EAEko Giza Garapenaren Indizea munduko 12.a da
EAE munduko 12. postuan dago 0,937ko indizearekin, Eustatek 2010 eta 2019 bitartean egindako Giza Garapenaren Indizearen (GGI) sailkapenaren arabera. Horretarako, Eustatek Nazio Batuen Garapenerako Programaren (NBGP) metodologia aplikatu du 2020ko azken txostenean jasotakoa.
PNUDek argitaratutako txostenak munduko 189 herrialdetako sailkapena ezartzen du, bizi-baldintzen arabera ordenatuta. Azterlanak horietako bakoitzari GGIa bat esleitzen dio (0tik 1erako eskalan) honako datu hauek kontuan hartuta: jaiotzako bizi-itxaropena, eskola adineko haurren eskolatze aldia, 25 urteko edo gehiagoko helduen batez besteko eskolatze aldia eta per capita errenta nazional gordina.
Metodologia horrekin eta Eustaten kalkuluen arabera, EAEk 0,937ko Giza Garapenaren Indizea du eta hamabigarren postuan dago Norvegia, Irlanda, Suitza, Hong Kong, Islandia, Alemania, Suedia, Australia, Herbehereak, Danimarka, Finlandia eta Singapur herrialdeen atzetik. Espainia, berriz, 25. postuan dago, 0,904ko indizearekin.
Aztertutako aldian (2010-2019), EAEko indizearen osagai guztiek hobera egin dute. Bizi-itxaropena 82,4 urtetik 83,9 urtera igaro da, gure autonomia erkidegoa hirugarren postuan jarrita, Hong Kongen (84,9) eta Japoniaren (84,6) atzetik.
Eskolatze aldiaren adierazlea 18,1etik 18,6ra igo da, EAEk bederatzigarren postuan kokaturik, Australia (22), Belgika (19,8), Suedia (19,5), Finlandia (19,4), Islandia (19,1), Danimarka (18,9), Zeelanda Berria (18,8) eta Irlandaren (18,7) atzetik.
Eskolatzearen batez besteko urteei dagokienez, 10,2 urtetik 11,2 urtera igaro dira. 51 herrialde daude EAEaren aurretik; eta horien buru dira Alemania (14,2), Estatu Batuak, Suitza eta Kanada (hirurak 13,4rekin).
Per capita errenta nazional gordina 50.877tik 57.438 dolar estatubatuarretara igo da, erosteko ahalmenaren parekotasunaren arabera neurtuta. Kasu honetan, pertsonako diru-sarrerarik handienak dituzten munduko herrialdeetatik urrun gaude: Norvegiako 66.494 dolarretik eta Liechtensteinen 131.032 dolarretik. Halere, Alemaniaren (55.314) eta Islandiaren (54.682) aurretik gaude.
Urtebeteko aldaketak
Datuak aurreko urtearekin alderatuz gero, GGIren lau osagaietatik hiruk hobera egin dute EAEn: bizi-itxaropenak (83,6tik 83,9ra); eskolatzearen batez besteko urteek (11,1etik 11,2ra) eta errenta nazional gordinak (56.659tik 57.438ra). Eskolatze-urteak, berriz, 18,7tik 18,6ra jaitsi dira.
Zure interesekoa izan daiteke
Ertzaintzak 65 urtetik gorako pertsonen 11.976 biktimizazio erregistratu zituen 2025ean
Biktimizazio mota hauen erdia baino gehiago 50.000 biztanletik gorako udalerrietan kontzentratu ziren.
'Euskaltzaleon Martxak' euskaltzale guztiak batu nahi ditu ekainaren 13an Iruñean
Aldarrikapena eta ospakizuna uztartuko ditu jardunaldiak, "euskaraz bizitzeko baldintzak eskatzeko eta euskaltzale izatearen harrotasuna balioan jartzeko".
Gurutzaontzian hantabirusak kutsatutako hiru pertsonak Herbehereetara ebakuatuko dituzte
Espainiako Osasun Ministerioak adierazi duenez, pertsona horiek ebakuatu ondoren, "ez litzateke egongo arrazoi klinikorik" Kanariar Uharteetan eskala egiteko, Cabo Verde eta Uharteen arteko bidean "kasu sintomatiko berririk agertu ezean".
Seaskako ikasleek desobedientziara joko dute eta euskaraz erantzungo dute baxoko matematikako azterketa
Baionan dagoen Bernat Etxepare lizeoan egin duten agerraldian, Seaskako ikasleek iragarri dute desobedientziara joko dutela eta ekainaren 12an egin behar duten baxoko matematikako azterketa euskaraz egingo dutela. Azterketa guztiak frantsesez egitera behartuta daude, eta aspalditik ari dira baxoa euskaraz egiteko aldarrikapenarekin. Momentuz baina, ez dute aurrerapausorik lortu. Euskal gizarteari babesa eskatu diote, eta besteak beste, igandean Herri Urratsen izango diren mobilizazioetara batzeko deia egin dute.
Iñigo Urkulluk eta Patxi Lopezek Garaikoetxea gogoratu dute, zendu berritan
Lehendakari biek doluminak eta esker ona adierazi dituzte Carlos Garaikoetxea zendu ondoren. Iñigo Urkulluk adierazi du beretzat "gertukoa" zela Euskadiri buruzko planteamentuetan. Lopezek, berriz, "erreferentea" dela esan du.
Lekuko batek adierazi du Maialenen ustezko hiltzailea “noraezean" zebilela eta biktimari “familia aurka jartzea" leporatzen ziola
Maialenen hilketaren epaiketaren bigarren egunean, hainbat lekukok deklaratu dute. Maialen maiatzaren 27an hil zuen omen bikotekideak, Gasteizko hotel batean, 13 labankada emanda. Akusazioek diote hiltzeko asmoz jardun zuela, eta 45 urteko espetxe-zigorra eskatu dute. Defentsak, berriz, "errealitatetik deskonektaturik" zegoela alegatzen du.
Epaileak ikertu gisa deitu du El Bocaleko pasabidearen diseinatzailea
Egitura diseinu eta eraikuntza akatsen ondorioz erori izana posible dela adierazi du epaileak bere autoan. Ingeniariak ekainaren 5ean deklaratuko du.
OMEk baieztatu egin du bi hantabirus kasu izan direla gurutzaontzian, eta zazpi kasu aztertzen ari dira
Hiru bidaiari hil dira hantabirusak jota, eta laugarren bat zainketa intentsiboetan dago. 23 nazionalitatetako 149 lagun (88 bidaiari) zeramatzan itsasontzia Argentinatik irten zen martxoaren 20an, Cabo Verderantz. Egun, han jarraitzen du, Kanaria Handian edo Tenerifen lehorreratzeko zain. OMEk uste du gaixo eta hildakoak gurutzaontzitik kanpo infektatu zirela.
Zer da hantabirusa, karraskariek transmititzen duten eta gaixotasun larriak eragin ditzakeen birusa?
Martxoaren 20an Ushuaiatik (Argentina) abiatu zen gurutzaontzi batean agerraldi bat izan da, eta dagoeneko hainbat hildako utzi ditu. Agerraldiak gaixotasun zoonotiko horren gainera eraman du fokua.
Pertsona bat zauritu da BI-10 errepidean, Bilbon, istripu baten ondorioz
Ezbeharra Errekalde parean gertatu da, Galdakaorako noranzkoan, eta hiru erreietako bi itxi dituzte. Hala ere, 07:00ak aldera errepidea erabat zabaldu dute.