Euskara

Jose Luis Alvarez Enparantza Txillardegi idazle eta politikariaren semeak eman du horren berri, aitari Donostiako Antigua auzoan egingo dioten omenaldiaren bezperan.

Ikasleen organoak txosten bat helarazi dio EHUko idazkari nagusiari, unibertsitateko estatutu berrietarako hainbat proposamenekin, ikasleek Klaustroan duten ordezkaritza indartzea, besteak beste. 

6.500 euskaltzale bildu zituen larunbatean euskararen aldeko erakundeak Bilbao Arenan. Balorazio positiboa eta baikorra egin du, eta aurrera begirako erronketan jarri du fokua.

Aktore, musikari zein bertsolariak igo dira oholtza gainera euskararen aldeko ekitaldian, eta ikuskizun musikatua eskaini dute Gorka Urbizuk, Maia Ibarnek eta Gontzal Mendibilek, besteak beste. Ane Labaka eta Sustrai Colina bertsolariak ere izan dira taula gainean. Txalo zaparrada batekin eta kantuan bukatu dute aldarrikapen artean abiatu den hitzordua.

Euskararen aldeko pizkunde berri baten premia gizarteratzea eta hizkuntza-politiketan jauzia emateko adostasun soziopolitikoa bultzatzea helburu duen ekitaldia egin dute Bilbao Arenan. 2026ko ekainaren 13rako hitzordua ere jarri dute euskaltzaleek.

Euskarak gaur egun bizi duen larrialdi linguistikoa gorabehera, Idurre Eskisabel Euskalgintzaren Kontseiluko idazkari nagusiak azpimarratu du egoerak irtenbidea duela. Euskararekiko atxikimendu soziala funtsezko faktorea dela nabarmendu du, baina norbanakoaren konpromisoa ezinbestekoa den arren, berez ez dela nahikoa eta erantzun estruktural eta politika publiko sendoak behar direla azpimarratu du.

Euskalgintzaren Kontseiluak deialdia egin du larunbat honetan Bilbao Arena betetzeko. Hitzorduaren helburua da euskal hiztun guztiak mobilizatzea, Idurre Eskisabel idazkari nagusiaren arabera, euskararen "pizkunde" berri baten aldeko "txinparta pizteko", aldarrikapena eta euskal kultura uztartuz, "kulturgileak funtsezkoak baitira hizkuntza batek zentzua eta etorkizuna izan dezan".

Administrazioaren eta udalen hizkuntza-politikarako eskumena jarri du zalantzan EAEko Justizia Auzitegi Nagusiak bere azken ebazpenetan. Iñigo Urrutiak, jurista eta Administrazio Zuzenbideko irakasleak, dio ezengonkortasun politikoa areagotu daitekeela azken erabaki horiekin.

Euskalgintzaren Kontseiluak larunbat honetarako Bilbao Arenan antolatu duen ekitaldian parte hartzeko deia egin du koalizio subiranistak, "euskaltzaleen indar eta batasun erakustaldiarekin" bat egiteko.

EAEko Auzitegi Nagusiak Konstituzio Auzitegiari galdetu dio ea konstituzionala den edo ez EAEko lanpostu publiko guztiek hizkuntza-eskakizun bat ezarrita izatea. Epaileetako batek boto partikularra igorri du;  bere ustez, zalantzan dagoen legeak ez du "inolako desorekarik eragiten". Eusko Jaurlaritzak "oso larritzat" jo du erabakia. 

Euskararen aurkako oldarraldi judizialaren aurrean, alderdiei zerbitzu publikoetan euskaraz lan egin eta arreta jasotzeko bermeak emango dituen lege bat exijitu diete. LABek EAJri eskatu dio ausarta izan dadin EH Bilduren proposamena babesteko. ELAk ere uste du EH Bilduren proposamena jeltzaleena baino hobea dela.  

Euskararen Foru Legea onartu zeneko 39. urteurrenean, plataformak salatu du zonifikazioak "oinarrizko eskubideak ukatzen" dituela eta nafarren artean arrakala bat sortu, eta abenduaren 27an Bilbon egingo den ekitaldian parte hartzera deitu ditu herritarrak.

Urdiain eta Zeberio sartuta, 120 udalerrik osatzen dute jada Udalerri Euskaldunen Mankomunitatea (355.000 biztanle). Euskararen kontrako oldarraldia dela eta, “euskarak benetako lege-babesa izan dezan akordioak adosteko ahalegin guztiak” egingo dituela esan du Martin Aramendi UEMAko lehendakariak.

Hego Euskal Herriko ikasleriak bat egin du Ikamak deituriko greba egunarekin. Manifestazio jendetsuak egin dira Iruñean, Gasteizen, Bilbon eta Donostian. Euskara oldarraldi judizial eta politiko bat jasaten ari dela eta indarrean dagoen hezkuntza ereduak euskara mesprexatzen duela salatu dute.

EAEko Justizia Auzitegi Nagusiak partzialki onartu du CCOO sindikatuak aurkeztutako helegite bat, eta bertan behera utzi ditu administrazio orokorrean eta atxikitako entitateetan hizkuntza erabiltzeari buruz Eusko Jaurlaritzak 2023an onartutako zenbait irizpide. Epaimahaiak argudiatu duenez, hizkuntza ofizial batek ezin du bestearen gaineko lehentasunik izan, eta azpikontratatutako langileei eta funtzionarioei ezin zaie hizkuntza-eskakizun bera eskatu.

Xiberutikan mendebaldera kantak lagunduko dio euskararen aldeko lasterketaren 24. edizioari. Ane Elordik azaldu duenez, “AEKide guztion artean" erabaki dute "nori egin kantuaren enkargua”.