Fibromialgia, Euskadin 90.000 pertsonari eragiten dion gaixotasun ikusezina
Ia 90.000 pertsona minez bizi dira Euskadin fibromialgiak jota, eta eta hamar gaixotik bederatzi emakumeak dira, 30 eta 50 adin tartekoak gehienak. Mila aurpegi dituen gaixotasuna da, eta, kasu askotan, urteak ematen dituzte pazienteek diagnostiko bat izan arte. Igande honetan, maiatzak 12, Fibromialgiaren Nazioarteko Eguna dela eta, ikusgarritasuna eman nahi izan diogu gaitzari; izan ere, onespenik ezari egin behar izaten diote aurre fibromialgia duten gaixo gehienek.
Gorputz osoko mina, nekea eta indarberritzen ez duten loaldiak dira fibromialgiaren bereizgarri nagusiak. Medikuek, gaixotasun honen diagnostikoa egiteko, gorputzean min ematen duten 18 puntu bilatzen dituzte. "Punto gatillo" izenarekin ere ezagunak, bizkarrezurrean, lepoan, bizkarraldean, gerrian, ukondoan, belaunetan, aldakan... bilatzen dituzte puntu mingarri horiek.
Mina konstantea izan ohi da. Batzuetan handiagoa, beste batzuetan txikiagoa, baina mina etengabe hor izaten dute gaixoek. Askotan, eguneko orduen arabera aldatuz doa mina, edo egindako jarduera fisikoarekin arabera. Eguraldi aldaketek ere maiz eragiten dute, baita lo faltak edo estresak ere.
Min kroniko horrez gain, bestelako sintomak ere sor ditzake fibromialgiak, hala nola, nekea, loaren alterazioak, esnatu ondoko zurruntasuna, buruko mina, depresioa, antsietatea edo digestio-aparatuko arazoak.
Sentsibilizazio zentraleko sindromeak gizartean ikusezinak direnez, ikusezintasun horrek arazo psikologiko eta sozialak sortzen dizkie maiz gaixoei. Kasurik gehienetan, gainera, urteak igarotzen dira pertsona batek lehen aldiz medikuarenera jotzen duenetik diagnostiko bat jasotzen duen arte, horrek dakarren guztiarekin. Jatorria ezezaguna bada ere, azken boladan, faktore genetikoa ari da indarra hartzen.
Gaur gaurkoz ez dago sendabiderik, nahiz eta tratamenduan aurrerapen handiak egin diren azken hamarkadan. Hala ere, ikerketa gehiago eskatzen dute gaixoek, eta borrokan ari dira gizartearen aitorpena lor dezaten; izan ere, ikusezina izateaz gain, aurreiritziz eta estigmaz beteriko gaitza ere bada fibromialgia.
Zure interesekoa izan daiteke
Olatu zuri gorriak Iruñea hartu du
Txupinazoarekin, lehertu da festa Iruñean eta ez du atsedenik hartuko datorren uztailaren 14ra arte. Urteroko ohiturei, gaur beste protagonista bat batu zaie: beroa. Festazaleek 40 graduko tenperaturekin abiatu dituzte 2026ko sanferminak.
Antzuola eta Urretxu artean piztutako baso-sutea kontrolpean dago
Gipuzkoako hiru parketako suhiltzaileak aritu dira Antzuolan 13:45ak aldera deklaratutako sutea itzaltzen. Sugarrak ordu batzuk geroago kontrolatu dituzte.
Kontrolatu dute Imarkoainen piztutako sutea
Lizarra, Azkoien eta Tafallako suhiltzaile etxeetako brigadek 15:30ak aldera lortu dute sutea kontrolpeak hartzea. Guztira 80 hektarea baino gehiago erre dira baso eta, batez ere, laborantza artean.
ELAk arreta euskaraz bermatzeko eskatu dio Osakidetzari
Oraindik hizkuntza ez dakiten langileak euskalduntzeko plana aldarrikatu du sindikatuak Osakidetzaren Gasteizko egoitzan.
Lesakako sanferminak hasi dira
Txupinaren jaurtiketak eman die hasiera Lesakako San Fermin jaiei astelehen honetan, 12:00etan. Jai-egitarauak 50 kultura-, kirol- eta jolas-jarduera baino gehiago biltzen ditu, datozen 6 eguneton burutuko direnak. Gaita jotzaileen, musika-banden eta txarangen ohiko soinuek herriko kaleak alaituko dituzte uztailaren 11ra arte, larunbata.
Arrautza frijituak, txistorra eta zapi gorria: Hasi da festa Iruñean
Urtero bezala, ohiko hamaiketakoak izaten dira uztailaren 6ko goizean, festei hasiera emateko zain. Mokadu sendoak beti ere, hau izango baita seguraski, eguneko otordu bakarra.
40 ikasleri ez diete, kautelaz, USaPen Euskarako nota zenbatuko
Auzitegiek arrazoia ematen ez badiete kasuaren funtsari buruz, nota horiek kontuan hartuko dira azkenean.
Asiron eta Chivite: "Jendeak asko goza dezala, baina errespetuz"
Joseba Asiron Iruñeko alkateak eta Maria Chivite Nafarroako presidenteak 2026ko sanferminetara hurbiltzeko deia egin diete herritarrei, jaiez eta hiriaz gozatzeko, baina "beti errespetuz".
Txistulari eta Gaiteroen Bandak dantzan jarri du Iruñeko Udaletxe plaza
Gaur eguerdian Iruñeko Udaletxeko plaza bete duten milaka pertsonek Txistulari eta Gaitarien Bandaren doinuekin dantzan egin ahal izan dute.
3I/ATLAS izarrarteko kometa "Eguzkia baino askoz zaharragoa" dela ondorioztatu du astronomo talde batek
Aztarna kimiko espezifikoak neurtuz iritsi dira ondorio horretara, eta segur aski Eguzki sistematik kanpo sortu zela ere uste dute. Izarrarteko kometak eguzki sistemaren kanpoan sortu eta noizean behin eguzki sisteman sartzen diren izoztutako objektuak dira.