Ariketa fisikoak covid iraunkorraren tratamenduan lagun dezakeen ikertzen ari dira NUPen
Nafarroako Unibertsitate Publikoa (NUP) covid iraunkorraren sintomak ariketa fisiko programa zehatz batekin arindu ote daitezkeen ikertzen ari da udatik.
Esku artean duten hipotesiaren arabera, osagai anitzeko ariketa fisiko programa bat ohiko tratamendu medikuari gehituz gero, gutxitu egin daitezke koronabirusa gainditu duten pertsonen sintoma iraunkorrak, eta, halaber, euren profil immunologikoa hobetu daiteke, gaixotasun honek sortu ohi duen prozesu inflamatorioa arinduz. Gorputzaren baldintza eta osaera, funtzio baskularra eta metabolismoa ere hobetu ote daitezkeen ikertzen ari dira.
Entsegu kliniko hori egiteko, Iruñean bizi diren 18 eta 60 urte arteko hainbat lagun hautatu dituzte, zoriz. Baldintza bakarra da SARS-CoV-2 koronabirusean positibo eman eta alta jaso zutenetik gutxienez hiru hilabete igaro arren oraindik sintomak izatea. Sintoma horiek nekea, buruko mina, giharretako mina, arnasa hartzeko zailtasunak, antsietatea, estresa, lo egiteko ezintasuna, umore aldaketa eta pisu galera izan daitezke.
Oraingoz, entsegua egiteko behar dituzten pertsona kopuruaren erdia baino gehiago lortu dute, eta dena espero bezala joanez gero, eta hipotesia baieztatzen badute, "egungo osasun sisteman txertatu ahal izango litzateke", arduradunen hitzetan.
Horien esanetan, covid-19a infekzio berria den arren, egiaztatuta dago jada gainditzen duten pertsona askori nekea eta arnasestua sortzen zaiela esfortzu txikiak egiten dituztenean, baita mina artikulazioetan eta bularrean ere. Sintoma horiei organo batzuen disfuntzioak gehitu behar zaizkie, gainera; bihotzekoak, biriketakoak eta garunekoak, batez ere.
Proiektuaren arduradunek esan dutenez, ebidentzia esperimental berriaren arabera, gihar eskeletikoa gai da gradu baxuko inflamazio edo hantura subklinikoa aldatzeko eta sistema immunea eta sistema kanabinoidea moldatzeko. Ariketa fisiko saio batek hanturaren kontra egiten duela eta horren eragina maiztasunaren, intentsitatearen eta egindako ariketaren iraupenaren araberakoa izan daitekeela ere baieztatu dute.
Espainiako Zientzia eta Berrikuntza Ministerioaren finantzazioa lortu du programak. Mikel Izquierdo Redin Osasun Zientzietako katedradun eta Navarrabiomedeko E-Fit Ariketa Fisikoa eta bizi kalitatea aztertzen duen taldeko arduradunak zuzentzen du, Robinson Ramirez-Velez irakaslearekin batera, eta Nafarroako Unibertsitate Ospitaleko Barne Medikuntza zerbitzuko Julio Oteiza Olaso eta Patricia Fanlo Mateo medikuak ere ari dira programan parte hartzen.
Zure interesekoa izan daiteke
Justizia Anderrentzat plataformak gezurretan aritzea leporatu die Santurtziko Udalari eta poliziari
Ander S. T. poliziaren indarkeriak hil zuela frogatuko omen dute prozesu judizialean, eta frogetako bat aurkeztu dute: atxiloketaren bideoa. Plataformak manifestazioa deitu du urriaren 3an.
Ikasle-egoitza ala partekatutako pisua? Unibertsitateetako egoitzen eskariak gora, alokairuen garestitzeagatik
Etxebizitza partekatua aurkitzea gero eta zailagoa da, eta egoitza eta pisuaren arteko prezio-aldea txikitu egin da. Ikasle-egoitza batzuk %100eko okupaziotik gertu daude: erosotasunak, zerbitzuek eta banakako gelek gero eta ikasle gehiago erakartzen dituzte.
Espetxera eraman dute motozerra batekin hainbat gazte mehatxatu zituen gizona
Leporatzen dizkioten gertakariak irailaren 12ko goizaldean jazo ziren. Aurrekari polizialak zituen gizon hori hainbat pertsonari segika ibili zen Algortan, motozerra bat eskuetan zuela.
Eguraldi aldaketa gaurtik aurrera, eta euria asteazkenerako zein ostegunerako
Goiza eguzkitsua eta beroa izango da, baina iluntzerako aldaketa iritsiko da eta asteazkenean tenperaturek nabarmen egingo dute behera. Euria egingo du bai asteazkenean baita ostegunean ere.
Itzali dute Derion, Loiuko aireportutik gertu, piztu zen sutea
20:30 aldera piztu zen sutea San Isidro auzoko pampa baso batean, Aiartza mendian; eta gauean lanean arituta, 05:30 alderako itzaltzea lortu dute suhiltzaileek. Suteak ez du eraginik izan aireportuaren funtzionamenduan, ezta etxebizitzetan ere, baina inguruko baserrietan bizi diren bi pertsona etxetik atera zituzten badaezpada ere.
Posible al da adimen artifizialaren garapena gelditzea?
Adimen artifiziala garatzen duten enpresa nagusietako buruek galga jartzeko eskaria egin dute azken aste hauetan, gizakion kontroletik ihes egiteko arriskua izan dezakeela eta. Baina posible al da? Eta zergatik adierazten dute orain beldur hori? Hainbat aditurekin zalantza hauek argitu ditugu.
Gizon bat hil da Laidatxu hondartzan (Mundaka)
Gizonezkoa uretatik atera behar izan dute sorosleek, eta suspertzen saiatu diren arren, bertan hil da. Ez dakite zerk eragin duen heriotza.
Zaldibiatik Ordiziarainoko bidea oinez egin dute dozenaka ikaslek eta gurasok, eskola garraioa ez kentzea eskatzeko
Iazko ekainean, Hezkuntza Sailak Zaldibiako ikasleen gurasoei jakinarazi zien 2026-27 ikasturtetik aurrera DBH3 eta DBH4ko gazteak eskola-garraiorik gabe geratuko zirela. Emandako arrazoia eskola batetik besterako distantzia izan zen.
Gustuko oporlekua lortzeko itxaropenez gerturatu dira Imsersoko lehen bidaiariak agentzietara
Nafarroan astelehen honetan hasi dira agentziak adinekoei zuzendutako bidaia horien erreserbak kudeatzen. Lehen egun honetan, Imsersorekin lehen aldiz oporretara joango direnek izan dute bidaia eskuratzeko aukera. EAEn asteazkenean hasiko dira.
EHUk urte akademikoa abiatu du, AAren arriskuez jakitun eta "eredu propioa" aldarrikatuz
Joxerramon Bengoetxea errektoreak azpimarratu du auzia ez dela adimen artifiziala "deabrutzea, harekiko erabateko mendekotasuna" saihestea baizik. Finantzaketari dagokionez, Juan Antonio Perez Iglesias sailburuak uste du "egingarria" dela bost urteko epean finantzazioa Europako mailara iristea.