Ariketa fisikoak covid iraunkorraren tratamenduan lagun dezakeen ikertzen ari dira NUPen
Nafarroako Unibertsitate Publikoa (NUP) covid iraunkorraren sintomak ariketa fisiko programa zehatz batekin arindu ote daitezkeen ikertzen ari da udatik.
Esku artean duten hipotesiaren arabera, osagai anitzeko ariketa fisiko programa bat ohiko tratamendu medikuari gehituz gero, gutxitu egin daitezke koronabirusa gainditu duten pertsonen sintoma iraunkorrak, eta, halaber, euren profil immunologikoa hobetu daiteke, gaixotasun honek sortu ohi duen prozesu inflamatorioa arinduz. Gorputzaren baldintza eta osaera, funtzio baskularra eta metabolismoa ere hobetu ote daitezkeen ikertzen ari dira.
Entsegu kliniko hori egiteko, Iruñean bizi diren 18 eta 60 urte arteko hainbat lagun hautatu dituzte, zoriz. Baldintza bakarra da SARS-CoV-2 koronabirusean positibo eman eta alta jaso zutenetik gutxienez hiru hilabete igaro arren oraindik sintomak izatea. Sintoma horiek nekea, buruko mina, giharretako mina, arnasa hartzeko zailtasunak, antsietatea, estresa, lo egiteko ezintasuna, umore aldaketa eta pisu galera izan daitezke.
Oraingoz, entsegua egiteko behar dituzten pertsona kopuruaren erdia baino gehiago lortu dute, eta dena espero bezala joanez gero, eta hipotesia baieztatzen badute, "egungo osasun sisteman txertatu ahal izango litzateke", arduradunen hitzetan.
Horien esanetan, covid-19a infekzio berria den arren, egiaztatuta dago jada gainditzen duten pertsona askori nekea eta arnasestua sortzen zaiela esfortzu txikiak egiten dituztenean, baita mina artikulazioetan eta bularrean ere. Sintoma horiei organo batzuen disfuntzioak gehitu behar zaizkie, gainera; bihotzekoak, biriketakoak eta garunekoak, batez ere.
Proiektuaren arduradunek esan dutenez, ebidentzia esperimental berriaren arabera, gihar eskeletikoa gai da gradu baxuko inflamazio edo hantura subklinikoa aldatzeko eta sistema immunea eta sistema kanabinoidea moldatzeko. Ariketa fisiko saio batek hanturaren kontra egiten duela eta horren eragina maiztasunaren, intentsitatearen eta egindako ariketaren iraupenaren araberakoa izan daitekeela ere baieztatu dute.
Espainiako Zientzia eta Berrikuntza Ministerioaren finantzazioa lortu du programak. Mikel Izquierdo Redin Osasun Zientzietako katedradun eta Navarrabiomedeko E-Fit Ariketa Fisikoa eta bizi kalitatea aztertzen duen taldeko arduradunak zuzentzen du, Robinson Ramirez-Velez irakaslearekin batera, eta Nafarroako Unibertsitate Ospitaleko Barne Medikuntza zerbitzuko Julio Oteiza Olaso eta Patricia Fanlo Mateo medikuak ere ari dira programan parte hartzen.
Zure interesekoa izan daiteke
Gizon bat atxilotu dute Barakaldon, Poliziarengandik ihesi zihoala bost ibilgailurekin talka egin eta zortzi pertsona zauritu ostean
Polizia iturrien arabera, agenteak berarengana hurbildu ziren, ustez estupefazienteak kontsumitu ostean kotxea gidatzera zihoalako.
Epaileak aske utzi ditu Hezbolarekin zerikusia dutelakoan Bizkaian atxilotutako bi lagunak
Pasaporteak kendu dizkiete eta hamabost egunean behin epaitegian agertu beharko dute. Bi gazteak Iranekin bat plataformako kideak dira; talde horrek "inperialismo genozida salatzearen" aurkako kanpaina bat salatu du.
Emakume bat hil da Tuteran, auto istripu batean
Ezbeharra NA-134 errepidean gertatu da, gaur arratsaldean. Hildako emakumeak gidatzen zuen autoak kamioi bat jo du aurrez aurre.
Osakidetzak gezurtatu egin du igandeko erizaintzako proba beroagatik bertan behera geratu dela
Osasun Sailak zehaztu du proba aurreikusita zegoen bezala egingo dutela, eta gogorarazi du Osakidetzak bere kanal ofizialen bidez ematen duela balizko aldaketen berri.
Iganderako aurreikusitako hainbat ekitaldi bertan behera utzi dituzte, bero handia dela eta
Bilbon, hiribilduaren sorreraren 726. urteurrenaren desfile ofiziala ez dute egingo. Bestalde, Gogorak bertan behera utzi du Artxandan egin behar zuen gudari eta milizianoen omenaldia. Sopelan, Kosta Trail mendi lasterketa bertan behera geratu da, eta Barakaldon hainbat ekitaldi moldatu dituzte.
Osakidetza kontaktuak bilatzen ari da Trapagarango klub batean tuberkulosi kasu bat antzeman ondoren
Euskal Osasun Zerbitzua proba diagnostikoak zabaltzea eta establezimenduko langileak banan-banan deitzea aztertzen ari da, miaketa osatzeko eta kutsatze berriak baztertzeko.
Basauriko banketxe batean lapurreta egin zuen gizonaren bila ari da Ertzaintza
Lapurreta ostegunean gertatu zen, 14:45 aldera, eta gizonak dirua hartu eta ihes egitea lortu zuen. Ertzaintzak ikerketa abiatu du, eta oraingoz ez du lapurretaren inguruko datu gehiagorik zabaldu.
Landa eremuetako mugikortasuna aztertuta, EAEko herriguneetako 3 kotxeko 2 daude hiriguneetan
Saretzen txostenean aztertu dituzten Trafiko Zuzendaritza Nagusiaren azken erregistro ofizialen arabera, Hego Euskal Herriko landa eremuetan metropolietan baino % 55 auto gehiago daude biztanleko, eta toki batzuetan bizilagunak baino gehiago dira kotxeak.
Gero eta emakume gidari gehiago dago Hego Euskal Herrian: gizonena halako bi baino gehiago hazi da kopurua azken hamarkadan
2014tik 2024ra, gidabaimena duten emakumeen kopurua % 14raino igo da Nafarroan, gizonen % 6,6ren aurretik; EAEn, aldea hirukoiztu ere egin da ia. Genero-arrakala estutzen ari da horretan, nahiz eta oraindik gizonak gehiago diren errepideetan.
Saretzen txostenaren bitxikeriak: bizilagun baino auto gehiago dituzten herriak eta emakumezko gidaririk gabeko udalerriak
Hegoaldeko mugikortasunaren berezitasunak azaleratu ditu Saretzen txostenak, besteak beste, Bizkaia motorren kopuruaren hazkundean nagusi dela, eta Nafarroak Hegoaldeko autorik zaharrenak dituela.