Pandemiak seme-alaben kontsumo digitala hobeto ezagutzea ahalbidetu du
Pandemiari esker, gurasoek hobeto ezagutu dute seme-alaben benetako kontsumo digitala, eta hobeto ulertu dute zergatik den haientzat hain erakargarria mundu digitala. Ondorio hori atera dute Javier Garcia Manglano eta Cristina Lopez del Burgo Nafarroako Unibertsitateko Kultura eta Gizartea Institutuko ikertzaileek eta Charo Sadaba Komunikazioko dekanoak parte hartu duten mahai-inguru batean.
Garcia Manglano soziologoak Kultura eta Gizartea Institutuaren 'Trantsizioan dauden gazteak' bere taldearen ikerketak aipatu ditu, 18 eta 23 urte bitarteko pertsonek pantailak erabiltzen ematen duten denboraren bilakaerari buruzkoak. Ikerketa horien arabera, konfinamendu garaian egunean "bederatzi ordu baino gehiago" eman zituzten konektatuta, baina ondorengo hilabeteetan "pixka bat murriztu da mezularitzan, sare sozialetan, telesailetan eta bideo-jokoetan".
Sadabak azaldu duenez, azken urtean "lehen eskuko esperientzia positiboa egon da teknologiaren inguruan"; izan ere, "maite ditugunekin eta lankideekin kontaktua izatea eta gure lan bizitzarekin jarraitzea erraztu du". Hala ere, familiek "betekadarik ez izateko, dieta osasungarri eta pertsonalizatua" egiteko gomendatu du.
Horretarako, kontuan izan beharreko faktore babesgarri batzuk azaldu ditu, teknologia erabiltzeak lo egiteko eta atseden hartzeko denborarik ez duela kentzen ziurtatzea, eta etxean mugikorrentzako aparkalekua bat izatea, guztiak batera uzteko eta pantailarik gabeko aisialdi eta entretenimendu-jarduerez gozatzeko.
"Helduok gure ereduarekin erakutsi behar diegu gazteei eta nerabeei teknologiak giza interakzioa osatzen duela, ez ordezkatzen", azpimarratu du.
Cristina Lopez del Burgoren hitzetan, pandemia garaian "kontsumo digitalak gazte eta nerabeengan dituen arriskuak gehiago ikusarazi dira".
Ikertzaileak arazoak eragin dituzten hainbat erabilera aipatu ditu: adikzio arriskua; pornografiaren kontsumoa, "despertsonalizazioa eta bikote-harremanetako indarkeria sustatzen dituena"; ziberjazarpena; ziberkontrola; vamping-a, lo-orduak kentzen dituena; eta arreta jartzeko eta kontzentratzeko zailtasunak.
"Inguru digitalean dauden mehatxuez ohartaraztea da helburua, eta horietatik babesteko tresnak ematea", azpimarratu du. Horren harian, haurrei teknologiak noiz erabili behar dituzten erakustea, eta eskaintzen dieten denboraren eta kontsumitzen duten edukiaren inguruko arauak jartzea gomendatu du.
Era berean, haurtzarotik bizi-ohitura eta harreman positibo eta osasungarriak bultzatuko dituen erabilera irakastea premiazkoa dela esan du, baita erabilera adinaren eta heldutasun-mailaren arabera arautzeko beharra ere. Horretarako, adituek prestatutako kalitatezko material didaktikoak (bideoak eta gidak) erabiltzeko aholkatu die gurasoei.
Zure interesekoa izan daiteke
Migratzaileek helmuga berri baterainoko bidea azaldu dute
Azaldu dutenez, askok saiakera bat baino gehiago egin behar izan zituzten aurreikusitako helmugara iritsi aurretik. Migratzaile batzuek egoera berean dauden beste pertsona batzuekin egiten dute ibilbidea.
Martxoaren 3ko biktimak gogoan, zapi beltzak jantzi dituzte blusek eta neskek
Jaiak eta memoria ekimenaren barruan, Martxoaren 3ko sarraskian hildako bost langileak eta ehunka zaurituak gogoratu dituzte gaur Gasteizko Andre Maria Zuriaren festetan. Jendetza batu da Katedral Berriaren atarian egin duten oroimen ekitaldian.
Abuztuaren 12an eguzki eklipseaz segurtasunez gozatzeko aholkuak
Ahal den guztietan bidaia luzeak saihestea da gomendio nagusia. Eklipsea bizilekutik edo ikuspen-baldintza onak dituen gertuko udalerri batetik ikus badaiteke, hobe da horren alde egitea, gehiegizko joan-etorriak murrizteko.
Itsuek eklipsea "entzun" ahal izango dute, ONCEk jarriko dituen gailue batzuei esker
LightSound dispositiboa soinu bihurtzen du argiaren intentsitatea, eta abuztuaren 12ko fenomeno astronomikoa behatzeko gune batzuetan egongo da eskuragarri.
Gizon batek bikotekide ohia, 44 urteko emakume bat, hil du Murtziako merkataritza-gune batean
Halaber, 45 urteko emakume bat hiltzeagatik Benahavisen (Malaga) atxilotutako gizonak aitortu du hiltzailea dela, ihesaldian idatzi eta lagun baten etxeko atarian utzi zuen ohar batean. Horrek idatzia aurkitu eta Guardia Zibilari eman dio.
Gaztelugatxerako sarbideak itxita egongo dira eklipsearen egunean, arratsaldetik aurrera
Natur gunearen inguruan jendetza biltzea espero da, fenomeno astronomikoa ikusteko. Hori dela eta, segurtasun operatibo berezia aktibatuko dute Bizkaiko Aldundiak eta Bakioko eta Bermeoko udalek.
Onintza Enbeita eta Ainhoa Urrejola, Aste Nagusiari hasiera emateko prest
Enbeitak pregoia idatzita dauka. Bertsoak egongo direla aurreratu du, baina dena ez dela bertsotan izango. Pregoilariak errespetuan eta bizikidetzan oinarritutako jaien alde egin du, albiste txarrik gabe.
Abuztuaren 15ean Maroko eta Ceuta arteko muga berriro zeharkatzeko deia egiten ari dira sare sozialetan
Ceutako Gobernuaren bozeramaileak ziurtatu duenez, Espainiako Gobernuak deialdi horren berri du, eta iragan asteko krisia ez errepikatzeko baliabide nahikoak jartzea espero du.
Uharteko bizilagunak haserre, herriko apaizak Ceutako migrazio-krisiari buruz egindako adierazpenengatik
Uharteko (Nafarroa) biztanleak haserre daude Javier Aizpun herriko parrokoarekin, X sare sozialean (lehengo Twitter) migratzaileak Ceutara iristeari buruz zabaldu zituen mezuengatik. Kritiken ostean, apaizak barkamena eskatu du eta bere kontua ezabatu du. Argitalpenetako batean, apaizak zioen "Rabat bonbardatu" egin behar dela, Marokoren aurkako neurri gogorrak ezartzearen aldeko hainbat mezurekin batera. Aizpunek adierazi zuen, halaber, suarekin erantzun beharko litzaiekeela Ceutan sartzen saiatzen diren migratzaileei, eta Maroko "errekonkistatzea" proposatu zuen, haren hitzetan, "jatorrizko Espainia" berreskuratzeko, Erromatar Inperio garaiko Hispaniari erreferentzia eginez.
Nola ikusiko da eguzki-eklipsea zure herritik? Kontsultatu hemen fenomeno historikoari behatzeko mapak
Ilargiak erabat ezkutatuko du Eguzkia 2026ko abuztuaren 12an: Euskal Herrian 2183. urtera arte ez da berriro ikusiko horrelako fenomenorik. Eguzki-eklipse osoa ilunabarrean hasiko da, eta egunak "bi ilunabar" izango ditu. Eklipsea Orain.eus-en bidez zuzenean jarraitu ahal izango da.