Euskal eskola publikoa

% 13,33 handituko da aurrekontua Hezkuntzan, 2026koarekin alderatuta. Hezkuntza Sailak bost lehentasun izango ditu datorren urtera begira: plantillak eta hezkuntza arreta indartzea; ikastetxeak modernizatzea eta eskola zerbitzuak hobetzea; emaitzak eta auker -berdintasuna hobetzea; euskara eta hizkuntza inklusioa bultzatzea; eta Lanbide Heziketa indartzea.

PISA txostenak agerian utzi du Euskal Herriko gazteen irakur ulermenean atzerakada izan dela. Jasone Osoro eta Jon Arretxe idazleek 25 urte daramatzate euren liburuak ikastetxeetan aurkezten, eta ikasgeletan paperezko liburuen presentzia murriztu egin dela sumatu dute. Hala ere, liburu-saltzaileek ez dute salmenten beherakadarik antzeman. Aldiz, irakurtzeko ohituretan aldaketak izan dira: hainbat sortzaile testuak linguistikoki egokitzen hasi dira, eta adinaren araberako egokitzapenei dagokienez, urte bi atzeratzen dituzte; hau da, orain urte batzuk hamar urteko neska-mutilentzako irakurgaiak hamabi urtekoei zuzentzen zaizkie gaur.

Mundu osoan prestigio handia duen hezkuntza-diagnostiko honek agerian utzi du Nafarroako eta Euskadiko ikasleek gaitasun guztietan egin dutela behera; hain zuzen ere, zientzian, matematikan eta irakurmenean. Nolanahi ere, matematiketan bi erkidegoak Estatuko batez bestekoaren gainetik kokatzea lortu dute.

Zizurkilgo Mendigain eskolak antolatu du aurtengo jaia, eta 27 eskola txikik parte hartu dute. Antolatzaileek azpimarratu dutenez, "eskola eta herri txikiek elkar elikatzen dute eta elkarrekin eraikitzen dute gure herriaren etorkizuna", eta horretarako herri eta auzo txikiak bizirik nahi dituzte.

Santurtziko kaleak eta plazak ekitaldiz, familia-ikuskizunez, tailerrez eta bestelako jardueraz bete dira lehen ordutik, Euskal Eskola Publikoaren izaera irekia eta komunitarioa indartzeko asmoz.

Musika, kultura, gastronomia, jolasak eta haur, gazte zein helduentzako jarduerak izango dira, eskola publiko inklusibo, euskaldun eta berritzaile bat aldarrikatzeko bidean.

Basauriko Guraso Elkarteek Hezkuntza Sailari ohartarazi diote, "sukalde zentralaren edo sukalde bertikalen gainetik", "janaria bera benetan aldatzea" eskatzen dutela.

Basaurin ezarriko dute EAEn, lehen aldiz, eskola sukaldeen eredu mistoa, eskoletako sukaldeak eta sukalde zonala integratuko dituena. Guztira, zazpi ikastetxe publikoren bazkaria prestatuko dute elkarrekin.

Begoña Pedrosak zuzentzen duen Hezkuntza Sailak adierazi du batxilergo hori ikasteko aukera bermatzen dela ikasleak Ibarrekolanda eta Bertendonako ikastetxeetan banatuta. Manifestarien esanetan, hezkuntza publikoaren aurkako beste eraso bat da, eta, hori dela eta, elkarrizketarako deia egin diote Eusko Jaurlaritzari.

Euskal Eskola Publikoko Gurasoen Konfederazioak salatu duenez, aplikatutako metodologia "parte-hartze prozesu errealak izan behar duenaren antitesia da"

Ganberak EAJren eta PSE-EEren zuzenketa bat onartu du, eskola plangintza eta zonifikazioa indartzearen alde egiten duena, eskola inklusiboagoa bultzatzeko. PPren ekimena atzera bota dute, baita Sumarren osoko zuzenketa ere.

Bi sindikatuek greba deialdi ezberdinak antolatu dituzte. Salatu dutenez, negoziazio kolektiboa blokeatuta dago, dagoeneko indarrean beharko luketen soldata-igoerak ez dira ordaindu eta ez da aurrerapausorik eman ratioetan, funtzioetan eta lanaldietan. Egoera hori jasanezina da, sindikatuen ustez, eta zerbitzuaren kalitateari kalte egiten dio.

Begoña Pedrosa Hezkuntza sailburuak azaldu duenez, matrikula kopuruak % 5 inguru egin du behera, datu demografikoak kontuan hartuta egindako estimazioen arabera. Dena dela, iragarri du beherakada "matrikulazio biziak" konpentsatuko duela; izan ere, irailetik 5.400 ikaslek eman dute izena EAEko hezkuntza sisteman.

Sumar Mugimenduak, Ezker Anitza-IUk eta Berdeak Equok "Hezkuntza publikoaren aldeko frontea" ekitaldia egin dute larunbat honetan Santurtzin, EAEko hezkuntza publikoaren egoera aztertzeko.

UGTren ikerketa baten arabera, EAEko irakasleek Espainiako soldata altuenak jasotzen dituzte hezkuntza-etapa guztietan, eta Asturiasen daude ordainsaririk baxuenak. Bien arteko aldea 800 eurotik gorakoa da.

Mila bat lagun manifestatu dira Bilbon, Euskal Eskola Publikoaz Harro plataformak deituta, eskola segregazioa arazo "estrukturala" dela salatzeko. Plataformak "politika ausartak" eskatu ditu, eta egungo neurriek, segregazio mahaia barne, sistema "bidegabea" finkatzen dutela kritikatu du. "Segregazioaren kontra, publikoa da bidea!" lelopean egindako manifestazioa Bilboko udaletxean amaitu da, hezkuntza publikoaren aldeko manifestu bat irakurriz.

Sukalde elektriko bertikalen sistema aitzindaria da, in situ, menu osasungarriagoak emateko. Hezkuntza sailburu Begoña Pedrosak azaldu duenez, sukalde bertikal horietan eltze baskulagarriak erabiltzen dira, eta langileek "ez dute ontzi astunak erabili beharrik". "Sukaldearen erabilera funtzio anitzeko sistemei esker sinplifikatzen da; makina bakar batek hainbat prozesu gauza ditzake", zehaztu du.

Kilometroak 2025 jaiaren agertoki izan da igandean Elgoibar, "Salto-saltoka" lelopean, Gipuzkoako ikastolen aldeko hitzordua egin baitute bertan. Begoña Pedrosa, Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza sailburua, mintzatu da bertan euskararen garrantzia azpimarratuz.