Haurren miopia: etengabe gora egiten ari den mundu mailako pandemia
Haurren miopia nabarmen ari da handitzen azken boladan. Datuen arabera, 6 eta 19 urte bitarteko haurren % 40 inguru miopeak dira. Adituen artean kezka nagusia da, ez soilik kopurua asko ari delako areagotzen, baizik eta gero eta lehenago atzematen zaielako miopia haurrei. Aurreikuspenen arabera, hazkundea eteteko zerbait egin ezean, 2050erako munduko biztanleen erdiek miopia izango dute.
Miopia da mundu mailako akats errefraktiborik ohikoena, eta azken hamarkadetan osasun publikoko arazo garrantzitsu bihurtu da. Asia ekialdeko eta hego-ekialdeko herrialde garatuetan, hala nola Singapurren, Txinan, Taiwanen, Hong Kongen, Japonian eta Korean, miopiaren prebalentzia azkar handitu da azken 50-60 urteetan, bereziki gazteen kasuan. Hala ere, aldaketa horiek ez dira soilik Asiara mugatzen, Ipar Amerikan eta Europan ere nabarmen ari baita handitzen miopiaren prebalentzia.
Faktore genetikoak miopiaren garapenean garrantzi handia badu ere, denbora tarte txikian intzidentzia horrenbeste igotzeak gero eta argiago adierazten du ingurumen-faktoreek duten inportantzia, batez ere dugun bizimodua kontuan hartuta.
Izan ere, gero eta gutxiago egiten ditugu aire zabaleko ekintzak, eta, aldiz, etxean eta gertutik egin beharreko jarduerak egiten gero eta gehiago, besteak beste, ikasten, irakurtzen eta gailu elektronikoak erabiltzen.
Nafarroako Unibertsitate Klinikako Oftalmologia Departamentuak berriki argitaratutako ikerketa batek ondorioztatu du, kuantitatiboki, eguzkitan egoteak miopia garatzea eragozten duela. Ikerketzaileek CUVAF biomarkatzailearen eremua neurtu dute, begiko erradiazio ultramorearekiko esposizioak eragindako orban bat begi-gainazalean. Ondorioztatu dutenez, begi-arazo hori ez duten pazienteen orban hori handiagoa da.
Miopia gero eta ohikoagoa da, eta haurtzaroan eta nerabezaroan gara daiteke, baina helduaroan ere ager daiteke. Gaur egun, betaurrekoekin, ukipen-lenteekin eta kirurgia errefraktiboarekin zuzendu ohi da, laser kirurgiarekin, adibidez.
Zure interesekoa izan daiteke
Los Gallardoseko sutea ez da hedatu eta badirudi aurki egonkortzeko modua izango dutela
Haizeak eta hezetasun mailak arnasaldia eman dute eta aukera baliatu dute suhiltzaileek hura kontrolpean hartzen saiatzeko. "Suak ez du aurrera egin gaur", jakinarazi du pozarren Bolaños ministroak.
Gizon bat atxilotu dute Santutxuko meskita batean pintaketak egiteagatik, gorroto-delitua egotzita
Gertakariak 09:30ean jazo dira. Ertzaintzak abisu bat jaso du, ohartaraziz pertsona bat pintaketak egiten ari zela komunitate musulmanaren aurkako gorroto-adierazpenekin.
Jose Escolarren zezenek entzierro arriskutsua osatu dute, eta korrikalari batek adarkada jaso du aurpegian
Taldean atera dira, baina azkenean batzuk atzean geratu eta une arriskutsuak izan dira, baina baita lasterketa ikusgarriak ere. Lehenengo balantzearen arabera, 14 dira zaurituak, eta batek adarkada jaso du aurpegian.
Emakume batek sexu erasoa salatu du bart sanferminetan
Ustezko erasotzailea atxilotuta dago. Gainera, beste hiru salaketa izan dira, ukituengatik. Horietako baten ustezko egilea atxilotu eta espetxera bidali dute, aurrekariak baitzituen. Iruñeko Udalak eraso sexistak gaitzetsi ditu.
Iruñea, jendez lepo, sanferminetako asteburu bakarrean
Txoko guztietako bisitariak bildu ditu sanfermin hauetako asteburu bakarrak. Ostalariek ere jende gehiago nabaritzen dute. Edonola ere, azken urteetan, bisitari gutxixeago etorri den irudipena dute batzuek. Aurtengo sanferminak itogarriak izaten ari dira, ia 40 ºC ingururekin egunero.
Aisialdi zentro bateko begirale batek egindako sexu-erasoak salatu dituzte Tarnosen
Elkarretaratzea egin dute Landetako Tarnos herrian, aisialdi zentroko begirale batek egindako sexu erasoak salatzeko. Sei haur txiki izan dira biktimak, eta beraiei baita familiei ere elkartasuna erakutsi nahi izan diete. Begiralea atxilotu dute, sexu erasoak leporatuta.
Kamioiek Gasteiz hartu dute San Kristobal egunean, ibilgailuak bedeinkatzeko
San Kristobal jaiak Arabako Garraio Elkarteko garraiolariak bildu ditu larunbat honetan. Ekitaldian, kamioien ohiko desfilea eta ibilgailuen bedeinkapena izan dira protagonista. Horrela eman diete amaiera auzoko ospakizunei.
Zuiako Udalak ur mozketak egingo ditu gauez hornidura bermatzeko
Mozketa 22:00etatik 08:00etara dago indarrean, atzotik. Gainera, udal igerilekuetako dutxak erabiltzea debekatuta egongo da aurrerantzean.
Beroagatik ezarritako alerta abisu horira jaitsi dute EAEn; Nafarroa erdialdean eta Iparraldean alerta mailari eutsiko diote
Arabak alertapean jarraituko du baso sute arriskuagatik. Abisu maila gorabehera, sargori egiten jarraituko du: maximoak 30 ºC-koak izango dira kostaldean, eta 37-38 ºC-koak, barnealdean. Astelehenean behera egingo dute tenperaturek.
Ezkaraiko sutea egonkortu dute, 115 hektarea inguru kiskali ostean
Dirudienez, Ayabarrena herrixkako sutea ostegunean piztu zen, ekaitzean botatako tximista baten eraginez.