Martxoko lehen superilargia ikusteko aukera izango da gaur
Martxoko lehen superilargia penintsulako toki askotatik izango da ikusgai astelehen honetan, 18:48tik aurrera. Izan ere, zerua oskarbi egongo da, iparraldean eta Kanariar Uharteetan izan ezik.
Ruben del Campo Aemet Estatuko Meteorologia Agentziako bozeramaileak azaldu duenez, penintsulan "zerua inguratuko duten goi-hodei oso finak izango dira nagusi gauean, baina horrek ez du Ilargia ikustea oztopatuko". Kanariar Uharteetan, ordea, "hodeiak alisio haizeei lotuta egongo dira eta iparraldean pilatuko dira".
Testuinguru horretan, Meteored meteorologia atariak azaldu duenez, superilargiaz hitz egiten da ilargi betea Ilargiaren orbitaren perigeoarekin (Lurretik gertuen dagoen puntua) bat datorrenean edo perigeo horretatik oso gertu dagoenean, eta horrek itxura handiagoa ematen dio Ilargiari (% 14raino), baita distira gehiago ere (% 30 inguruan).
Ilargiaren orbita eliptikoa denez, satelitea Lurretik gehieneko distantziara geratzen den puntu bat dago -406.000 kilometrotara- eta gutxieneko distantziara geratzen den beste puntu bat -356.000 kilometrotara-, apogeo eta perigeo izenekin ezagunak, hurrenez hurren. Hala, Espainiako Behatoki Astronomikoaren arabera, Ilargiaren perigeoa asteartean izango da, 07:33an.
Meteoredek azpimarratu duenez, superilargia gau osoan izango da ikusgai, eta ez da tresna berezirik edo ikusmen-babesik erabili behar horretarako. Gainera, fenomeno atmosferiko horrek nolabaiteko eragina izango du itsasoan, "perigeo-mareak" (indar handiagoko marea biziak) eraginez. Hala, denborale batekin bat eginez gero, uholdeak izateko arriskua areagotu daiteke kostaldean.
Martxoan zehar beste fenomeno astronomiko batzuk izango dira, garrantzitsuena neguko ordutegitik udako ordutegirako aldaketa, hilaren 29an, 02:00etan. Horrez gain, beste bi superilargi (apirilak 8 eta maiatzak 7), hainbat meteorito-euri, ilargi gorri bat (ekainak 5) eta ilargi urdin bat (urriak 31) izango dira aurten izango diren gainerako fenomeno aipagarrienak.
Zure interesekoa izan daiteke
Abuztuaren 12an eguzki eklipseaz segurtasunez gozatzeko aholkuak
Ahal den guztietan bidaia luzeak saihestea da gomendio nagusia. Eklipsea bizilekutik edo ikuspen-baldintza onak dituen gertuko udalerri batetik ikus badaiteke, hobe da horren alde egitea, gehiegizko joan-etorriak murrizteko.
Itsuek eklipsea "entzun" ahal izango dute, ONCEk jarriko dituen gailue batzuei esker
LightSound dispositiboa soinu bihurtzen du argiaren intentsitatea, eta abuztuaren 12ko fenomeno astronomikoa behatzeko gune batzuetan egongo da eskuragarri.
Gizon batek bikotekide ohia, 44 urteko emakume bat, hil du Murtziako merkataritza-gune batean
Halaber, 45 urteko emakume bat hiltzeagatik Benahavisen (Malaga) atxilotutako gizonak aitortu du hiltzailea dela, ihesaldian idatzi eta lagun baten etxeko atarian utzi zuen ohar batean. Horrek idatzia aurkitu eta Guardia Zibilari eman dio.
Gaztelugatxerako sarbideak itxita egongo dira eklipsearen egunean, arratsaldetik aurrera
Natur gunearen inguruan jendetza biltzea espero da, fenomeno astronomikoa ikusteko. Hori dela eta, segurtasun operatibo berezia aktibatuko dute Bizkaiko Aldundiak eta Bakioko eta Bermeoko udalek.
Onintza Enbeita eta Ainhoa Urrejola, Aste Nagusiari hasiera emateko prest
Enbeitak pregoia idatzita dauka. Bertsoak egongo direla aurreratu du, baina dena ez dela bertsotan izango. Pregoilariak errespetuan eta bizikidetzan oinarritutako jaien alde egin du, albiste txarrik gabe.
Abuztuaren 15ean Maroko eta Ceuta arteko muga berriro zeharkatzeko deia egiten ari dira sare sozialetan
Ceutako Gobernuaren bozeramaileak ziurtatu duenez, Espainiako Gobernuak deialdi horren berri du, eta iragan asteko krisia ez errepikatzeko baliabide nahikoak jartzea espero du.
Uharteko bizilagunak haserre, herriko apaizak Ceutako migrazio-krisiari buruz egindako adierazpenengatik
Uharteko (Nafarroa) biztanleak haserre daude Javier Aizpun herriko parrokoarekin, X sare sozialean (lehengo Twitter) migratzaileak Ceutara iristeari buruz zabaldu zituen mezuengatik. Kritiken ostean, apaizak barkamena eskatu du eta bere kontua ezabatu du. Argitalpenetako batean, apaizak zioen "Rabat bonbardatu" egin behar dela, Marokoren aurkako neurri gogorrak ezartzearen aldeko hainbat mezurekin batera. Aizpunek adierazi zuen, halaber, suarekin erantzun beharko litzaiekeela Ceutan sartzen saiatzen diren migratzaileei, eta Maroko "errekonkistatzea" proposatu zuen, haren hitzetan, "jatorrizko Espainia" berreskuratzeko, Erromatar Inperio garaiko Hispaniari erreferentzia eginez.
Nola ikusiko da eguzki-eklipsea zure herritik? Kontsultatu hemen fenomeno historikoari behatzeko mapak
Ilargiak erabat ezkutatuko du Eguzkia 2026ko abuztuaren 12an: Euskal Herrian 2183. urtera arte ez da berriro ikusiko horrelako fenomenorik. Eguzki-eklipse osoa ilunabarrean hasiko da, eta egunak "bi ilunabar" izango ditu. Eklipsea Orain.eus-en bidez zuzenean jarraitu ahal izango da.
Perez-Iglesias: "Eklipsea ikusiko den lekuetan milioi bat bisitari izango dira"
Eklipsea etxetik gertu eta urrun joan gabe ikusteko gomendioa egin du sailburuak. Milaka betaurreko banatu dituzte iada mugarritzat jo duen fenomenoa ikusteko. Pozik agertu da eklipseak zientzia plazara eramateko balio izan duelako.
Kolon eta ondesteko minbiziaren baheketak erdira murriztu du hilkortasuna Euskadin
Biogipuzkoako eta EHUko ikertzaileak buru ditu ikerketak eta JAMA Network Openen argitaratu dute. Horren arabera, kolon eta ondesteko minbiziaren baheketaren programak % 50 murriztu du hilkortasuna 50 eta 69 urtekoen artean, bi hamarkadatan.