Oporretara zoaz? Honakoa da musukoaren erabilera zenbait herrialdetan
Koronabirusari aurre egiteko musukoaren nahitaezko erabilera malgutzen ari da zenbait herrialdetan. Israelen, esaterako, lehenak izan ziren eremu irekietan maskararen derrigortasuna bertan behera uzten, pasa den apirilaren 18an. Hegaldietan edota geriatrikoetan izan ezik, joan den asteartetik eremu itxietan ere ez da beharrezkoa.
Honakoa da egoera zenbait herrialdetan:
Europa
Frantziak ekainaren 17an baztertu zuen derrigortasuna eremu irekietan bi metroko tartea bermatu daitekeen lekuetan izan ezik, eta ezinbestekoa da eraikin publikoetan eta garraioan.
Greziak ostegun honetan esango dio agur kanpoaldean musukoa erabiltzeari, eta bide berdina jarraituko du Italiak, non derrigorrezkoa izango den oraindik ere toki itxietan.
Erresuma Batuan ere ez da derrigorrezkoa eremu irekietan, nahiz eta bere erabilera gomendatuta dagoen segurtasun distantzia mantendu ezin daitekeenean. Beharrezkoa da toki itxietan eta garraio publikoan.
Alemanian, ostera, estatu federatuek nahitaezkotasuna eremu itxietara mugatu dute, baita merkataritzan eta garraio publikoan ere. Hala ere, hiri batzuetan musukoaren erabilera derrigortu dute jende pilaketak sortzen diren kale, plaza edota parkeetan.
Poloniak ere eremu itxietan erabiltzera derrigortzen du, hala nola garraio publikoa, dendak, aisialdiko lokalak, eskolak, elizak, osasun-bulegoak, auzitegiak edota lantokiak tokia beste pertsona batzuekin partekatzen bada.
Dinamarkari dagokionez, denda eta garraio publikoan erabiltzea ezinbestekoa da joan den urteko abuztutik, baina neurri hori bertan behera geratu zen orain dela bi aste. Hala ere garraio publikoan zutik doazen bidaiariak derrigortuta daude musukoa erabiltzera.
Bai Norvegian eta Finlandian kanpoaldean gomendagarria da eta ezinbestekoa leku itxietan.
Suitzak garraio publikoan erabiltzeko gomendioa zabaldu zuen joan den abenduan, baina Islandian ezinbestekoa da. Azken honetan beharrezkoak dira baita ere metro bateko segurtasun tartea gorde ezin denean.
Maskararen derrigorrezko erabilera bertan behera geratu zen Belgikako zenbait hiritan. Bruselan, esaterako, jende pilaketak gertatzen diren lekuak edo garraio publikoa salbuetsita, ez da beharrezkoa leku irekietan joan den ekainaren 9tik.
Herbeheretan, bestalde, kanpoaldean inoiz ez dira derrigorrezkoak izan, eta abenduaren 9tik ezinbestekoak dira leku itxietan. Neurri hau datorren larunbatean malgutuko da metro eta erdiko tartea bermatu daitekeen kasuetan, nahiz eta derrigorrezkoa izaten jarraituko duen garraio publikoan eta Bigarren Hezkuntzako eskoletan.
Austrian ere ez dira inoiz nahitaezkoak izan kanpoaldean. Hala ere eremu itxi publiko guztietan eta garraio publikoan FFP2 musukoak erabiltzera derrigortuta zeuden. Uztailaren 1etik aurrera edozein maskara mota erabiltzeko aukera izango da.
Hungarian kanpoaldean ez dira beharrezkoak, baina bai garraio publikoan, merkataritzan eta beste eremu itxi batzuetan. Eta Errumanian derrigorrezkoak izateari utzi zioten pasa den maiatzaren 15ean, nahiz eta beharrezkoak izaten jarraitzen duten dendetan, garraio publikoan, eremu kulturaletan eta toki itxietan.
Errusiak, ostera leku publikoetan eta garraio publikoetan musukoa erabiltzera behartzen du.
Asia eta Ozeania
Tailandian maskararen erabilera nahitaezkoa ezarri zen 2020ko apirilean garraio publikoan, supermerkatuan eta jatetxeetan. Joan den apirilean izandako olatu berri baten ondorioz, kalean ere ezinbestekoa da orain, baita ibilgailuen barruan ere.
Filipinetan ere derrigorrezkoa da eremu publiko guztietan, aire librean edota toki itxietan.
Halaber, Vietnam, Malasia eta Indonesian ere erabilera nahitaezkoa da. Baita Indian ere, ibilgailu partikularretan barne.
Afganistanen eta Pakistanen ere bide publikoan ezinbestekoak da musukoa erabiltzea.
Japonian, ordea, ez dute inoiz derrigortu maskararen erabilera.
Hego Korean ere derrigorrezkoa da leku itxietan eta garraio publikoan erabiltzea, baita kanpoaldean ospatzen diren ekitaldi jendetsuetan. Uztailaren 1etik aurrera, txertoaren dosi bat jaso dutenek kanpoaldean maskararik gabe ibiltzeko aukera izango dute.
Australia eta Zeelanda Berrian ere inoiz ez da nahitaezkoa izan erabilera, agerraldiak daudenean edota larrialdiko neurri bat bezala erabili dute.
Amerika
Estatu Batuetan joan den maiatzaren 13tik txertatuta daudenek kalera maskararik gabe irteteko aukera dute, baita hainbat eremu itxietan ere. Derrigorrez erabili beharko dute, ordea, ospitaletan, hegazkinetan eta autobusetan.
Panamak ere musukoa derrigorrez erabiltzea eskatzen du toki publikoetan, merkataritzan eta garraio publikoan. Neurri berdinak jarraitzen dituzte Costa Rican ere, non ezinbestekoa da baita ere bileretan, lantokietan eta oro har eremu publikoetan.
Nikaraguan aukerazkoa da kaleetan eta nahitaezkoa merkataritzan eta taxietan.
Guatemalan, ostera, Hondurasen eta Perun bezala, derrigorrez erabili behar da musukoa. Ez ordea El Salvadorren, non maskararen erabilera norberaren gain dagoen.
Brasilen derrigorrezkoa da joan den urteko uztailetik, nahiz eta pasa den urteko apiriletik zenbait gobernu eta alkate erregionalek jada nahitaezko egin zuten bere erabilera.
Argentinan eta Txilen ere nahitaezkoa da erabilera hiriguneetan edota leku jendetsuetan, espazio publikoetan, lantokietan, garraioan eta eremu itxi guztietan.
Kolonbian eta Uruguain, azkenik, musukoaren erabilera gomendagarria da kanpoaldean, eta ezinbestekoa garraio publikoan eta jende pilaketak gertatzen diren guneetan edota segurtasun tartea mantendu ezin daitekeen lekuetan.
Zure interesekoa izan daiteke
Abukeshek eta Avila deportatu dituztela baieztatu du Flotillak, Israelen atxilotuta "sei egun bortitz" igaro ostean
Israelgo Atzerri Gaietarako Ministerioak iragarri du Abukeshek eta Avila deportatu dituztela, eta "probokatzaile profesional" deitu die.
Israelek Thiago Avila eta Saif Abukeshek aktibistak gaur bertan askatu, eta deportatu egingo dituzte
Israelgo inteligentzia zerbitzuak Adalah giza eskubideen aldeko erakunde eta laguntza legala ematen duen taldeari jakinarazi dionez, bi ekintzaileak "gaur bertan" askatuko dituzte, eta zaintzapean jarraituko dute, deportatuak izan arte. Adalahk egoera gertutik jarraitzen ari dela esan du, "askatzea gauzatzen dela, eta datozen egunetan deportazioa gertatzen dela ziurtatzeko".
Laboristen gainbehera Ingalaterran, Eskozian eta Galesen; populistak eta independentistak nagusi
Ingalaterran, Nigel Farageren Reform UK alderdia nagusitu da iparraldean eta erdialdean; Eskozian, SNP bosgarren agintaldia lortzeko moduan geratu da, eta Galesen, Plaid Cymruk aurrekaririk gabeko garaipena lortu du.
Europar Batasuna, nazioartean ahots bakarraren bila
Gerra hain gertu dauden eta aliantzak aldatzen ari diren honetan, Europak bere ingurura begiratzen du baina baita bere barrura ere. Izan ere, munduan izango duen lekua besteen baitan baino gehiago, bere esku dagoelako.
Putinek eta Zelenskik su-etena adostu dute maiatzaren 9tik 11rako
Era berean, herrialde bakoitzak 1.000 preso askatuko ditu.
EBren berrarmatzea: Alemaniak Europako armadarik handiena izan nahi du
Europar Batasuna berrarmatzeko moduaz eztabaidatzen ari da, AEBk kontinentean duen presentzia militarra murrizteko mehatxua egin ostean. Ane Irazabal EITBk Berlinen duen korrespontsalak egoeraren gakoak aztertu ditu EITBk ekoitzitako “Europa norabide bila” erreportaje sortako atal honetan.
AEBk eta Iranek elkarri eraso egin dioten arren, su-etenak indarrean jarraitzen duela ziurtatu du Trumpek
AEBko presidentearen arabera, bere Administrazioak Iranekin "negoziatzen" jarraitzen du Ekialde Hurbileko gatazkari amaiera emango dion akordioa lortzeko. Iranek, bere aldetik, "garaipena laster" ospatuko duela iragarri du, eta, aldi berean, Ormuzko itsasartearen "jabetza" aldarrikatu du.
Su-etena urratuta, Israelek Libano bonbardatu eta gutxienez hiru pertsona hil ditu
Israelgo eta Libanoko ordezkariek bake elkarrizketen hirugarren txanda egingo dute Washingtonen (AEB) maiatzaren 14an eta 15ean, AEBko Estatu Departamentuko funtzionario batek ostegun honetan jakitera eman duenez.
Energia nuklearra, berriztagarriak… Europa norabide bila ari da, energia-mendekotasunari aurre egiteko
Energia-mendekotasuna da Europar Batasunak aurrean duen erronka nagusietako bat. Kontsumitzen duen energiaren % 57 kanpotik dator, eta % 43 baino ez da Europan ekoizten. Frantzian, energia nuklearraren auzia eztabaida handia sortzen ari da, eta iritzi kontrajarriak eragin ditu. EITB ekoitzitako "Europa norabide bila" erreportaje-sortak aztertu duen gaietako bat da.
"Europa norabide bila" erreportaje-sortak kontinentearen egoera aztertuko du, egungo agertoki geopolitiko nahasian
Aldaketak etengabe ari dira gertatzen taula geopolitikoan, eta Europa norabide bila dabil. Mikel Reparaz EITBko Nazioarteko arlo-buruak zuzendu duen erreportaje-sorta berriak Europak aurrean dituen erronkak aztertu ditu, egungo bidegurutze geopolitikoan. Gaurtik aurrera izango da ikusgai.