Euskal Herria ilunpetan jarriko duen eklipse historikoaz segurtasunez gozatzeko gida

Euskal Herria ilunpean utziko duen eguzki eklipse osoarekin hitzordu historikoa dugu asteazken honetan, hilak 12. Duela mende bat baino gehiago ikusi zen azkenekoz eklipse oso bat Euskal Herrian, eta hurrengoa 375 urte barru izango dugu.

Jarraian, fenomenoa zertan datzan, eklipsea ikusteko gunerik onenak, ordutegiak eta segurtasun-gomendioak bildu ditugu.

Eguzki-eklipse osoa fenomeno astronomikoa da, eta Eguzkia, Ilargia eta Lurra modu perfektu eta milimetrikoan lerrokatzen direnean gertatzen da. Iraungo duen minutu gutxian, argia ia erabat desagertuko da. Tenperaturak jaitsi egingo dira eta animalien portaera aldatuko da.

Eklipsea osoa den fasean, ohikoa da txoriek txio egiteari uztea, gaua iritsi dela uste baitute. Aitzitik, gaueko hegaztiek eta anfibioek euren jarduera ohi baino lehen aktibatzen dute, eta ezkutalekuetatik irteten eta soinuka has daitezke. Era berean, baliteke etxeko animaliak eta maskotak urduritzea edo babesleku bila hastea, edota noraezean ibiltzea.

Bilbon, Gasteizen eta Bizkaiko nahiz Arabako eremu zabal batean ikusiko da oso-osorik. Donostian, Iruñean eta Baionan, berriz, eguzkiaren % 99 estaliko da.

Kontsultatu, hemen, udalerri bakoitzeko ikusgaitasunari buruzko informazio zehatza (iturria: Espainiako Geografia Institutua):

Gertaera egunaren amaierarekin bat datorrenez, Eguzkia oso behean egongo da zeruan. Hori dela eta, mendebaldeko zerumuga erabat garbi duen lekutik ikusiko da ondoen, eguzkia ezkutatzen den aldera begira.

Ez zaitez haranetara joan, eta bilatu kostaldea edo leku oso altuak, hala nola Gorbeia, Urbasa, Bardea eta labarrak.

Naturagune horietakoren batera joanez gero, ibilbidea denboraz planifikatzeko gomendatu dute agintariek, garaiz iristea eta, ahal dela, garraio publikoa erabiltzea, behatokiak leporaino beteko direlako.

Espainiako Gobernuko Garraio Ministerioak, Renfek, Aenak eta DGTk segurtasun dispositibo bereziak abiatuko dituzte, joan-etorri ugari aurreikusten direlako.

Eklipsea 19:31n hasiko da, eta 20:27an izango da unerik ilunena.

Oftalmologia adituek ohartarazi dutenez, eguzkira zuzenean begiratzeak kalte larriak eta itzulezinak eragin ditzake begietan. Hona hemen zenbait gomendio:

Eklipsearen unean gidatzen ari bazara, Trafikoko Zuzendaritza Nagusiak gomendio hauek jarraitzea gomendatzen du:

- Segurtasun-distantzia handitu eta abiadura egokitu

- Ez erabili telefonoa edo kamera irudiak hartzeko

- Argi laburrak piztuta eduki ilundu bitartean

- Ez begiratu zuzenean eguzkiari, ezta eklipsea ikusteko betaurrekoak gidatzen ari zaren bitartea

- Erabili ibilgailuaren eguzkitakoa, beharrezkoa bada, itsualdiak saihesteko.

- Abiadura murriztu du behaketa-puntuen inguruan, oinezkoak egon daitezkeelako

Etxetik nahiz Euskal Herritik kanpo gozatu nahiago dutenentzat, Orainek eta EITBk zuzenean emitituko dute gure lurraldean ikusgarritasunik onena duten lekuetatik.

Bestalde, zientzia herritarrengana hurbiltzeko asmoz, Eusko Jaurlaritzak eklipsearekin lotutako hainbat erakusketa eta dibulgazio-jarduera jarri ditu abian, eta Eklipsea Euskadi webgunean daude kontsultagai.

Espainiako Geografia Institutuak ohartarazi duenez, hodeitza ez ezik, hodei horien altuera ere erabakigarria izango da; izan ere, zerumugan behe-lainoak badaude, eklipsearen une gorena ezkuta dezakete.

AEMETen eta IGNren eredu estatistikoen arabera, eklipsearen orduetan Kantauri isurialdean zerua garbi egoteko probabilitatea % 35-% 45ekoa da (Penintsularen barnealdean % 80koa da).

Euskalmetek eta Meteo Nafarroak udalerriz udalerriko iragarpen meteorologiko zehatzak eguneratuko dituzte aurreko 48 orduetan zehar.