'Gazteek jakin behar dute ETAk hil egin zuela eta terrorismo ezberdinak egon zirela'
Memoriaren Eguna dela eta, erakundeek hainbat ekitaldi egin dituzte astearte honetan indarkeriaren biktima guztiak oroitzeko asmoz. Talde politiko guztiek hartu dute parte, PP-Ciudadanos koalizioak eta Voxek izan ezik.
Ekitaldi nagusia arratsaldean egin dute, Gogora Institutuaren egoitzan, Bilbon. Han izan dira Iñigo Urkullu lehendakaria, Eusko Jaurlaritzako sailburuak eta alderdi politikoetako ordezkariak, besteak beste.
Aurtengo edizioa gazteei zuzenduta egon da eta "Atzera begiratu aurrera jarraitzeko" lelopean egin dute. Hala, lehendakariak azpimarratu du gazteriak jakin behar duela "herri honetan ezberdin pentsatzeagatik hil egiten zela".
"Gazteek eskubidea dute memoria kolektiboaren eraikuntzan parte hartzeko, eta eskertzekoa da iragana begirada eraberrituarekin begiratzen dutela, mendekurik gabe eta biktimak politizatu eta manipulatu gabe", adierazi du.
"Gazteek eskubidea dute jakiteko eta jakin behar dute herri honetan ezberdin pentsatzeagatik hil zutela, ETAk 850 pertsona baino gehiago hil zituela, jazarpena, mehatxuak eta estortsioak burutu zituela, eta beste terrorismo batzuk eta giza eskubideen urraketak izan zirela Estatuaren aldetik", nabarmendu du.
Lehendakariak esan du Euskal Herriaren oraina eta geroa "iragana gogoratuz" soilik eraiki daitekeela eta bide horretan ezinbestekotzat jo du "memoria konpartitua" egitea.
"Euskadiren etorkizuna sendotzeko beharrezkoa da eragindako kalte injustua aitortzea eta giza eskubideen aldeko konpromiso etikoa erakustea", erantsi du.
BIDEOA | Legebiltzarrean egindako lore-eskaintza
Lore-eskaintza Legebiltzarrean
Memoriaren Eguneko ekitaldiak goizean goiz hasi dira. Legebiltzarrean, Gauerdiko Iparrorratzaren aurrean, lore-eskaintza egin dute eta bi minutuko isilunearekin amaitu da ekimena.
Pandemia dela eta, edukiera mugatuta egon da. Lehendakariaz gain, bertan izan dira Bakartxo Tejeria Eusko Legebiltzarreko presidentea, Legebiltzarreko Mahaiko kideak, alderdi politikoetako bozeramaileak eta Beatriz Artolazabal Eusko Jaurlaritzako Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketarako sailburua.
Legebiltzarreko ateak irekita egon dira egun guztian, herritarrek ere lore-eskaintza parte hartzeko aukera izan zezaten.
Gasteizko Udaleko eta Arabako Batzar Nagusietako ordezkariak ere izan dira Parlamentuko ekitaldian.
Bilboko Udalak ere egin du biktimak guztiak oroitzeko ekitaldia. Bizkaiko hiriburuan hildako pertsona guztien izenak eta irudiak erakutsi dituzte Azkuna Zentroan, besteak beste, Santi Brouard HBko buruzagia eta Jose Maria Ryan Lemoizko zentraleko ingeniaria.
Donostian, Alderdi Ederreko lorategian egin dute ekitaldia Udalak eta Gipuzkoako Batzar Nagusiek.
Horrez gain, alderdi politikoek adierazpenak egin dituzte ohar bidez edo sare sozialetan mezuak idatziz.
Iñigo Iturrate EAJko legebiltzarkideak kezkagarritzat jo du ETAk jarduera armatuaren amaiera iragarri zuenetik bederatzi urte pasatu direnean "gazte askok" ez dakitela herri honetan zer gertatu den. "Inoiz ez da egon eta ez da egongo arrazoirik pertsonen kontrako atentaturik justifikatzeko", gaineratu du.
EH Bilduk esan du memoriak "inklusiboa" izan behar duela eta "biktima guztiak eta sufrimendu guztiak" bildu behar dituela.
"Konponbide integral, justu eta iraunkor bat eraiki nahi dugu; benetako bizikidetza demokratikoa. Hori ezinezkoa da kontakizun bakar eta baztertzailea inposatu nahi bada", azpimarratu du koalizio soberanistak.
Pilar Garrido Podemos Euskadiko koordinatzaileak esan du "indarkeria mota guztiak" kritikatzeko eta "indarkeria guztiek eragiten duten sufrimendu injustua" salatzeko lanketa soziala egin behar dela. Isabel Salud Ezker Anitzako ordezkariak, berriz, frankismoko krimenak argitzeko deia egin du.
Idoia Mendia PSE-EEko idazkari nagusi eta bigarren lehendakariordeak "memoria iraunkor eta inklusibo" bat defendatu du, "indarkeriaren biktima guztien sufrimendu aintzat hartuko duena" eta eskatu du "inork ez dela hainbeste biktimen mina ahaztu, eta inork ez dezala beste inor hiltzeko edo jazartzeko aitzakiarik topatu".
"Badakigu, GAL, BVE, ATE eta beste talde terrorista batzuek min injustua eragin zutela; Poliziaren gehiegikeriak jasan zituztenen mina ere aintzat hartzen dugu. Biktima guztiek jakin behar dute ez dugula ahaztuko eta egia eta erreparazioa lortzeko lan egingo dugula", erantsi du.
PP, Ciudadanos eta Vox, nor bere aldetik
PP-Ciudadanos koalizioa eta Vox ez dira erakundeen antolatutako ekitaldietan izan eta nork bere omenaldia antolatu du.
Alderdi Popularrak uste du Memoriaren Eguna ETAren biktimak oroitzeko eguna izan behar dela, eta ez du onartzen ekimen berean indarkeria mota guztietako biktima omentzea. Carlos Iturgaizek esan du EH Bildu "ETAren morroia" dela eta koalizio soberanista "zuritzea" aurpegiratu dio Eusko Jaurlaritzari.
Amaia Martinez Voxeko legebiltzarkideak ere gogor kritikatu ditu Jaurlaritza eta Legebiltzarra, indarkeria mota guztietako biktimak parekatzen dituela eta ETA "zuritzen" ari direla iritzita.
Alderdi Popularrak eta Ciudadanosek Bilbon egin dute bere ekitaldia, eta Voxek Gasteizen.
BIDEOA | Biktima guztien omenez Bilbon egindako ekitaldia
BIDEOA | Biktima guztien omenez Donostian egindako ekitaldia
BIDEOA | Alderdi Popularrak Bilbon egindako ekitaldia
BIDEOA | Voxek Gasteizen egindako ekitaldia
Zure interesekoa izan daiteke
Erakunde eta ordezkari politikoek, euskal gizartearekin batera, agur esan diote Carlos Garaikoetxeari Ajuria Enean
Carlos Garaikoetxea lehendakariaren hil-kapera 10:00etan zabaldu dute Ajuria Enea jauregian, eta lau orduz egon da irekita. Juan Jose Ibarretxe, Iñigo Urkullu eta Patxi Lopez lehendakariak bezala, Euskal erakunde eta talde politiko guzti-guztietako ordezkariak gerturatu dira Ajuria Enera, Garaikoetxeak egindako ekarpena aitortzera, baita Euskal Herriko hamaika lekutatik iritsitako herritarrak ere.
Lehendakariak eta politikaren ordezkari nagusiak, banan-banan, Garaikoetxearen familiari doluminak ematera sartu dira
Urkulluk, Ibarretxek, Patxi Lopezek, Otegik, Ortuzarrek, Garridok, Anduezak eta Turullek Garaikoetxearen familiari doluminak eman dizkiote, Ajuria Enean.
Carlos Garaikoetxearen hilkutxa Ajuria Enera iritsi da
Lehendakariaren hilotza Gasteizen dago jada. Asteazken goizetik zabalik dago hil-kapera Ajuria Enean.
Garaikoetxearen pasadizo ezezagunenak: 28 egunez Gasteizko kale batek haren izena izan zuen eta telefonoa ziztatu zioten
Artxiboko hainbat datu eta erreportajek agerian uzten dituzte lehendakariaren ibilbidean oso ezagunak ez diren gertaerak. Adibidez, Gasteizko kale batek haren izena izan zuen 28 egunez eta telefono linea ziztatu egin zioten.
Garaikoetxeak jasotako Euskadi eta gaurkoa: langabeziak behera egin du, eta hezkuntzak zein euskarak, hobera; baina gizartea zahartu egin da
Diktaduraren osteko lehen Eusko Jaurlaritzak oso bestelako gizartea kudeatu behar izan zuen. 1981ean, herritarren heren bat Euskaditik kanpo jaioa zen; 18 urtetik gorakoen erdiak ziren. Ume ugari zeuden: 14 urtetik beherakoak biztanleriaren % 24 ziren. Baina langabezia etengabe ari zen hazten.
Zuzenean: Carlos Garaikoetxeari agurra, Ajuria Enean
Euskal gizartearen ordezkaritza zabala bertaratuko da Gasteizera, Ajuria Enea jauregira, Carlos Garaikoetxea lehendakariari azken agurra emateko. Besteak beste, honakoak joango dira: Imanol Pradales lehendakaria, bere aurreko hiru agintariak, Eusko Legebiltzarraren presidentea eta Mahaiko kideak. Politikari eta herritar ugari ere bertaratuko dira.
Albiste izango dira: Carlos Garaikoetxeari agurra Ajuria Enean, hantabirus agerraldia eta Tubos Reunidosko langile eta zuzendarien arteko bilera
Gaurkoan Orain-en albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.
Ajuria Eneak ateak zabalduko ditu Carlos Garaikoetxeari agurra egiteko
Ondoren, hilkutxa Iruñeko hilerrira eramango dute, bere jaioterrira, eta bertan egingo dute hileta-elizkizuna. Horrela emango diote azken agurra demokraziako lehen lehendakariari. Ajuria Eneko hil-kapera zuzenean jarraitu ahalko da Orain-en eta ETB1en.
Dozenaka lagun, senide eta ordezkari politiko hurbildu dira Garaikoetxearen hil-kaperara, azken agurra ematera
Ajuria Enean jarriko dute hil-kapera, 1980tik 1985era Carlos Garaikoetxea lehendakariaren egoitza ofiziala izan zen jauregian, 10:00etatik aurrera. Arratsaldean, Iruñeko San Frantzisko parrokian egingo da hileta-elizkizuna.
Garaikoetxea, azken agerraldian: "Euskal gizarteak etorkizuneko erronkak gaindituko ditu, elkartuta eta aniztasuna errespetatuz"
Carlos Garaikoetxeari 2025eko ekainean egindako omenaldian, besteak beste, haren garaiko hiru sailburu izan ziren, eta lorpenen artean bidegorriak, euskara batua eta Ajuria Enea Jauregia erosi izana azpimarratu zituzten.