Nekazaritza

Hainbat neurri proposatu dituzte, hala nola aske dauden hegaztien ustiategiak sareekin estaltzea, aire zabalean ematen duten denbora murriztea edota zaintza indartzea, une bakoitzean dagoen arrisku-mailaren arabera. Eusko Jaurlaritzako, aldundietako eta hegaztien sektoreetako ordezkariak izango dira bileran.

EITB Erlia Arrautza Ekologikoak etxeko Amaia Arriagarekin izan da. 500 oilo dituzte eta ekologikoan egiten dute ekoizpena. Duela urte batzuk ere antzerako egoera bizi izan zuten arren, oiloek biziko duten estresarekin kezkatuta dago. Badaki arrautzen ekoizpenak behera egingo duela eta itxialdia ahalik eta motzena izatea espero du.

Elikadura, Landa Garapen, Nekazaritza eta Arrantza Sailak premiazko bilera deituko du datozen egunotan, sektoreko eta erakundeetako ordezkariekin, egoeraren jarraipena egiteko.

Erakundeak azaldu duenez, "sortutako ongarriek inportatutako ongarriekiko mendekotasuna murrizten lagunduko dute, funtsezkoa da eta ezegonkortasun geoestrategikoko garaietan, eta aukera ematen dute ingurumena gehiago errespetatzen duen nekazaritza sektore baterantz urratsak egiten jarraitzeko".

Nafarroako 12 udalerritako eta Arabako 6 udalerritako etxeko hegazti konfinatuta egongo dira gaurtik aurrera, hegaztien gripeak Europan izan duen gorakadaren ondorioz. Nekazaritza Ministerioak lasaitasuna eskatu du, baina zuhur ibili behar dela azpimarratu du, kutsatzeak saihesteko eta birusa hedatzea geldiarazteko.

Arrisku- eta zaintza-eremu zehatzetan etxeko eta haztegietako hegaztiei eragingo dieten neurriak indarrean sartuko dira azaroaren 10etik aurrera. Horrelako eremuak daude Arabako eta Nafarroako zenbait udalerritan. Nolanahi ere, Europatik datorren birusaren aurrean arretaz eta arduraz jardutea eskatu dute agintariek, kutsatzeek eta birusaren hedapenak ekar ditzaketen kalteak saihesteko.

Joan den hilean hartutako neurriei bi gehituko zaizkie. Besteak beste, EAEra beste toki batzuetako ustiategietako behi-aziendak iristen direnean, albaitari ofizialen zaintzapean egongo dira 21 egunez.

Ostiralean, Bizkaiko Foru Aldundia abeltzaintza-sektorearekin bilduko da neurri horien berri emateko. Hala ere, "lasaitasun mezua" helarazi dute "gertueneko azokari" begira, Gernikan urriaren 27an izango den Azken Astelehenari, hain zuzen ere, hitzordu horretan ez baitago ganadurik.

Dermatosi nodular kutsakorra (DNK) epidemia bihurtu da eta asko ari da zabaltzen behien artean Frantzian eta Gironan. Gizakiei transmititzen ez zaien arren, ustiategietan abelburu asko galtzea eragin dezake. 

Amaia Barredo sailburua Mexiko Hirian da 23 euskal upeltegiren ordezkaritzarekin batera, euskal gastronomiaren kalitate eta bikaintasun zigiluarekin merkatu berriak irekitzeko asmoarekin.

Nafarroako Gobernuak eman du jada kaltetutako zuhaitzak mozteko baimena. Gainera, nekazariekin bildu ondoren, haiek suteak itzaltzeko larrialdi opertaiboetan modu arautuan eta berme handienekin sartzeko aukera aztertzen hasi dira. 

Javier Fatas COAG Nekazari eta Abeltzain Erakundeen Koordinakundeko ordezkariaren arabera, "hondamendi egoera" da Estatuko hainbat tokitan, 350.000 hektarea baino gehiago erre baitira, bereziki mendebaldean. Kaltetutako eremuen artean, laborantza, abeltzaintza edo baso aprobetxamendurako lurrak daudela azpimarratu du. 

Tenperaturak gora egitearekin batera, sua pizteko arriskuak ere gora egiten du, eta arriskua handiagoa izaten da nekazaritzarekin lotutako lanak egin behar izanez gero; uzta biltzeko orduan, adibidez. Araban, ez dute neurririk agintzen suteak saihesteko, baina nekazariek neurriak hartzen dituzte suterik ez izateko.

Suteak prebenitzeko eta itzaltzeko operatiboen profesionalizaziorik eza eta prekarizazioa dira hainbat eragilek aipatutako beste faktore batzuk.

2024an, bi kasu diagnostikatu ziren. Ultzama, Larraun eta Iza ibarretan izan dira kasu gehien. Lau kasutan gaixoek karraskarien gorpuak ukitu zituzten, eta beste lautan, berriki izan zuten kaparren ziztada. 2025ean 60 kasu baino gehiago baieztatu dira Espainiako Estatuan.

Sutea 18:13an hasi da, eta ez du zerikusirik asteartean piztu ziren biekin. Sutea garagar eta gari uzta jasota dagoen galtzu soro batean hasi da, baina basoa gertu du.