Txertoa izango al da minbiziaren aurkako sendagaia etorkizunean?
Moderna farmazia-etxeak iragarri du 2030erako prest izango duela minbiziari aurre egiteko txerto bat, RNA mezulariaren (RNAm) teknika erabiliz. Oraingoz, baina, melanoma edo azaleko minbizia duten gaixoekin egin dituzte entseguak. Metodo horren eraginkortasuna, ordea, zalantzan jarri dute aditu eta mediku ugarik.
Larraitz Egaña Donostia Ospitaleko onkologoak eta Izaskun Zeberio hematologoak uste dute teknologia berri batean oinarritutako txerto honek aukerak ematen dituela etorkizunari begira, eta itxaropentsu begiratzen diote txertoari. Zehazki, txerto hori eta Keytruda (orain arte minbizi mota hori sendatzeko erabiltzen den sendagaia) nahasita, gaixotasuna % 44ra murriztea lortu dute. Hala, baikorrak dira, baina zuhurtzia eskatu dute gaixotasun hori duten pazienteei itxaropen faltsurik ez emateko.
Ez da prebentzio-txertoa, terapeutikoa baizik. Pertsona baten immunitate-sistemari ohartarazten dio gorputzean tumore bat hazten ari dela, eraso egin eta suntsitu dezan.
Zientifikoki azalduta, zelula osasuntsuetan ez dauden (eta erantzun immunitario bat eragiteko aukera gehiago dituzten) minbizi-zelulen gainazalean proteina zatiak identifikatzen dira, eta gero RNAm zatiak sortzen dira, organismoari nola fabrikatu adieraziko diotenak.
Minbizia da heriotza-kausa nagusia munduan, baina azken urteotan aurrerapen asko egin dira erradioterapiatik edo kimioterapiatik harago, metodo horiek oso erasokorrak baitira pazientearentzat.
Donostia Ospitalean, adibidez, urteak daramatzate minbizia duten gaixoentzako tratamendu askoz eramangarriagoak eskaintzen. Egañak eta Zeberiok nabarmendu dutenez, gaur egun askoz gehiago begiratzen zaie, alde batetik, gaixotasunaren beraren biologiari, ezaugarriei eta ugaltzeari edo proliferazioari, eta, bestetik, pazientearen sistema immunologikoa indartzeari. Immunoterapia, terapia zelularra edo odol-hodien aurkako botikak dira, besteak beste, egun erabiltzen diren tratamenduetako batzuk.
Zure interesekoa izan daiteke
Emakumeak entzierroetan: kanpoan egotetik parte hartzera
2026an 51 urte bete dira emakumeek sanferminetako entzierro bat ofizialki lehen aldiz korritu zutenetik. 1974an emakumeei korrika egitea eragozten zien udal-araudia indargabetu zen, eta lehenengo korrikalariek urtebete geroago, 1975ean, parte hartu zuten ofizialki. Iruñeko Udalaren azken datuen arabera, emakumeak korrikalarien % 11 dira; aurreko urteetan, berriz, % 6 ziren.
Konstituzionalak bidea eman dio Administrazioan euskara arautzen duen Legeari. Zer ekarriko du erabakiak?
Konstituzio Auzitegiak ez du izapidetzat onartu Euskadiko Auzitegi Nagusiak Pren eta Voxen helegitearen harira aurkeztutako konstituzionaltasun-auzia. Horrenbestez, euskal administrazioak Enplegu Publikoaren Legearen azken aldaketarekin eguneratutako hizkuntza-profilen eredua aplikatzen jarraitu ahal izango du.
Uztailaren 10eko entzierroa
Uztailaren 10eko entzierroa zuzenean.
Uztailaren 14ko entzierroa
Uztailaren 14ko entzierroa zuzenean.
Sanferminetan salaketek % 31 egin dutela behera nabarmendu du Joseba Asiron alkateak
Joseba Asiron Iruñeko alkatea izan dute gaur gonbidatu Euskadi Irratian, jaien laugarren egunean. Aurtengo sanferminak oraingoz "oso ondo" doazela esan du; horren erakusle da delituen beherakada.
Uztailaren 13ko entzierroa
Uztailaren 13ko entzierroa zuzenean.
Uztailaren 12ko entzierroa
Uztailaren 12ko entzierroa zuzenean.
Uztailaren 11ko entzierroa
Uztailaren 11ko entzierroa zuzenean.
Euskal Herriko emisio gutxiko eremuak: nora ezin da sartu etiketarik gabe?
Bilbon, Donostian, Gasteizen eta Iruñean 200 euroko isunekin zigortzen dituzte ingurumen-etiketarik gabeko ibilgailuak, eta Barakaldo, Getxo eta Irun bide beretik doaz, baina oraindik ez dute neurria indarrean sartu.
Victoriano del Rioko zezenek korrikalari bat adarkatu dute eroriko asko izan dituen entzierro azkar batean
Aurreko bi entzierroak bezala, aurtengo sanferminetako hirugarren entzierroa ere azkarra izan da eta 2 minutu eta 23 segundo iraun du. Adarkatutako pertsonaz gain, beste hamar pertsona zauritu dira, denak kolpeengatik.