Iranek Khameneiren heriotza baieztatu, eta operazio militar handia agindu du mendekatzeko

Iranek Ali Khamenei aiatolaren heriotza baieztatu du igande honetan, eta zigor "gogor" batekin mendekatuko dela agindu du, AEBren eta Israelen aurka egingo duen operazio militar handi bati erreferentzia eginez.

"Gure lider handia galdu dugu, eta negar egiten dugu (...) Terrorista beldurgarrienen eta gizateriaren suntsitzaileen eskuetan egindako martirioak agerian uzten du bere bertutea", esan du Irango Guardia Iraultzaileak ohar batean.

Israelek eta AEBk egindako erasoetan 86 urteko agintari gorena hil dutela baieztatu du eliteko talde militarrak. Guardia Iraultzaileak adierazi duenez, Irango nazioak mendekua hartuko du, eta "ez ditugu hiltzaileak bakean utziko, zigor gogor, erabakigarri eta mingarri bati aurre egin arte". Donald Trump AEBko presidentearen hitzetan, Iranek hitza betetzen badu, "sekula ikusi gabeko indarrarekin" erantzungo du.

Estatuko telebistako aurkezle batek, heriotzaren berri eman ostean, herrialdean 40 dolu egun ezarri dituztela adierazi du.

Khameneirekin batera, Mohamad Pakpur jenerala eta Ali Shamkhani Defentsa Kontseiluko idazkaria hil direla baieztatu du Iranek igande honetan, Press TV telebista-kateak jakitera eman duenez.

Ali Shamkhani, Khameneiren aholkularia, Irango defentsarako estrategiaren arkitektoa izan zen, Irango Segurtasun Nazionaleko Kontseilu Goreneko idazkari gisa (2013-2023).

Irango buruzagi gorenaren alaba, suhia eta biloba ere hil dira AEBk eta Israelek Irango Islamiar Errepublikaren aurka larunbat goizean egindako erasoetan.

Gainera, Irango agintarien azken balantzearen arabera, 148 neskato hil dira Israelek larunbat honetan Iran hegoaldeko Hormozgan probintziako eskola baten aurka egindako bonbardaketaren ondorioz.

Israelek iragarri du 40 bat goi kargudun hil dituela, eta bere erasoak erakundeak eta ministerioak dauden tokietara mugatu dituela.

CIAk lagunduta egin zion eraso Israelek Khameneiri 

Hilabeteak zeramatzan CIAk Khamenei zelatatzen, eta berak jakinarazi zion Israeli Irango buruzagiak atzo bilera zeukala. Hain zuzen ere, non eta zer ordutan bilduko ziren esan zion, The New York Times egunkariak gaur zabaldu duenez.

Hasiera batean, AEBren eta Israelen asmoa zen Teherango erasoa gauez egitea, baina planak atzeratu zituzten CIAk bilera horren berri izan zuenean.

Pezexkian, trantsizioaren hasieran

Donald Trump AEBko presidenteak ordu batzuk lehenago iragarri du Khamenei hil dela. Khamenei 1989tik izan da Irango buruzagi nagusia, eta Trumpek herria "berreskuratzeko" deia egin die irandarrei.

Masud Pezexkian presidenteak, Golam Hossein Mohseni-Ejei Irango Botere Judizialaren buruak eta Zaindarien Kontseiluko legelari batek, Alireza Arafi aiatolak, osatuko duten kontseilu batek hartuko du orain nazioaren lidergoa.

Khamenei hil ostean, hiru pertsona horiek hartuko dute "trantsizio aldia" gidatzeko ardura, IRNA agentziak igande honetan jakitera eman duenez.

Herritar batzuk, Teheranen Khameneiren heriotza ospatzen.

Trumpek esan du Khamenei aiatolaren heriotzak konponbide diplomatiko baterako bidea erraztu dezakeela. "Orain egun bat baino askoz errazagoa da, jakina", adierazi du CBSri eskainitako elkarrizketa batean. 

Bestalde, Reza Pahlavi Iraultza Islamikoak 1979an kargutik kendu zuen Irango xahren seme nagusi eta oinordekoak The Washington Post egunkarian argitaratutako editorial batean adierazi duenez, Irango trantsizio-prozesuan paper garrantzitsua izan nahi du.

Irango presidentea jendaurrean azaldu da

Irango presidente Masud Pezexkian jendaurrean agertu da gaur, AEBk eta Israelek Irani eraso egin ostean.

Tokiko telebista katean, doluminak agertu dizkie irandar guztiei Khameneiren heriotzagatik, eta "Iranentzat zorigaitza" izan dela esan du.

Pezexkianen hitzetan, Indar Armatuek "gogor" eutsiko diete erasoei, dela AEBri erantzunez, dela Israelgo helburuei eraso eginez.

Eraso oldea

Israelgo Armadak igande honetan iragarri duenez, Teheran "Irango bihotzaren aurkako" eraso oldea abiatu du atzo, larunbata, AEBrekin batera operazioa abiatu zutenetik lehen aldiz.

"Lehen aldiz, Israelgo Armada Irango erregimen terroristaren helburuei eraso egiten ari da Teheranen bihotzean, Inteligentzia Zuzendaritzaren gidaritzapean", iragarri dute militarrek sare sozialetan.

Iranek misilak eta droneak jaurtiz erantzun die AEBren eta Israelen erasoei. Tel Aviv eta Jerusalem hirien aurkako erasoak egiteaz gain, Arabiar Emirerri Batuak, Qatar, Bahrain eta Kuwait estatuetan ere egin ditu erasoak, AEBren aliatuak direlako eta Mendebaldeko potentzien base militarrak dituztelako.

Guztira, gutxienez bederatzi lagun hil dituzte Israel erdigunean egindako erasoetan, eta 28 pertsona zauritu dituzte, tartean bi larri. Zaurituetako bat lau urteko umetxo bat da.

"Gerra santurako" deia

Naser Makarem Shirazi aiatola handiaren esanetan, "Irango herria eta mundu islamiarra dira Iraultzaren buruzagi martiriaren odolaren mendekatzaileak".

Horren inguruan erantsi duenaren arabera, "krimen horren erantzule nagusiak AEB eta erregimen sionista dira, eta mendeku hori munduko musulman guztien betebehar erlijiosoa da, kriminal horien gaitza desagerrarazi arte".

Londresek salatu du misilak jaurti dituztela bere baseetara

John Healey Erresuma Batuko Defentsa ministroak baieztatu duenez, Erresuma Batuko Armadak bi misil irandar identifikatu ditu Zipreko baseetara "bidean", baina oraingoz baztertu egin du nahita egindako erasoa izan denik.

"Nahiko ziur dakigu ez zutela gure baseen aurka egin nahi", adierazi du Healeyk. Hala ere, AEBren eta Israelen eraso masiboen osteko tentsio gorakadaren isla argia dela adierazi du: "Mehatxua benetakoa eta gero eta handiagoa da".

Europako Atzerri ministroen bilera

Gaur arratsaldean ezohiko bilera egingo dute EBko Atzerri ministroek, egoera aztertzeko. Asmo nagusia da gerra ekintzak gelditzeko eta negoziazioa bideratzeko neurriak adostea.