Infiernos, Vignemale, Aneto eta Perdido, Pirinioetako azken glaziarrak
Munduko mendietako glaziar gehienak ari dira klima-aldaketaren ondorioak jasaten, eta Pirinioak ez dira salbuespena. Izotz-galera izugarri bizkortu da azken urteetan, eta ikerlarien arabera, hobera egin ezean, 30 urteren buruan medietako glaziar guztiak desagertuta egongo dira. Pirinioetan, glaziarren galera nabarmena da: 100 glaziar baino gehiago zeuden 1850ean, 39 zeuden 1984an, 21 zeuden 2020an eta 18 zeuden 2022an.
Munduko tenperaturak gora egin ahala, glaziarrak behera egiten ari dira. Zenbait lurraldetan, gainera, gehiago nabaritzen ari dira klima-larrialdiaren ondorioak. Pirinoetako Lan Elkarteak egindako ikerlan baten arabera, mendikateko glaziarren erdiak galdu dira 1983tik, inguru horretako batez besteko tenperatura 1,6 gradu igo da eta % 8 euri gutxiago egiten du orain, duela hamarkada batzuetako datuekin konparatuz gero.
Horrela, Pirinioetan glaziarrak galzorian daude, eta hainbat ikerketak zehaztu dutenez, glaziarrek euren azaleraren heren bat galdu dute hamarkada bakar batean. Monte Perdidon eta Aneton, berbarako, izotz-galera izugarri bizkortu da. Ikertzaileek azaldu dutenez, horixe omen da azken urteotako joera orokorra, Pirinio osoan elur-masak sei metroko lodiera galdu baitu azken hamarkadan. Klimak egungo joerari eutsiz gero, Monte Perdidoko glaziarra 2035erako galduko da.
Anetoko glaziarra, oso glaziar txikia bada ere, Pirinioetako glaziarrik handiena da, baita Europako hegoaldeko handiena ere. Hala ere, klima-aldaketak azkartu egin du galera hori, azken urteetan glaziarren azalera % 64,7 murriztu da.
"Glaziarrak agurtzen" dokumentala, EITBko Primeran plataforman
Glaziarren galeraz kezkaturik, eta 2025. urtea Glaziarren Kontserbazioaren Nazioarteko Urtea dela baliatuz, EITBren Primeran plataformak ostiral honetan "Glaziarrak agurtzen" dokumental sorta estrainatuko du, arazoaz ohartarazteko asmoz. Izan ere, ikertzaileen arabera, egoera iraultzen ez bada, 2050. urterako ez da glaziarrik geratuko Pirinioetan.
Eñaut Izagirre Estibaritz glaziologoak gidatuko du Pirinioetan barrena egingo den abentura, eta Pirinioetan galbidean dauden glaziar nagusietan egingo du geldialdia: Aneto, Monte Perdido, Infiernos eta Ossoueko (Vignemale) glaziarretan.
Bisita horietan punta-puntako teknologia birtuala eta errealitate areagotua izan dute lagun, eta, ondorioz, ikusleak, xehetasun ikaragarri handiz ikusi ahal izango ditu Pirinioetako txoko guzti-guztiak.
Zure interesekoa izan daiteke
Herri epaimahaiak errudun jo du Maialen Mazon hiltzeaz akusatutako gizonezkoa
Ebazpenean, ez dira frogatutzat eman defentsak aringarri gisa aurkeztutako argudioak. Hau da, hilketaren unean akusatua alkoholaren eraginpean zegoela edota buru nahasmendua izan zuela ezin dira frogatutzat eman, epaimahaiaren arabera.
Gastroenteritis-agerraldia antzeman duen gurutzaontziak geldialdia egingo du Bilboko Portuan
90 urte inguruko bidaiari britainiar baten heriotzak osasun-alerta piztu du Ambition gurutzaontzian, eta 1.700 pertsona konfinatu dituzte. Gainera, 50 pertsona inguruk gonbitoak eta beherakoak izan dituzte azken egunotan.
Listeria bakterioa atzeman dute EAEn banatutako Goya markako behi gazta batzuetan
Bi sortatan aurkitu dute bakterioa, eta jada eman dute horiek erretiratzeko agindua. Gorakoa, beherakoa edo sukarra dira listeria bakteriak eragin ditzakeen ondorioak.
Ezezagun bati 3.000 euroko transferentziak egin izanak susmoa piztu zuen Bilbon hildako 73 urteko gizonaren familian
Hildakoaren lagunek baieztatu dute zita-aplikazioak erabiltzen zituela "gizonekin geratzeko". Nelson D. M. B.ren aurkako bigarren epaiketaren bigarren eguna izan da gaurkoa.
15 urteko neska batek sexu-erasoa salatu du Urduñan, otxomaioetan
Urduñako Udalak elkarretaratzea deitu du ostiralerako, maiatzak 15, 20:30ean, Foruen Plazan. Ertzaintzako iturriek baieztatu dutenez, joan den asteburuan izandako zenbait gertaeren inguruko salaketa bat dago eta tartean adin txikikoak daude.
Lukas Agirreren amak "bidezko zigorra" eskatu du heriotzaren ardura leporatzen dioten bi akusatuentzat
Emozioari eutsi ezinda, Zuriñe Izkok "barruan duten indarkeria eta gorroto" horretatik aldentzea opatu die bi akusatu nagusiei.
Adingabeen suizidio-saiakerak % 22 handitu dira urteko batez beste azken hamarkadan
Pediatriako larrialdietako zerbitzuek ohartarazi dute haurren osasun mentaleko arazoek gorakada handia izan dutela, eta zenbait ospitaletan kasu horiek bikoiztu egin direla azken hamarkadan.
Lizarra ikastolako familiek D ereduko lau ikasgela mantentzea eskatu dute
Guraso talde batek kaleratutako manifestuaren arabera, aurrematrikulen kopuruak ahalbidetzen du datorren ikasturtean D ereduko lau ikasgela izatea HH3n: bina Lizarra ikastolan eta Remontival ikastetxe publikoan.
Abisu horia ezarriko dute euriteengatik, metro karratuko 60 litro arte pila daitezkeelako 24 orduan
Abisua horiak gauean aktibatuko dira Kantauri isurialde osoan, Bizkaitik Zuberoara.
Sare kriminal bat desegin dute Euskadin kriptodiruko inbertsio faltsuekin 400.000 eurotik gorako iruzurra egiteagatik
Sare sozialen bidez, biktimak bereganatzen zituen, eta kriptodiru-plataforma faltsuetan inbertitzeko konbentzitzen zituzten. Lau atxilotu daude, eta burua omen dena kartzelan sartu dute.