EBko herrialdeek oniritzia eman diote Mercosurreko herrialdeekin akordioa sinatzeari

Europar Batasuneko (EB) herrialdeek oniritzia eman diote ostiral honetan, behin-behinean, Mercosur (Brasil, Argentina, Uruguai eta Paraguai) elkarte-akordioari.

Frantzia eta Hungaria bezalako herrialdeak hitzarmen horren kontra agertu dira, baina gehiengoek enbaxadoreen mailako bilera batean eman dute oniritzia, Bruselan. Bilera horretan bertan, Europako nekazaritzako elikagaien sektorearen babesa indartzeko abenduan negoziatutako babesak formalki onartu dituzte.

Ostiral honetako botoari esker, Ursula von der Leyen Europako Batzordeko presidentea eta Antonio Costa Europako Kontseiluko presidentea Asuncionera (Paraguai) joango dira laster, Argentina, Brasil, Paraguai eta Uruguaiko buruzagitzarekin sinatzeko. Behin betiko sinadura hori urtarrilaren 17an egingo da, ziurrenik.

Akordioak sinatzeak aukera emango du merkataritza-alderdia berehala eta behin-behinean indarrean jartzeko, bi eskualdeek ituna berresteko prozesua erabat amaitu arte, Europako Parlamentuaren (onartu edo bertan behera utzi ahal izango du, baina ez aldatu) eta estatuetako parlamentuen oniritzia barne.

Frantziak, Hungariak, Irlandak, Poloniak eta Austriak merkataritza libreko akordioaren aurka bozkatu dute, eta Belgika abstenitu egin da. Horrek, praktikan, ez du ituna eragozteko beharrezko babesa, hau da, gutxienez EBko biztanleriaren % 65 ordezkatzen duten 15 estatu kideren babesa.

2024ko abenduan iragarri zuten akordioa, eta Europako Batzordearen eta Mercosurreko herrialdeen arteko negoziazioen amaiera urtebetera baino gehiagora iritsi da. Abenduan lehen saiakera egin zuten, baina Emmanuel Macron Frantziako presidenteak eta Giorgia Meloni Italiako agintariak sinadura zapuztu zuten, nekazariei laguntzeko neurri gehiago eskatzeko.

Hain zuzen ere, Italiak bere jarrera aldatu du, ostiral honetan horren alde egin baitu, eta, horri esker, bi hamarkadatan aldeek negoziatu duten ituna onartu egin dute.

Horretarako, enbaxadoreek formalki onartu behar izan dituzte lehenik Europako eremuaren babesa indartzen duten babesak, Mercosur merkatura zabaltzeak eragin ditzakeen distortsio larrien aurrean, hala nola etxeko hegaztien, behi-haragiaren, arrautzen, zitrikoen eta azukrearen sektoreetan.

Horrek berariazko atalaseak ezartzen ditu Europako Batzordeak ikerketak hasi ahal izateko, Europako nekazaritza-produktuetan inpaktu handia izanez gero. Abenduan, Kontseiluak eta Parlamentuak atalase horiek % 8an finkatzea erabaki zuten, baina azkenean % 5era murriztu dira, Italiaren eskaerak asetzeko.

Horrela, produktuen inportazioak batez beste % 5 igotzen direnean eta prezioak hiru urteko epean ehuneko berean jaisten direnean jardungo du Bruselak (Batzordeak hasieran proposatu zuen % 10aren aldean). Babes-neurriei buruzko akordioak Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren osoko bilkuraren onarpen bidezko formalizazioa behar du indarrean sartzeko.

Protestak akordio honen aurka

Testuinguru horretan, Frantziako Estatu osoan nekazariak egiten ari diren mobilizazioak Ipar Euskal Herrian ere eragina izaten ari dira; izan ere, nekazari horiek Baiona ingurua blokeatu dute gaur goizaldean. 80 nekazari asindikalek 60 traktore erabilita A63 autobidea blokeatu dute Baiona iparraldeko lotunearen parean. Egunsentian, ohiko trafikoa hastearekin bat, Baiona erabat kolapsatuta geratu da.

Ildo horretatik, Eusko Jaurlaritzak mugaz gaindiko kamioiak Euskadin zirkulatzea debekatzen duen agindu bat argitaratu du, mugan pilatu ez daitezen. Agindua indarrean egongo da Frantziako agintariek trafiko-arazoak konpondu direla jakinarazi arte.