Estatutu berrirako testuek agerian utzi dituzte alderdien arteko desadostasunak

Alderdiek izendatutako adituen taldeak EAErako Estatutu berri baterako egindako proposamenek iritzi kontrajarriak sortu dituzte Eusko Legebiltzarrean ordezkaritza duten taldeen artean. Proposamenak Ganberan daude jada, eta, adituen 14 hilabeteko lana aztertuta, begi-bistakoa da alderdiek iritzi oso desberdinak dituztela.

Aitor Esteban EAJk Diputatuen Kongresuan duen bozeramaileak Radio Euskadin izandako elkarrizketa batean adierazi duenez, autodeterminazio-eskubidea edo erabakitzeko eskubidea bere alderdiaren DNAn dago, eta "malgutasuna eta erradikaltasun txikiagoa" izateko eskatu dio PSE-EEri; izan ere, "jarrera immobilistak" ditu, Estebanen esanetan, Estatutu berriaren gaineko balizko adostasunari dagokionez.

Estebanen esanetan, laster egiaztatuko da EAJk ez diela uko egin, "inondik ere", EH Bildurekin adostutako oinarriei. Estebanen arabera, EAJ "zintzoa" izan da, eta gogora ekarri du koalizio abertzaleak, "jarrera guztiz maximalista izanda", ez duela inolako akordiorik adostu nahi izan.

Azken aste eta hilabeteotan adituen batzordean eztabaidagai izan duten lanaren gaineko erabateko konfidentzialtasunari eutsi diotela nabarmendu du Estebanek, eta adituek gaur aurkeztuko dutela dokumentua erantsi du, eta bere alderdiak berdin jarraituko duela, hitzik esan gabe, bere testua Eusko Legebiltzarreko legelari nagusiaren esku izan arte. "Hemen denek hitz egin dute, EAJk izan ezik", azaldu du.

Bere aldetik, EH Bilduko koordinatzaile nagusi Arnaldo Otegik esan du Estatutu berrirako artikulatutakoaren EAJk, PSE-EEk eta Elkarrekin Podemosek proposatutako testua "pauso txikia dela, baina atzerakoa"; izan ere, bere garaian Juan Jose Ibarretxek bere planean mahaigaineratutakoa baino atzerago kokatu du Otegik.

Hortaz, galdetu du norbaitek ulertzen duen, "ustez Estatu espainiarrean Gobernu aurrerakoia dagoenean, Autonomien Estatua eta 78ko Erregimena krisi handian daudela, arazo nazionala mahai gainean egonda", oraingo testua Ibarretxek bere garaian aurkeztutakoa baino askoz ere atzerago egotea: "Orain, berriro ere, autonomia-erkidegoa gara; plan hartan, aldiz, elkartutako erkidegoa ginen".

Donostian emandako prentsaurrekoan, Otegik esan du egoera "tristea" dela, "herrialdeak beste zerbait nahi eta espero zuelako"; halaber, gaitzetsi du "ustezko alternatiba den gehiengo bat eraiki dela", jeltzaleek eta EH Bilduk hitzartutako hastapen eta oinarrien aurrean.  

Podemos Euskadiko Komunikazio idazkari Andeka Larreak erabakitzeko eskubideak dakarren blokeotik irten daitezela eskatu die gainerako alderdiei, Estatutu berria onartua izan dadin, eta blokeo horrek konponbidea izan dezakeela erantsi du: "Elkarrizketa".

Larrearen hitzetan, Podemos Euskadik guztiz errespetatu du adituen lana, "azken egunotan filtrazioak izan badira ere".

Horren iritziz, testuak alde ona izango du: "Hainbat arlotan, desberdinen arteko adostasuna lortuko da, eskubide sozialetan, eta Estatutuaren ikuspegi feministan, adibidez, egungo euskal gizartearekin modu argiago batean bat egiteko".

Euskadiko PPren presidente Alfonso Alonsok iragarri duenez, adituen testuak "artxibatzea" eskatuko dio Estatutuaren erreformaren batzorde txostengileari, porrota direlako; Alonsok uste du bide honetatik jarraitzeak gauza bakarra ekarriko lukeela: "Euskadiren eta Espainiako gainerako lurraldeen arteko gatazka, eta EAEn Kataluniako egoera nagusitzea". Halaber, Legebiltzarra "Pedro Sanchezen inbestidurari begirako aldarrikapenen plataforma gisa" erabiltzea leporatu dio EAJri.

Alonsok nabarmendu du "desadostasun sakona" ondorioztatzen dela adituen lanetik. "Adostasuna ez da handitu, kontrakoa baizik, EAJren eta EH Bilduren arteko aldea ere handiagoa baita", erantsi du. "Hainbat testu ditugu, eta, batzorde txostengileak adituei helarazitako oinarriak abiapuntu, ezinezkoa da ezer adostea", Alonsoren hitzetan.

"Bide honi eusteak Kataluniako egoerara eramaten gaitu, ez besterik, eta, hortaz, askoz ere okerrago egotera eramaten gaitu. Nire ustez, euskal gizartearen gehiengoaren borondatea ez da gatazka horretan sartzea", azaldu du.

Maria Chivite Nafarroako presidenteak (PSN) esan duenez, Nafarroarekin lotutako edozer "nafarrek erabaki beharko dute", eta esan du ez zaiola egoki iruditzen Euskadin "beste erkidego bati buruzko erabakirik hartzea". Nafarroako presidenteak PSE-EEko alderdikideekin bat egiten du kontu horretan, horren arabera.

Ildo horretan, Navarra Sumako bozeramaile eta UPNko presidente Javier Esparzak Chiviteri eskatu dio galdegiteko EAEko Estatutu berriak "ez kokatzea, inolaz ere ez, Nafarroa Euskal Herriaren barruan". EAJ Geroa Bain dago, "eta, ondorioz, PSOEren gobernukidea da Nafarroan eta Euskadin"; hortaz, "Nafarroako presidenteak badu bere bazkideei zer esana, Nafarroako gizartea errespetatzen ez badute", Esparzaren esanetan.