Ika-mika Nafarroako Gobernuaren eta Gipuzkoako Foru Aldundiaren artean, Artaxoara bidalitako zaborragatik

Nafarroako Gobernuko Landa Garapen eta Ingurumeneko kontseilari Jose Maria Aierdik asteartean adierazi zuen Ecofert Sansoain enpresak legez kanpo jaso dituela lixibiatu likidoak Zubietako erraustegitik, zehazki 2.100 tona 2022an eta 3.400 tona gehiago 2023an.

Artaxoako enpresak ez du ingurumen-baimena bete, azaldu zuen Aierdik, eta, beraz, Foru Exekutiboa instalazioa ixtea eta zehapen-espedienteak irekitzea agindu du.

Lixibiatuak hondakin solidoetatik igarotzean sortzen diren likidoak dira, erraustegi batean gerta daitekeen bezala. Likido horiek substantzia toxikoak izan ditzakete, eta behar bezala kudeatu behar dira ingurumenean ondorio negatiboak saihesteko.

Foru Gobernuak joan den abenduan jakinarazi zuen Artaxoako Ecofert Sansoain enpresa kode okerrak dituzten hondakin likidoak jasotzen ari zela Zubietatik.

Lokatz gisa mozorrotutako lixibiatuak jasotzeko aukeraren aurrean, Nafarroako ikuskatzaileek ikerketa abiatu zuten. Aldi berean, Guardia Zibilak, Sepronaren bitartez, Donostiako epaitegi batek zuzendutako ikerketa bat hasi zuen.

Aierdik azaldu zuenez, Artaxoara bidalitako hondakinaren kodifikazioa jatorrian egiten da, baina "gertaera honetan garrantzitsuena da hondakin likido bat dela, eta, kodifikazioa alde batera utzita, instalazioek ez zutela onartu behar".

Jose Ignacio Asensio Gipuzkoako Jasangarritasun diputatuak, ostera, esan du "gezurra" dela lurralde horrek Zubietako erraustegitik Artaxoara lixibiatuak modu irregularrean bidali izana, eta ziurtatu du hara eramandakoak behar bezala kodetuta eta baimenduta daudela, eta Nafarroako Gobernuari "erantzukizunak saihestea" leporatu dio.

Asteazken honetan, Donostian, prentsaurreko bat eman du Asensiok, Aierdik Parlamentuan zabaldutako "erabateko faltsukeriei" eta "zehaztasun faltari" erantzuteko.

Diputatu sozialistak errefusatu egin ditu Aierdik egindako "doako" akusazioak, eta gezurtatu egin ditu hedabideei Gipuzkoako erakundeen jardunaren "erabateko gardentasuna" egiaztatzen duten agiriak erakutsiz.

Zubietatik esportatutako lixibiatuen kodifikazioari dagokionez (zabor solidoaren artean sortzen diren eta errausten ez diren hondakin-likidoak), zehaztu du jatorrian HEZrekin (Hondakinen Europako Zerrenda) katalogatuta daudela, 190812 zenbakiarekin, eta Eusko Jaurlaritzaren komunikazio- eta onarpen-dokumentu egokiak dituztela.

"Lixibiatu horren gehiengoa Saderrera bidali da" (Bilbon dagoen enpresa baimendua) eta, "neurri txikiagoan", Nafarroako Ecofertera, bi kasuetan "kode berarekin". Nafarroako Gobernuak emandako Artaxoako lantegiaren "ingurumen-baimen integratuan baimendua bezala agertzen da", nabarmendu duenez.

Gainera, Asensiok Foru Erkidegoko enpresa horrekin duen kontratua erakutsi du, mota horretako lixibiatuak lekualdatzeko eta tratatzeko.

Nafarroara bidalitakoak toxikoak zirela ukatu du, SGSren egiaztatutako enpresaren analisiak aipatuz, "ekotoxikotasunean emaitza negatiboa" zutelako, eta, beraz, akusazioa "erabat faltsua da".

Ecofertek Zubietatik horrelako hondakinak ez ezik, "hainbat jatorritatik" jasotzen dituela argitu ondoren, azpimarratu du enpresa horren instalazioetan "gertatzen denaren erantzukizuna eta kontrola" Nafarroako Gobernuko Ingurumen Departamentuari dagokiola.

Amaitzeko, Asensiok esan du "onartezina" dela Nafarroako Exekutiboak enpresa horretan "duela urtebete baino gehiagotik irregulartasunen berri" izatea eta orain "erantzukizunak Gipuzkoara desbideratzen" aritzea.