Pirinioetako glaziarren erdia baino gehiago desagertu dira, eta 20 baino ez dira geratzen
1983tik, Pirinioetan zeuden glaziarren erdia baino gehiago desagertu egin dira. Hartara, 20 baino ez daude gaur egun, "oreka egoera makalean", ADAPYR ekimenak egindako txostenaren arabera.
EAE, Nafarroa, Katalunia, Andorra, Akitania Berria, Okzitania eta Aragoiko gobernuek osatzen dute Pirinioetako Lan Elkartea, eta ADAPYR ekimena Pirinioetako klima aldaketaren lurralde lankidetzarako sortu zuten duela bi urte.
Gaur aurkeztu duten txostenak datu kezkagarriak utzi ditu mahai gainean, eta klima aldaketaren ondorio nabariak azalarazi. Hala, azken 30 urteotan (1990-2020) Aneto glaziarraren hedadura erdira murriztu da. Beste datu bat: 1.500 metrotik behera pilatzen den elurra % 78 jaits liteke XXI. mendaren azken laurdenean.
Bada gehiago: urteko batez besteko tenperatura 1,6 gradu igo da 1959-2020 aldian. Gero eta euri gutxiago egiten du, gainera: epe berean, urteko batez besteko prezipitazioak % 8 egin du behera. Beraz, ez da harritzekoa 2020a azken 62 urteotako beroena izatea.
Ondorioz, uda luzatu egin da, eta gaur egun Pirinioetan uda sasoiak 1959. urtean baino hilabete gehiago irauten du.
Zohikaztegiek karbonoa xurgatzeko egiten zuten lana alda lezake klima aldaketak, karbono dioxidoa isurtzen hasi baitira.
Era berean, eta oraindik atariko ondorioak badira ere, azken lau urteotan ikusi da lakuek egun gutxiago irauten dutela izotzez estalita, eta urtzaldia hasteko data aurreratzen ari dela.
Hala, ikerketak jasotzen duenez, 1978 eta 2020 artean, Cotiellako (Aragoi) kobazulo izoztuko izotz bolumena % 20 jaitsi da, eta izotzaren tenperatura handitzen ari da kobaren barruan.
Datu horien aurrean, ADAPYR proiektuak klima aldaketari buruzko Pirinioetako lehen estrategia landu du, "Europan bakarra den ikuspegi batekin. Helburu jakin bat lortzeko emandako jarraibideak nabarmentzen dituen dokumentua da, hau da, 2050ean Pirinioak lurralde erresiliente bihurtzea".
Estrategia funtsezko bost eremutan oinarritzen da: klima, mendiko ekonomia egokitua, ekosistema natural erresilienteak, biztanleria eta lurraldea eta, azkenik, gobernantza.
Zure interesekoa izan daiteke
Berehalako trafiko-kontrolak ezarri dituzte Oiartzunen eta Irunen, hirigunean zirkulazio-arazoak saihesteko
Ertzaintzak Oiartzungo landa-bideetako sarbideak zainduko ditu bereziki, mugan harrapatutako ibilgailuek ordezko bideak erabil ez ditzaten. Irunen, Udaltzaingoak iragazkiak ezarriko ditu, igarobideko trafikoak hirigunea kolapsatu ez dezan. Ostegun honetan, 10 kilometrorainoko auto-ilarak sortu dira Biriatun, Baionarako noranzkoan.
Hamar urteko mutiko bat hil da Burlatako etxebizitza batean izandako sutearen ondorioz
Sua hartu duen eraikineko hirugarren solairuko leihoetako batetik erori da eta ospitalera eraman dute, larri, kolpe ugarirekin.
14 dira Donostiako gozoki-saltzailearen sexu-erasoen biktimak
Ertzaintza 6 urteko epea ikertzen ari da, salatutako gertakarietako batzuk 2020koak baitira. Ustezko egilea behin behineko espetxealdian dago uztailaren hasieratik.
Anboto mendian 30 metroko altueratik erori ostean erreskatatutako 18 urteko emakume bat hil da
Istripua atzo, asteazkena, gertatu zen. Bi lekukok eman zuten abisua, gailurraren iparraldean biktima bihotz-arnasketako geldialdian zegoen bitartean, haren ondoan laguntza eske oihuka ari zen mutil bat prismatikoekin ikusi ostean. Gaur hil da gaztea, Gurutzetako ospitalean.
Urzainkiko suteak aktibo jarraitzen du, eta garrak perimetratzea da orain lehentasuna
Iñaki Elias Nafarroako suhiltzaileen buruak esan duenez, ez dago arriskurik herritarrentzat, baina eremu oso malkartsua izateak asko zailtzen ditu sua itzaltzeko lanak. Azken orduetan 4x4 ibilgailuentzako eta mangerentzako bideak irekitzea lortu dute, eta, horri esker, errazago heldu ahal izango diote suari, lurrez; airez, zortzi helikoptero ari dira lanean.
Enpresen iruzurrerako sare bat desegin dute Bilbon eta Castron
Guardia Zibilak bost pertsona atxilotu ditu talde kriminaleko kide izatea, iruzur egitea, dirua zuritzea, dokumentuak faltsutzea eta egoera zibila usurpatzea egotzita.
Izarrako igerilekua gaur itxi dute, ur eskasia dela eta
Urkabustaizko Udalak (Araba) udal igerilekuen denboraldia ohi baino lehenago ixtea erabaki du, ur kontsumo handia eta akuiferoen agortzea tarteko.
1.200 pertsona migrantetik gora lekualdatu dituzte Ceutako El Trampolin hondartzatik harrera-gune berrietara
Goizean ekin diote pertsona migratzaileak lekualdatzeko lehen faseari, uztail amaieran Ceutan izandako oldearen ondotik hondartza hustu asmoz. Lekualdatzea oinez eta taldeka egin da, inolako isitilurik gabe. Lekualdatutako ia erdiak hondartzara itzuli dira; gehienak, beren gauzak berreskuratzera, baina batzuk berriro han lo egiteko asmoz bueltatu dira.
Behi bat erreskatatu dute sasi artean, Faltzesko bosgarren entzierroan lubetatik erori ostean
Behia mugitu ezinik egon da hainbat minutuz, sasiz eta sastrakaz estalitako eremu batean harrapatuta. Azkenean, animalia bere kabuz irteten saiatu da, baina ez du askatzea lortu. Egoera horren aurrean, erreskate bat jarri da martxan, auzolanean sokak jarrita, zezena harrapatuta geratu den eremutik ateratzeko.
Rigloseko sutea egonkortu dute 14.500 hektarea kiskali ostean
Goizean Centenero, Ena eta Botayan herrietako bizilagunak beren etxeetara itzuli dira, atzo beste 13 herritako 583 bizilagunek egin bezala.