Eusko Legebiltzarrak inbestidura saioa hartuko du gaur, bi lehendakarigairekin

Eusko Legebiltzarrak ostegun honetan egingo du Eusko Jaurlaritzako lehendakaria izendatzeko osoko bilkura, Imanol Pradalesen (EAJ) eta Pello Otxandianoren (EH Bildu) arteko aurrez aurrekoak markatuko duen saioan. Ezusteko itzelik ezean, aurrenekoak irabaziko du dema.

Bakartxo Tejeria Legebiltzarreko presidenteak 09:30ean emango dio hasiera bilkurari. Hala, saioaren hasieran, talde parlamentarioek proposatutako hautagaien izenak irakurriko ditu Mahaiko idazkarietako batek.

Ondoren, hautagaiek beren gobernu programa azalduko dute, boto kopuruaren arabera txikienetik hasi eta handieneraino, gehienez ere 90 minutuz. Horrenbestez, Pello Otxandianok hartuko ditu hitza aurrena; eta Imanol Pradalesek, ondoren. Hautagaien hitzaldien ostean, Legebiltzarreko presidenteak bilkura etengo du.

14:30ean ekingo zaio berriro ere bilkurari. Indar politikoen ordezkarien txanda izango da orduan. Gehienez ere 30 minutuz esku hartuko dute, txikitik handira. Talde Mistoaren kasuan, Vox ultraeskuineko alderdiaren ordezkaria ariko da aurrena 15 minutuz, eta Sumarrekoa segidan, beste 15 minutuz.

Gero, hautagai bakoitzak 30 minutuko txanda erabili ahal izango du, gehienez ere, taldeen ordezkariei erantzuteko, eta taldeen ordezkariek 10 minutu izango dituzte ostera ere erantzuteko. Jarraian eten egingo da bilkura, eta Mahaiak adieraziko du zein ordutan berrekingo zaion bilkurari, bozketa egiteko.

Izenezkoak izango dira bozketak, aurrez legebiltzarkideei dei eginda. Legebiltzarkideei izen-abizenez deitzen zaienean jendaurrean bozkatzeko, hautagaietako baten izenarekin erantzungo dute, edo abstenitu egiten direla adieraziko dute. Bozketa eraikitzailea baita, ez dago aurka bozkatzeko aukerarik.

Legebiltzarkideen botoen gehiengo osoa lortzen duen hautagaia izango da hautatua, Eusko Jaurlaritzako lehendakari gisa. Hautagai batek ere ez badu lortzen gehiengo osoa, beste bozketa bat egingo da 24 orduko epean, eta hautagaien artetik boto gehien lortzen duena izango da lehendakari hautatua.

Ikusmina

Agintariek eta erakunde eta gizarteko ordezkariek palkoetatik jarraituko dute bilkura, baita Legebiltzarreko taldeen gonbidatuek ere.

Besteak beste, honako agintari hauek izango dira Ganberako palkoetan: Ramiro Gonzalez Arabako ahaldun nagusia, Elixabete Etxanobe Bizkaiko ahaldun nagusia, Eider Mendoza Gipuzkoako ahaldun nagusia, Irma Basterra Arabako Batzar Nagusietako presidentea, Ana Otadui Bizkaiko Batzar Nagusietako presidentea, Xabier Ezeizabarrena Gipuzkoako Batzar Nagusietako presidentea, Marisol Garmendia Espainiako Gobernuko EAEko ordezkaria eta Esther Apraiz EUDELeko lehendakaria. Horrez gain, Unai Uhalde Nafarroako Parlamentuko presidentea eta Manu Lezertua Arartekoa ere izango dira.

Imanol Pradales EAJko lehendakarigaiaren hitzaldiak jeltzaleek eta PSE-EEk sinatutako programa akordioa izango du oinarri. Akordioak bost ardatz eta 32 jardun arlo ditu "Euskadi globala eraikitzeko" asmoz. Asteazkenean sinatutako dokumentuak "Ongizatean hazi" du izenburutzat, eta bi alderdiek XIII. legealdirako dituzten lehentasun eta lan ildoak marraztu ditu.

Itunaren oinarriei dagokionez, ongizatearen oinarri diren "osasuna, hezkuntza, enplegua, etxebizitza, segurtasuna eta gizarte zerbitzuak bezalako esparruak hobetzen jarraitzeko" ekimenak aipatu dituzte lehenik bi alderdiek. Era berean, Euskadiren berrindustrializazioa bultzatzea lehenetsi dute, "ekonomia berriak industria-ehun moderno, dinamiko, garatu eta iraunkor bat" garatzeko aukerak baliatuta eta "kalitatezko enplegua" bermatuta. 

Hirugarren ardatza "trantsizio energetiko ordenatu eta koordinatuari" dagokio, euskal produkzio-sektoreak finkatutako helburuak lortu eta "gure etorkizuna arriskuan jar" ez dezan. 

Bizikidetzaren alorrean, gizon eta emakumeen arteko berdintasunaren zein LGTBIQ+ kolektiboaren eskubideen aldeko defentsa egingo da, baita "iraganarekiko memoria kritikoa eta biktimekiko solidarioa eraikitzekoa" ere. Ildo horretan, biktima guztien aintzatespen osoa azpimarratzen da. 

Autogobernua hizpide, EAJk eta PSE-EEk bi helburu zehaztu dituzte. Batetik, Gernikako Estatutua osorik betetzea eta Estatutu Itun berri bat egiteko oinarriak lortzea. Azken horretarako, Eusko Legebiltzarrean "negoziazioaren, akordioaren eta ahalik eta adostasun politiko handiena" bilatuko dute, horren "eskumenaren eta indarrean dagoen legeriaren esparruan". Era berean, lehentasunezko helburu gisa ezarri dute "Euskadiren nazioartekotzeak dituen etorkizuneko aukerak aprobetxatzea".

Pello Otxandiano EH Bilduko lehendakarigaiak, aldiz, erabakitzeko eskubidean jarriko du azpimarra, euskal estatus politiko berrian jasotzea "funtsezkotzat" jotzen baitu. Koalizio subiranistaren arabera, "legealdiaren lehen urtean martxan jarri beharko litzateke". Gainera, Otxandianok Pradalesi inbestidura "tramite hutsa" bihurtzea leporatu dio.

Koalizio subiranistaren aburuz, estatus berri bati buruzko eztabaida "legegintzaldiaren lehen urtean hasi beharko litzateke", Eusko Legebiltzar berriaren gehiengo abertzalea kontuan hartuz, eta Madrilen "nazioa" defendatuko duen testu artikulatu bat osatu behar dela azpimarratuko du.

"Gauzak ondo egin behar dira eta ez dugu presaka ibili nahi, baina bada garaia. (...) Irailean edo urrian hitz egiten hasi beharko genuke", eta autogobernuari buruzko eztabaida "legealdiaren lehen urtean abiatu behar da", gaineratuko du EH Bilduko hautagaiak.

Bilkura, zuzenean

Osoko bilkura 09:30etik aurrera, zuzenean, eitb.eus-en, EITB Albisteak appan eta sare sozialetan jarraitu ahal izango da. ETB1en Amaia Cayerok egingo du kontakizuna, eta arratsaldean Odei Esnaolak hartuko du lekukoa. Gainera, ETB1ek eta ETB2k 'Gaur Egun' eta 'Teleberri' albistegi bereziak egingo dituzte Legebiltzarretik: eguerdian Jonan Apaolazak eta Saioa Martijak gidatuta, eta gauean Juan Carlos Etxeberriak eta Nerea Reparazek. 'En Jake' eta 'Quedate' saioek ere jarraipen berezia egingo diote Eusko Legebiltzarrean gertatzen den guztiari.

Irratiei dagokienez, 'Boulevard' berezia izango da bertatik, Dani Alvarez Radio Euskadiko albistegietako buruak zuzenduta eta aurkeztuta. Euskadi Irratia ere Gasteizetik arituko da, eta bertan 'Faktoria' berezia egingo dute, Iñaki Guridiren eskutik. Bi hautagaien hitzaldiak bertatik bertara jarraitu eta aztertuko dituzte, hainbat kolaboratzailerekin. Radio Vitoriak, bestalde, solasaldia egingo du legebiltzarkide ohiekin 08:30ean, eta gertutik jarraituko du eguna 'Radio Vitoria Gaur' goizeko albistegian, Aratz Goikoetxearen gidaritzapean.