Haurren miopia: etengabe gora egiten ari den mundu mailako pandemia
Haurren miopia nabarmen ari da handitzen azken boladan. Datuen arabera, 6 eta 19 urte bitarteko haurren % 40 inguru miopeak dira. Adituen artean kezka nagusia da, ez soilik kopurua asko ari delako areagotzen, baizik eta gero eta lehenago atzematen zaielako miopia haurrei. Aurreikuspenen arabera, hazkundea eteteko zerbait egin ezean, 2050erako munduko biztanleen erdiek miopia izango dute.
Miopia da mundu mailako akats errefraktiborik ohikoena, eta azken hamarkadetan osasun publikoko arazo garrantzitsu bihurtu da. Asia ekialdeko eta hego-ekialdeko herrialde garatuetan, hala nola Singapurren, Txinan, Taiwanen, Hong Kongen, Japonian eta Korean, miopiaren prebalentzia azkar handitu da azken 50-60 urteetan, bereziki gazteen kasuan. Hala ere, aldaketa horiek ez dira soilik Asiara mugatzen, Ipar Amerikan eta Europan ere nabarmen ari baita handitzen miopiaren prebalentzia.
Faktore genetikoak miopiaren garapenean garrantzi handia badu ere, denbora tarte txikian intzidentzia horrenbeste igotzeak gero eta argiago adierazten du ingurumen-faktoreek duten inportantzia, batez ere dugun bizimodua kontuan hartuta.
Izan ere, gero eta gutxiago egiten ditugu aire zabaleko ekintzak, eta, aldiz, etxean eta gertutik egin beharreko jarduerak egiten gero eta gehiago, besteak beste, ikasten, irakurtzen eta gailu elektronikoak erabiltzen.
Nafarroako Unibertsitate Klinikako Oftalmologia Departamentuak berriki argitaratutako ikerketa batek ondorioztatu du, kuantitatiboki, eguzkitan egoteak miopia garatzea eragozten duela. Ikerketzaileek CUVAF biomarkatzailearen eremua neurtu dute, begiko erradiazio ultramorearekiko esposizioak eragindako orban bat begi-gainazalean. Ondorioztatu dutenez, begi-arazo hori ez duten pazienteen orban hori handiagoa da.
Miopia gero eta ohikoagoa da, eta haurtzaroan eta nerabezaroan gara daiteke, baina helduaroan ere ager daiteke. Gaur egun, betaurrekoekin, ukipen-lenteekin eta kirurgia errefraktiboarekin zuzendu ohi da, laser kirurgiarekin, adibidez.
Zure interesekoa izan daiteke
Bortizkeria polizialaren aurkako protesta egin dute ehunka lagunek Santurtzin, Ezkerraldeko eragileek deituta
Udalerriko kale nagusiak zeharkatu dituzte asteazkenean hil zen Anderrentzat justizia eskatzeko. Ardurak argitu eta zigorrak jartzeko eskatu dute, eta bermeak horrelakorik berriro gerta ez dadin.
Ezkabarteko suteak aktibo jarraitzen du
Nafarroako presidenteak, María Chivitek, agerraldia egin du larunbat honetan Untzuko aginte postuan, eta sutea ez zutela nekazaritza-lanek piztu esan du.
Gizon batek emaztea hil du Sevillan
Ustezko hiltzailea ospitalean dago, larri, arma zuri batez bere buruari zauriak egin omen dizkiolako.
Venezuelako lurrikaretan desagertutako euskal herritarren senideek zain jarraitzen dute
Venezuelako lurrikarek milaka hildako eta desagertu utzi dituzte; azken horien artean, bilbotar bat eta donostiar bat daude. Senideek desagertuak bilatzeko baliabide falta azpimarratu dute. NBEren arabera, 50.000 pertsona inguru daude desagertuta, baina kopuru horrek gora egiten jarraitzen du.
Haizeak eta bertara iristeko zailak diren guneetako fokuek zaildu egin dituzte Ezkabarteko baso-sutea itzaltzeko lanak
Ezkabarteko suteagatik hustutako Usi, Anotz eta Nabatz herrietako bizilagunak etxera itzuli dira. 112-SOS Nafarroak herritarrei eskatu die ez daitezela gerturatu suhiltzaileak eta langileak dabiltzan tokietara, horien lanak ez oztopatzeko.
Nola ospatuko da LGTBIQ+ Harrotasunaren Eguna Euskal Herrian?
Ekainaren 28an Harrotasunaren Nazioarteko Eguna ospatzen dela eta, Euskadiko eta Nafarroako hiriburuetan hainbat jarduera egingo dira larunbat eta igande honetan, LGTBIQ+ kolektiboaren eskubideak aldarrikatzeko.
Nafarroako Gobernuak nekazaritza lanak mugatu ditu lehorreko lurretan gaurtik, sute arriskuagatik
Maria Chivite Nafarroako Gobernuko presidenteak azaldu duenez, nekazaritza eta basogintza lanak 06:00etatik 11:00etara baino ezingo dira egin.
Oinezko batzuei eraso egin ostean Santurtziko Udaltzaingoak atxilotu zuen gizona hil egin da
Astelehenean eraman zuten ospitalera, Udaltzaingoak indarrez menderatu eta gero, hainbat pertsonari eta bertara joan ziren agenteei eraso egin ondoren. Bi egun geroago hil da, ospitalean.
Gaur hasiko da udako trafikoko operazio berezia, eta kanpoko 2,27 milioi ibilgailuk EAE zeharkatzea espero dute
Uda honetan, nazioarteko eta barruko joan-etorriak areagotzea aurreikusten da, eta, hori dela eta, Eusko Jaurlaritzak neurri bereziak hartuko ditu, trafikoa hobeto kudeatu eta udako gorabeherak murrizteko.
Auto-ilara luzeak BI-10 errepidean Bilbon, Kantabriarako noranzkoan, istripu baten ondorioz
BI-10 errepideko zirkulazioan eragina izan du istripuak, eta arazo handiak daude Kantabriarako noranzkoan. Une batzuetan, 3 kilometrotik gorako auto-ilarak erregistratu dira Bilbo inguruan.