43.700 pertsonak baino gehiagok dute alzheimerra Euskal Herrian: prebentzioa oinarrizkoa duen erronka handia
Adituen arabera, 2050. urterako 120.000 pertsona baino gehiago izan daitezke kaltetuak. Senideen eta zaintzaileen elkarteek gaixoak zaintzen dituztenen eskubideak aitortzearen garrantzia azpimarratu dute, eta ikusezin bihurtu ohi den lan hori nabarmendu dute.
![(Foto de ARCHIVO)
[Sevilla] [Comunicacion.Csic.Andalucia] Ndp Científicos Del Csic Participan En La Obtención De La Escala De Riesgo Genético De Alzheimer Más Completa
REMITIDA / HANDOUT por CSIC
Fotografía remitida a medios de comunicación exclusivamente para ilustrar la noticia a la que hace referencia la imagen, y citando la procedencia de la imagen en la firma
04/9/2025](https://eitb.scene7.com/is/image/eitb/alzheimer:eitb-banner?$eitb-banner$&fmt=webp-alpha&qlt=80 "Zientzialari bat Alzheimerrari buruz ikertzen ari da. Argazkia: Europa Press")
Zientzialari bat, alzheimerra ikertzen. Argazkia: Europa Press
Gaur, irailak 21, Alzheimerraren Munduko Eguna da, gaixotasun neurodegeneratiborik arruntena ikusarazteko eta gaitza dutenekin bizi direnak gogorarazteko eguna. Euskal Herrian, 43.700 pertsonak dute gaitz hori edo beste dementzia bat.
Euskal Autonomia Erkidegoan (EAE) 37.000 inguru dira: horietatik 17.000 Bizkaian, 13.000 Gipuzkoan eta 7.000 Araban. Nafarroan, berriz, 6.700 inguru.
Datu zehatzik ez dagoen arren, adituek ohartarazi dute gaixotasun horren intzidentzia handitzen ari dela. Horrela, 2050erako 120.000 baino gehiago izan litezke kaltetutako pertsonak, tratamendu eraginkorragoak garatzea lortzen ez bada.
Espainiako Estatuan ere egoera kezkagarria da: 800.000 bat pertsonak dute oroitzapenak ezabatu eta kaltetuen zein ingurukoen bizitzak astintzen dituen gaixotasuna, eta 40.000 diagnostiko berri egiten dituzte urtero.
Aurten, "Eskubideak berdinduz" leloa aukeratu dute, gaixoez harago doan aldarrikapena; izan ere, gaixoak zaintzen dituztenen eskubideak aitortzea zein garrantzitsua den azpimarratu nahi dute, lan ikusezina baita eta karga fisiko eta emozional handia eskatzen baitu.
EAEn, 166.000 pertsona baino gehiago bizi dira alzheimerra duten gaixoekin, eta egunean 24 orduz zaindu eta artatu behar dituzte.
Adituek nabarmendu dutenez, detekzio goiztiarra da pronostikoa hobetzeko gakoetako bat. Testuinguru horretan, gero eta tratamendu hobegoak garatzen ari dira, eta horietako batzuk saiakuntza-fase aurreratuetan daude. Gainera, adimen artifiziala diagnostikoa, pazientearen jarraipena eta zaintzen dutenen bizi-kalitatea hobetzeko lagungarri izan daiteke.
Ikerketa, prebentzioa eta babesa dira gaixotasun honi aurre egiteko gako nagusiak. Gipuzkoan, adibidez, gertuko laguntza da ardatz nagusietako bat, eta Euskal Herri osoko elkarteek laguntza-baliabideak eta laguntza psikologikoa handitzeko inbertsio handiagoa eskatzen dute.
Halaber, kontzientziazio-kanpainek prebentzioaren garrantzia azpimarratzen dute. Fisikoki, mentalki eta sozialki bizitza aktiboa izatea, eta tabakoa eta alkohola saihestea, funtsezkoa da gaitza garatzeko arriskua murrizteko.
Gaur egun, elkarteek, profesionalek eta familiek euren ahotsak batu dituzte alzheimerra dutenei laguntza ematen dietenak ez ahazteko eta gizarte justuagoa, enpatikoagoa eta prestatuagoa eraikitzen jarraitzeko.
Zure interesekoa izan daiteke
Blusa eta neska beteranoen eguna ospatu dute larunbat honetan Gasteizko jaietan
Gasteizko nagusiek blusa eta neska beteranoen eguna ospatu dute larunbat honetan. Jardunaldia 09:00etan hasi da, San Migel elizako Andre Maria Zuriaren kaperan egindako elizkizunarekin. Ondoren, beteranoek erroskillak eta ardo gozoa dastatu dituzte, elizako balkoia hartu eta hiriko zaindariari ohiko lore-eskaintza egin aurretik. Guztira, 300 blusa eta neska inguru bildu dira bertan. Ohorezko aurreskua egin ostean, eguneko protagonista nagusiak Artepan okindegira joan dira, txoripanez gozatzera, musika bandaren erritmora.
Ia Nafarroa osoa alertapean egongo da ekaitzengatik; EAE eta Iparraldea, abisu horian
Arratsaldean, bero hodeiak garatu eta zaparrada trumoitsuak, txingorra eta haize bolada gogorrak espero dira, bereziki lurraldearen ekialdean. Ebroko Konfederazio Hidrografikoak ohartarazi duenez, uholdeak egon litezke euriteengatik.
Beroa eta oporrak oztopo dira Euskadin behar diren odol-emateak lortzeko
Tenperatura altuek eta oporraldiek zaildu egiten dute udan transfusioetarako behar den odol kopuruari eustea.
Amaitu dira AP-8ko Irun pareko eta A-8ko auto-ilarak
Trafiko Sailak amaitutzat eman ditu Euskal Autonomia Erkidegoko errepide-sareko bi puntutan sortutako auto-ilarak.
Meta eta TikTok plataformei kontrola indartzeko eskatu die Europako Batzordeak, Ceutako krisia tarteko
Abuztuaren 15aren aurretik, sare sozialok estu zaintzen ari da Brusela. Izan ere, egun horretan beste migratzaile olde bat espero da hiri autonomoan. Horren ildoan, Europako komisarioa bi plataformetako arduradunekin bildu berri da.
Kanoikadak abiatuko du Donostiako Aste Nagusia larunbat honetan
Artillari nagusiak 19:00etan piztuko du metxa Alderdi Ederreko lorategietan, eta horrela emango dio hasiera zortzi eguneko jaiari. Guztira, 400 ekitaldi baino gehiago daude programatuta.
Elkanok munduari buelta eman eta jaioterrira itzuli zen unea antzeztu dute Getarian
Aurten, lehen aldiz, Mikel Larrañagak egin du Elkanoren papera, eta Saioa Etxeberria izan da tripulatzaile modura irten den lehen emakumea. Lau urterik behin ospatzen du Getariak Elkanoren iritsiera, munduari bira eman ostean.
Alejandrak 2.000 euro galdu ditu Bilboko etxebizitza baten alokairuaren iruzurrean
Kaltetuak salatu duenez, 2.000 euroko iruzurra egin diote hainbat pertsonari aldi berean eskainitako etxebizitza bat alokatzeagatik. Iruzurrez galdutako dirua eta beste bizitoki bat alokatzeko erabili beharrekoa gehituta, galerak 4.000 eurokoak direla azaldu du.
Iraulitako kamioi batek 31 kilometroko auto-ilarak eragin ditu Baiona inguruan
22:00etatik aurrera, A-63 errepidea erabat itxita egongo da 3 orduz, gutxi gorabehera, ibilgailua erretiratzeko.
Gutxienez 12 salaketa aurkeztu dituzte Bilbon etxebizitza turistiko bat alokatuta iruzurra egin zuen gizonaren aurka
EITBk biktimetako biren testigantzak jaso ditu. Iruzurgileak Airbnb bidez alokatu zuen pisua, hiru egunez. Ordu gutxi batzuetan, benetako jabeak ezer jakin gabe, dozena bat pertsonari alokatu zien. Ertzaintzak ikerketa abiatu du, gizona harrapatu eta biktimek galdutako dirua berreskura dezaten.