Emakumeak politikan: zinegotzien % 7 1979an, % 46 gaur

Politikan ari diren emakumeen kopurua asko hazi da Euskal Autonomia Erkidegoan azken 45 urte hauetan. Frankismoaren ondorengo lehen udal hauteskundeen ondoren, 1979an, zinegotzien % 7,1 ziren emakumeak. 2019ko hauteskundeen ostean, aldiz, kopuru hori % 46,3koa da.

Gauza bera gertatu da alkatetzetan dauden emakumeen kasuan ere: 1979ko % 1,3tik, gaur egungo % 30,2ra igo da zenbakia. Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako Batzar Nagusietan hautetsien % 6,1 ziren emakumeak 1979an, eta % 54,2 dira gaur egun.

Maiatzaren 28ko udal eta foru hauteskundeen ondoren, gainera, lehenengo aldiz emakume bat izango da Gasteizko alkatea, aurkeztuko diren alderdi nagusietako hautagaiak hala dira-eta: Beatriz Artolazabal (EAJ-PNV), Maider Etxebarria (PSE), Rocio Vitero (EH Bildu), Ainhoa Domaica (PP) eta Garbiñe Ruiz (Podemos). Hauetako bat izango da, ziurrenik, Arabako hiriburuko lehen emakumezko udalburua.

Bizkaia eta Gipuzkoako Foru Aldundietan ere gauza bera gerta liteke. Inkesten arabera, EAJko Elixabete Etxanobek Bizkaiko ahaldun nagusi izateko aukera handiak ditu. Lortuko balu, kargu hori beteko duen lehen emakumea izango da.

Bien bitartean, Gipuzkoako batzar orokorretako hauteskundeetan aukera gehien dituzten bi zerrendaburuak ere emakumeak dira: Eider Mendoza (EAJ-PNV) eta Maddalen Iriarte (EH Bildu). Bietako bat izan daiteke historiako lehen emakumezko ahaldun nagusia.

Parekidetasuna zerrendetan

Hauteskundeetara aurkezteko zerrendak osatzeko garaian, alderdiak parekidetasuna bilatzera derrigortuta daude legez. Udal-hauteskundeetako zerrendetan gizonen eta emakumeen presentziak orekatuta egon behar du; ezin da genero bakoitzeko % 60 baino gehiago eta % 40 baino gutxiago egon, 5 hautagaiko tarteak kontuan hartuta. Salbuespen bakarra 3 000 biztanle edo gutxiago dituzten herrietan dago, hauetan ez dago parekidetasunaren inguruko inolako araurik.

Batzar Nagusietako hauteskundeetarako zerrendetan, berriz, gizonen eta emakumeen presentzia erabat orekatua izan behar da; % 50ekoa genero bakoitzetik, 6 hautagaiko tarteak kontuan hartuta.