Zuckerbergen Fundazioak milioi bat dolar eman dio nafar bati alzheimerraren aurka
Carlos Cruchagak, Biokimikan eta Biologia Molekularrean graduduna eta doktorea bera, Chan Zuckerberg Initiative fundazioaren 1,05 milioi dolar eskuratu ditu, bere taldearekin batera, alzheimer gaixotasunean sistema immuneak duen papera ikertzeko. Aipatutako fundazioa Facebooken sortzaile Mark Zuckerbergek sortua da.
Ikertzaile nafarrak 11 urte daramatza Ameriketako Estatu Batuetan; McDonnell Genome Institutuko zuzendari zientifikoa da, eta sistema immunerekin loturik dauden hainbat generen interakzioan lan egiten du. Ikertutako gene horiek alzheimerra garatzeko arriskurik handienarekin ere daude lotuta.
"Berriki egin dugun ikerketa batean, TREM2 genearen maila estrazelularren arautzailerik nagusiena identifikatu genuen; gene horien aldaera genetikoek gaixotasuna garatzeko arrisku handia dakarte. Gene horrek, gainera, ez du harremanik beta-amieloide proteinarekin (azken hori hamarkadak daramatzate zientzialariek ikertzen, alzheimerraren garapenaren harira), baizik eta gure sistema immunearen erantzunarekin; izan ere, garunaren globulu zuriak liratekeenetan islatzen da", dio Cruchagak. Psikiatria eta Neurologia irakaslea ere bada bera.
"Genea identifikatzeak ekarri zituen bide berriak gaixotasun honen ikerketan; izan ere, frogatu zuen beta-amieloide proteinatik haratagoko prozesuak ere daudela tartean. Eta gure ikerketan, beste gene bat ere identifikatu genuen, MS4A4A; TREM2ren bizitza metabolikoaren zatia da", gehitu du Cruchagak. Proteina horrek lotura izan lezake hantura-prozesuekin; horrek frogatuko luke harremana dagoela sistema immunearen eta alzheimerraren garapenaren artean.
Carlos Cruchagaren ikerketa-taldean hainbat arlotako ikertzaileak daude, bioinformatikan adituak eta neurologoak kasu: "Gure taldeak teknika berriak erabiltzea proposatzen du, hainbat arlotan, xede izanik jakitea, alzheimerra garatzeko arriskua areagotzen duela kontuan izanik, nola eragiten dioten elkarri aurkitu ditugun bi geneak, eta ikustea nola modulatu eta aldatzen duen interakzio horrek garuneko sistema immunea".
Fundazioaren 9 milioi, hainbat egitasmorako
Chan Zuckerberg Initiative Mark Zuckerberg Facebookeko sortzaileak eta haren emazte Priscillia Chanek sortu zuten. 9 milioi dolar eman die fundazio horrek zenbait ikerketa-egitasmori; egitasmo horiek neuroendekapenezko gaixotasunetarako diana terapeutikoak identifikatzeari zuzenduta daude. Ikerketa horiek klinikoen, ingeniarien, biologo konputazionalen genetisten eta biologo molekularren arteko elkarlanean egiten dituzte.
Carlos Cruchagak, barañaindarra bera, Nafarroako Unibertsitatean egin zuen doktore tesia, Biokimikan eta Biologia Molekularrean; gerora, neuroendekapenezko gaixotasunen arrazoi genetikoak ikertu zituen, Pau Pastor irakaslearen zuzendaritzapean. 2007tik, ikertzaile eta irakaslea da Washingtongo Unibertsitatean, Saint Louisen, AEBn.
Zure interesekoa izan daiteke
Gaztelugatxerako sarbideak itxita egongo dira eklipsearen egunean, arratsaldetik aurrera
Natur gunearen inguruan jendetza biltzea espero da, fenomeno astronomikoa ikusteko. Hori dela eta, segurtasun operatibo berezia aktibatuko dute Bizkaiko Aldundiak eta Bakioko eta Bermeoko udalek.
Onintza Enbeita eta Ainhoa Urrejola, Aste Nagusiari hasiera emateko prest
Enbeitak pregoia idatzita dauka. Bertsoak egongo direla aurreratu du, baina dena ez dela bertsotan izango. Pregoilariak errespetuan eta bizikidetzan oinarritutako jaien alde egin du, albiste txarrik gabe.
Abuztuaren 15ean Maroko eta Ceuta arteko muga berriro zeharkatzeko deia egiten ari dira sare sozialetan
Ceutako Gobernuaren bozeramaileak ziurtatu duenez, Espainiako Gobernuak deialdi horren berri du, eta iragan asteko krisia ez errepikatzeko baliabide nahikoak jartzea espero du.
Uharteko bizilagunak haserre, herriko apaizak Ceutako migrazio-krisiari buruz egindako adierazpenengatik
Uharteko (Nafarroa) biztanleak haserre daude Javier Aizpun herriko parrokoarekin, X sare sozialean (lehengo Twitter) migratzaileak Ceutara iristeari buruz zabaldu zituen mezuengatik. Kritiken ostean, apaizak barkamena eskatu du eta bere kontua ezabatu du. Argitalpenetako batean, apaizak zioen "Rabat bonbardatu" egin behar dela, Marokoren aurkako neurri gogorrak ezartzearen aldeko hainbat mezurekin batera. Aizpunek adierazi zuen, halaber, suarekin erantzun beharko litzaiekeela Ceutan sartzen saiatzen diren migratzaileei, eta Maroko "errekonkistatzea" proposatu zuen, haren hitzetan, "jatorrizko Espainia" berreskuratzeko, Erromatar Inperio garaiko Hispaniari erreferentzia eginez.
Nola ikusiko da eguzki-eklipsea zure herritik? Kontsultatu hemen fenomeno historikoari behatzeko mapak
Ilargiak erabat ezkutatuko du Eguzkia 2026ko abuztuaren 12an: Euskal Herrian 2183. urtera arte ez da berriro ikusiko horrelako fenomenorik. Eguzki-eklipse osoa ilunabarrean hasiko da, eta egunak "bi ilunabar" izango ditu. Eklipsea Orain.eus-en bidez zuzenean jarraitu ahal izango da.
Perez-Iglesias: "Eklipsea ikusiko den lekuetan milioi bat bisitari izango dira"
Eklipsea etxetik gertu eta urrun joan gabe ikusteko gomendioa egin du sailburuak. Milaka betaurreko banatu dituzte iada mugarritzat jo duen fenomenoa ikusteko. Pozik agertu da eklipseak zientzia plazara eramateko balio izan duelako.
Kolon eta ondesteko minbiziaren baheketak erdira murriztu du hilkortasuna Euskadin
Biogipuzkoako eta EHUko ikertzaileak buru ditu ikerketak eta JAMA Network Openen argitaratu dute. Horren arabera, kolon eta ondesteko minbiziaren baheketaren programak % 50 murriztu du hilkortasuna 50 eta 69 urtekoen artean, bi hamarkadatan.
2.200 bat emakumeri eraso die gizon bikotekideak edo bikotekide ohiak, Euskadin, 2026ko lehen seihilekoan
Emakunderen arabera, % 7 igo da 2025aren aldean. Familia barruko indarkeriaren biktimen kopurua % 20 hazi da Araban, eta erasoa jasan duten biktimen kopurua % 10 igo da Gipuzkoan.
Bi pertsona zauritu dira A-8an, trafiko-istripu batean, Muskiz parean, Kantabriarako noranzkoan
Istripua bi kilometroko auto-ilarak eragin ditu. Kantabriarako zirkulazioa 236. irteeratik bideratzen ari da.
Guardia zibil batek bikotekide ohia hil du Llanesen, hura ere agentea
Hilketaren ondoren, ihes egiten saiatu da erasotzailea, eta ahalegin horretan, inguruan zeuden beste agente batzuk tiroka erantzun diote. Bertan zendu da.