Pirinioetako glaziarren erdia baino gehiago desagertu dira, eta 20 baino ez dira geratzen
1983tik, Pirinioetan zeuden glaziarren erdia baino gehiago desagertu egin dira. Hartara, 20 baino ez daude gaur egun, "oreka egoera makalean", ADAPYR ekimenak egindako txostenaren arabera.
EAE, Nafarroa, Katalunia, Andorra, Akitania Berria, Okzitania eta Aragoiko gobernuek osatzen dute Pirinioetako Lan Elkartea, eta ADAPYR ekimena Pirinioetako klima aldaketaren lurralde lankidetzarako sortu zuten duela bi urte.
Gaur aurkeztu duten txostenak datu kezkagarriak utzi ditu mahai gainean, eta klima aldaketaren ondorio nabariak azalarazi. Hala, azken 30 urteotan (1990-2020) Aneto glaziarraren hedadura erdira murriztu da. Beste datu bat: 1.500 metrotik behera pilatzen den elurra % 78 jaits liteke XXI. mendaren azken laurdenean.
Bada gehiago: urteko batez besteko tenperatura 1,6 gradu igo da 1959-2020 aldian. Gero eta euri gutxiago egiten du, gainera: epe berean, urteko batez besteko prezipitazioak % 8 egin du behera. Beraz, ez da harritzekoa 2020a azken 62 urteotako beroena izatea.
Ondorioz, uda luzatu egin da, eta gaur egun Pirinioetan uda sasoiak 1959. urtean baino hilabete gehiago irauten du.
Zohikaztegiek karbonoa xurgatzeko egiten zuten lana alda lezake klima aldaketak, karbono dioxidoa isurtzen hasi baitira.
Era berean, eta oraindik atariko ondorioak badira ere, azken lau urteotan ikusi da lakuek egun gutxiago irauten dutela izotzez estalita, eta urtzaldia hasteko data aurreratzen ari dela.
Hala, ikerketak jasotzen duenez, 1978 eta 2020 artean, Cotiellako (Aragoi) kobazulo izoztuko izotz bolumena % 20 jaitsi da, eta izotzaren tenperatura handitzen ari da kobaren barruan.
Datu horien aurrean, ADAPYR proiektuak klima aldaketari buruzko Pirinioetako lehen estrategia landu du, "Europan bakarra den ikuspegi batekin. Helburu jakin bat lortzeko emandako jarraibideak nabarmentzen dituen dokumentua da, hau da, 2050ean Pirinioak lurralde erresiliente bihurtzea".
Estrategia funtsezko bost eremutan oinarritzen da: klima, mendiko ekonomia egokitua, ekosistema natural erresilienteak, biztanleria eta lurraldea eta, azkenik, gobernantza.
Zure interesekoa izan daiteke
40 urteko gizon bat atxilotu dute Bilbon, bikotekide ohiari sexu-erasoa egitea egotzita
Emakumeak ustezko erasotzailearengandik ihes egitea lortu du. Gizona epailearen esku geratzeko zain dago, ertzain-etxean. Genero-indarkeriaren eremuan sexu-erasoa egitea leporatzen diote.
Erregetako sari potoloak, 06703 zenbakiak, 6,8 milioi utzi ditu Hego Euskal Herrian
Bilbo, Gasteiz, Donostia eta Iruñea, zorioneko herrien artean, Elorrio, Oiartzun, Cordovilla eta Cintruenigorekin batera.
Euskal hiriburuetako kaleetan barrena ibili dira Errege Magoak
Umeek eta helduek kale bazterrak bete dituzte Gasteizen, Bilbon, Donostian eta Iruñean Meltxor, Gaspar eta Baltasar ikusi eta gozokiak eskatzeko. Haien laguntzaileekin eta bestelako pertsonaiekin batera desfile koloretsuak egin dituzte, gauean zehar opariak banatu aurretik.
362.000 pertsona baino gehiagok bisitatu dute Donostiako Aquariuma 2025ean
Gipuzkoako baliabide turistiko eta kultural bisitatuena da, eta Euskadiko bigarrena, Bilboko Guggenheim Museoaren atzetik.
Ertzain bati droga eskaini zion Oñatiko gozoki denda bateko langile bat atxilotu dute
Miaketan 190 gramo kokaina, 100 gramo haxix eta 11.825 euro atzeman zituzten.
Gizon batek emakume bat hil du Jaenen
Quesadan hildako emakumea eta haren bikotekide ohia, atxilotuta dagoeneko, VioGen sisteman izena emanda zeuden.
Errege Magoak Euskal Herrira iritsi dira
Hotza gorabehera, Errege Magoek ez dute hutsik egin eta ongietorria ematera hurbildu diren haurrak agurtu dituzte. Gaur arratsaldean kaleak ilusioz eta magiaz beteko dira desfilean zehar.
Gripe kasuek % 4 egin dute gora Euskadin Gabonetako ospakizunen osteko astean
Batez besteko intzidentzia 100.000 biztanleko 721 kasukoa da, aurreko astean baino 54 puntu gehiago: 830 Araban, 736 Bizkaian eta 652 Gipuzkoan
Ehunka opil solidario banatu ditu Caritasek, 2 euroan, Bilbon eta Donostian
Bilbon 3.000 opil-zati banatu dituzte haur zaurgarriei laguntzeko, eta Donostian 1.500 zati banatu dira Gipuzkoako Caritasen programak eta zentroak babesteko.
Mendizale baten gorpua aurkitu dute Aiako Harrian
Igandean hasi ziren 54 urteko gizonaren bilaketa lanak, eta gaur goizean aurkitu dute iristeko zaila den gune batean, bilaketa dispositibo handi baten ostean.