Infiernos, Vignemale, Aneto eta Perdido, Pirinioetako azken glaziarrak
Munduko mendietako glaziar gehienak ari dira klima-aldaketaren ondorioak jasaten, eta Pirinioak ez dira salbuespena. Izotz-galera izugarri bizkortu da azken urteetan, eta ikerlarien arabera, hobera egin ezean, 30 urteren buruan medietako glaziar guztiak desagertuta egongo dira. Pirinioetan, glaziarren galera nabarmena da: 100 glaziar baino gehiago zeuden 1850ean, 39 zeuden 1984an, 21 zeuden 2020an eta 18 zeuden 2022an.
Munduko tenperaturak gora egin ahala, glaziarrak behera egiten ari dira. Zenbait lurraldetan, gainera, gehiago nabaritzen ari dira klima-larrialdiaren ondorioak. Pirinoetako Lan Elkarteak egindako ikerlan baten arabera, mendikateko glaziarren erdiak galdu dira 1983tik, inguru horretako batez besteko tenperatura 1,6 gradu igo da eta % 8 euri gutxiago egiten du orain, duela hamarkada batzuetako datuekin konparatuz gero.
Horrela, Pirinioetan glaziarrak galzorian daude, eta hainbat ikerketak zehaztu dutenez, glaziarrek euren azaleraren heren bat galdu dute hamarkada bakar batean. Monte Perdidon eta Aneton, berbarako, izotz-galera izugarri bizkortu da. Ikertzaileek azaldu dutenez, horixe omen da azken urteotako joera orokorra, Pirinio osoan elur-masak sei metroko lodiera galdu baitu azken hamarkadan. Klimak egungo joerari eutsiz gero, Monte Perdidoko glaziarra 2035erako galduko da.
Anetoko glaziarra, oso glaziar txikia bada ere, Pirinioetako glaziarrik handiena da, baita Europako hegoaldeko handiena ere. Hala ere, klima-aldaketak azkartu egin du galera hori, azken urteetan glaziarren azalera % 64,7 murriztu da.
"Glaziarrak agurtzen" dokumentala, EITBko Primeran plataforman
Glaziarren galeraz kezkaturik, eta 2025. urtea Glaziarren Kontserbazioaren Nazioarteko Urtea dela baliatuz, EITBren Primeran plataformak ostiral honetan "Glaziarrak agurtzen" dokumental sorta estrainatuko du, arazoaz ohartarazteko asmoz. Izan ere, ikertzaileen arabera, egoera iraultzen ez bada, 2050. urterako ez da glaziarrik geratuko Pirinioetan.
Eñaut Izagirre Estibaritz glaziologoak gidatuko du Pirinioetan barrena egingo den abentura, eta Pirinioetan galbidean dauden glaziar nagusietan egingo du geldialdia: Aneto, Monte Perdido, Infiernos eta Ossoueko (Vignemale) glaziarretan.
Bisita horietan punta-puntako teknologia birtuala eta errealitate areagotua izan dute lagun, eta, ondorioz, ikusleak, xehetasun ikaragarri handiz ikusi ahal izango ditu Pirinioetako txoko guzti-guztiak.
Zure interesekoa izan daiteke
Baionan dena prest, bost egunez zuri eta gorriz janzteko
Bihar, uztailak 15, hasiko dira bestak, eta igandera arte, uztailak 19, ia milioi bat pertsona gerturatuko dira Lapurdiko hiriburura. Tradizioari jarraituz, bestak arratsaldeko 17:00etan hasiko dira, herriko etxeko balkoitik hiriko giltzak botatzearekin batera. Ostiraletik aurrera, bestagunera sartzeko 15 euro ordaindu beharko dira.
Baso-sute bat piztu da Goizuetan
Aitasemegi parajean piztutako suteak larreak eta pagadi bat hartu ditu; oraingoz, ez da zauriturik izan.
Erraldoien azken dantza sanferminei agur esateko
Bederatzi eguneko festaren ondoren, Erraldoi eta Buruhandien Konpartsak azken dantza egin du Iruñeko Udaletxeko plazan, Ezpeleta jauregira itzuli aurretik. Haur eta helduek hunkituta agurtu dituzte erraldoiak, buruhandiak, kilikiak eta zaldikoak, datorren urtera arte.
Euskal Selekzioa-Palestina futbol partidan bildutako diruarekin dohaintza solidarioa egin dute
Partida horretan bildutakoarekin (600.000 eurotik gora) dohaintza solidarioa egin die Euskadiko Futbol Federazioak Mugarik Gabeko Medikuei, Gazara laguntza humanitarioa bidaltzeko.
Intentsitate altuko bigarren sexu-eraso bat izan da sanferminetan
Hala baieztatu du Joseba Asiron Iruñeko alkateak astearte goizean. Honekin, aurtengo jaietako bigarrena litzateke. Guztira, 25 salaketa egon dira; 22, ukituengatik.
Naturaren legea, Cabarcenon: Zambi elefante eme mitikoa hil egin da, taldekideen arteko borroka baten ostean
50 urteko Zambi 1994an iritsi zen Cabarcenora, Alemaniatik, eta parkeko emeen artean zaharrenetako bat zen. Gatazka astelehen honetan gertatu zen, kideen arteko hierarkia ezartzeko borroka batean; horrelako liskarrak ohikoak izaten dira. Lau kume izan zituen Zambik Chisco bere bikotekidearekin batera, eta biak ala biak funtsezkoak izan ziren parkeko ugalketa-programa arrakastatsuan.
Heriotza kopuruak % 3,7 egin du gora Euskadin 2025ean, 23.214 hildakorekin
Eustatek argitaratutako datuen arabera, 2024an baino 822 heriotza gehiago izan dira 2025ean Euskal Autonomia Erkidegoan, eta gorakada horrek EAEko hiru lurraldeetan eragina izan du. Heriotza-tasaren hazkunde hori 80 urtetik gorakoen taldean izan da bereziki, eta tumoreak dira heriotza-kausa nagusia.
Entzierroetako hesia kentzen hasi dira Iruñean, sanferminetako jaien amaieraren atarian
Sanferminetako zortzigarren eta azken entzierroa amaitu bezain pronto, hesia osatzen duten 2.700 taulak kentzen hasi dira Hermanos Aldaz zurgindegiko langileak. 365 egun besterik ez dira falta 2027ko sanferminetarako!
Iñaki Subijanak Euskal Autonomia Erkidegoko Auzitegi Nagusiko presidente kargua berritu du
Iñaki Subijanak beste bost urtez izango du EAEko Auzitegi Nagusiko (EAEAN) presidente kargua, eta epaileen “independentzia, inpartzialtasuna, neurritasuna eta erantzukizunaren alde” mintzatu da.
Bi adarkatu sanferminetako azken entzierro azkar eta arriskutsuan
Jandillaren zezenek 2 minutu eta 25 segundoan egin dute ibilbidea. Guztira, zazpi pertsona eraman dituzte Nafarroako Unibertsitate Ospitalera; bost, kolpeengatik.