Iritsi da Eguberrietako lehen egun handia: gabon eskeak, gabon afaria, Olentzero eta Mari Domingiren bisita...
Iritsi da Gabon eguna, eguberri jaien liturgia hasieraren bezpera. Izan ere, abenduaren 24ko gauarekin ekingo diegu Eguberri eta Errege egunen arteko egunei. Fededun izan zein ez izan, Euskal Herri osoan ospatzen da gaurko gaua, familia giroko afari berezi batekin hasi, eta urtean zehar "txintxo" portatu denak opariak jasoz, gauean bertan edo hurrengo goizean.
Olentzero eta Mari Domingi dira euskal tradizioan, aspalditik bata eta duela gutxiagotik bestea, opariak banatzen aritzen direnak. Galtzak bete lan ibili dira egunotan gaur gauean aurreikuspen guztiak betetzeko, baina aurreko larunbatean Baionan eta atzo Bilbon bezala, geldialdi txikiak egingo dituzte gaur arratsaldean Donostian, Gasteizen eta Iruñean, desfileetan parte hartzeko.
DONOSTIA
Noiz: Abenduaren 24an, igandean, 18:00etan.
Ibilbidea: Kalejira Ijentea kalean (Udaletxearen atzeko partea) hasiko da. Ondoren, Hernani kalea hartuko du, Askatasunaren hiribiderantz. Segizioak Loiola, San Martzial eta Getaria kaleetatik jarraituko du, eta Txurruka kalean bukatuko da desfilea.
Antolatutako ekitaldiak:
Tradizioari jarraikiz, 11:45ean, Udaletxeko terrazara aterako dira Olentzero eta Mari Domingi, donostiar guztiak agurtzera, eta, jarraian, hiriko hainbat auzo bisitatuko dituzte ibilgailu klasiko batean. 6 urtertik gorako donostiar guztiei ibilbidea bizikletan egiteko gonbita egin diete.
Arratsaldean, 15:30etik aurrera, umeen gutunak jasoko dituzte Udaletxeko Pleno Aretoan. Bertan egongo dira 17:30 arte. Alderdi Ederreko terrazako sarbidean egingo da ilara, eta 17:10ean itxiko dute.
18:00etan, desfile tradizionala hasiko da, eta aurten pertsonaia mitologikoak izango dira bertan: lamiak, Mari, Tartalo, Otxoko, sorginak... Guztira 510 lagunek osatuko dute desfilea, 1.000 kilo gozoki baino gehiago jaurtiko dituzte, zeliakoentzat egokiak.
Bi pertsonaiak, Donostiako Udalaren artxiboko argazki batean.
GASTEIZ
Noiz: Abenduaren 24an, igandean, 18:00etan.
Ibilbidea: Desfilea (400 bat lagun eta hiru karroza) Iparralde Gizarte Etxea izango du abiapuntu, eta Legutioko atea eta Frantzia, Bakea, Olagibel eta Mateo Moraza kaleetatik ibili ondoren, Andre Maria Zuriaren plazan bukatuko da.
Antolatutako ekitaldiak:
Goizean, 10:00etatik 15:00etara, Olentzerok eta Mari Domingik harrera egingo diete haurrei, Udaletxeko Harrera Aretoan.
Desfilea 18:00etan hasiko da, eta kalejiraren amaieran, 19:00etan, Olentzerok eta Mari Domingik bertan elkartutako lagunak agurtuko dituzte. Gainera, gaztain erreak banatuko dira.
IRUÑEA
Noiz: Abenduaren 24an, igandean, 18:00etan.
Ibilbidea: Kalejirak Iruñeko Arte Eskola izango du abiapuntu, Iturralde y Suit kalean, hain zuzen. Handik, Gonzalez Tablas kalera joango dira, Zabalgunea zeharkatuta, eta ibilbide hau eginda: Paulino Caballero, Nafarroako Gorteen Kalea, Karlos III. Noblearen etorbidea, Gazteluko plaza, Txapitela kalea, Calceteros kalea, Udaletxe plaza eta Mercaderes, Estafeta eta Amaia kaleak. Iruñeko Alde Zaharretik Zabalgunera itzuliko da desfilea.
Antolatutako ekitaldiak:
13:00ak aldera, Olentzero Iruñeko Udaletxeko balkoira aterako da bertaratutakoei Gabon zoriontsuak opatzeko.
Aurtengo desfileak karrika dantzak berreskuratuko ditu, eta horiek izango dira kalejiraren buru, 18:00etan hasita.
Segizioa Udaletxe plazara helduko da, eta Cristina Ibarrola alkateak harrera egingo dio, 19:20 aldera.
Gabon-eskeak
Goizean goizetik, gainera, ehunka talde aterako dira gabon eskean Euskal Herriko herri eta auzoetan. Tradizioa da abenduaren 24an eskoletako haurrak zein mota guztietako talde eta elkarteak etxez etxe kantari joatea, dirua biltzeko asmoz.
Goizean goiz hasi ohi dira kantuan, urrutien dauden baserrietatik askotan, eta arratsalde-iluntzean bukatu ohi dute herrigunean. Usadio zaharrei lotutakoa da kantu eskea, baina sare sozialen garai hauetan, biral ere bihurtu dira zenbaitetan, 2017ko "gabon-eskale dantzariak", esate baterako.
1970eko hamarkadatik omen dator berez gabon eskea, eta horren lekuko, aurten, Urrestillan (Azpeitia), 50. gabon eskea ospatzea, adibidez.
Kantuan atera edo ez, gozatu egunaz, eta Eguberri on!
Zure interesekoa izan daiteke
Gizon bat atxilotu dute Sarrigurenen, emaztea hiltzea eta ama larri zauritzea egotzita
Gertakariak Eguesibarrean (Nafarroa) jazo dira, arratsaldeko 19:30ak aldera.
Gaizki aparkatzeagatik jarritako isunak egiazkoak direla ziurtatu du Hendaiako Herriko Etxeak
Bidasoa eskualdeko hainbat bizilaguni isunak kobratzeko posta bidez bidalitako gutunak iruzurra zirela zabaldu zuen ostegunean Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak.
11 urteko zigorra ezarri diote gizon bati Bizkaian, bikotekide ohiaren etxera baimen gabe sartu eta hura bortxatzeagatik
Bikotekideak izan ziren sei urtez, nahiz eta ez ziren elkarrekin bizi. 2021eko azaroan neskak amaitutzat eman zuen harremana. Gizonak, ordea, kontaktuan jarraitzeko eskatu zion, eta 2021eko azaroaren 22ko goizean emakumearen etxera sartu zen, haren baimenik gabe, eta bortxatu egin zuen.
Baskoniak ehunka zaleren babesa jasoko du Valentzian
Baskoniaren mila jarraitzaile inguru joan dira Valentziara 2026ko Errege Kopa dela eta. Eguraldia lagun, giroa ezin hobea da Baskoniako zaleen bilgunea den "Araba Etxean".
65 urtetik gorako pertsonen artean alkohol eta psikofarmakoen kontsumo handiaz ohartarazi du Eusko Jaurlaritzak
Osasun Publikoaren eta Adikzioen Zuzendaritzak egindako txosten batek agerian jarri duenez, EAEko gizonen ia % 40k egunero kontsumitzen dute alkohola, eta emakumeen artean gora egin du lo-eragileen eta lasaigarrien erabilerak.
8 urteko kartzela-zigorra Legorretan kontrako norabidean zihoala hiru pertsonaren heriotza eragin zuen gidariarentzat
Akusazioek eta defentsak akordioa adostu dute, eta akusatuak erruduna dela onartu du. Hori dela eta, ez da beharrezkoa epaiketarekin jarraitzea. Ostiral honetan Gipuzkoako Auzitegian egindako saioan, auzipetuak barkamena eskatu die biktimen sendiei, malko artean.
Bost pertsona atxilotu dituzte Iruñean, emakume etorkinak prostituitzera behartzeagatik
Emakumeak haien jatorrizko herrialdeetan erakartzen zituzten, “lan-kontratu erakargarriak” eskainiz; Nafarroara iritsitakoan, baina, mehatxatu egiten zieten eta prostituitzera behartzen zituzten.
Gizon batek 10 urteko semea hil du eta emaztea larri zauritu du bart Tenerifen
Guardia Zibilak tiroz hil du ustezko hiltzailea, agenteei matxete batekin mehatxatu ostean.
Aturri ibaiak gainezka egin du Baionan
Aturri ibaiak gainezka egin du ostegun honetan Baionan. Azken egunetan pilatu den euriak eta itsasgorak bat egin dutenean, goizeko zein arratsaldeko seiak bueltan, ibaia bere bidetik irten da. Goizean urak eragin dituen eragozpenak ikusita, arratsalderako Baionako Herriko Etxeak zentzuz jokatzeko eta ibai ingurura ez hurbiltzeko deia egin badu ere, azkenean ez da eragozpen nabarmenik egon.
Zabaldu dute Zumaia eta Getaria arteko errepidea, olatu handiengatik itxita egon ostean
Itsasgora izan den unean egon da itxita, Pedro denboraleak eragin dituen olatu handiengatik. Ostiral goizeko itsasgoraren garaian ere, 05:00etatik 07:00etara, 4 metro inguruko olatuek joko dutela itsas-bazterra espero da.