Memoria Historikoa

Euskadi Irratiak 1937ko bonbardaketa bizi izan zuten bi emakume elkarrizketatu ditu, eta gogora ekarri dituzte orduko bizipenak. Egun hartan gertatutakoa ondo gogoratzen dute biek, eta euren testigantzak oso garrantzitsuak dira jasandakoa inoiz ez ahazteko.

Gaurkoan Orain-en albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.

1937ko bonbardaketaren biktimak oroitzeko ekitaldi solemnea hartuko du gaur Gernikak. Ekitaldi horretan, lehen aldiz, Alemaniako presidente bat izango da. Frank-Walter Steinmeierrek alemaniarrek Gernikan egindako "krimen larriak" aitortu ditu egunotan eta biktimei omenaldia egingo die gaur, Felipe VI.a Espainiako erregea eta Pradales lehendakaria alboan dituela.

Frank-Walter Steinmeier Alemaniako presidentea Gernikara etortzekoa da ostiral honetan, Gernikako bonbardaketako biktimak oroitzeko. Bezperan, Michael John Voss (Alemaniako ohorezko kontsula EAEn) eta Jose Maria Gorroño Gernikako alkateak hitz egin dute.

Frank-Walter Steinmeier Alemaniako presidentea Espainiako Diputatuen Kongresuan izan da gaur arratsaldean, eta handik, Reina Sofia Museora joan da Picassoren 'Guernica' lana ikustera.

40 urte dira Mikel Zabalza Guardia Zibilak atxilotu eta hil zuela. Ez da inoiz argitu ofizialki zer gertatu zen. Orbaizetakoa zen, eta Donostian egiten zuen lana, autobus-gidari. Desagertu zenean, bere lankideek autobus bat erabili zuten protesta egiteko, eta lau hamarkada geroago ere, autobus bat atera dute aldarrikapen berarekin: 'Hemen ez dago gidaria. Non dago?'

Zabalzaren familiari errespetua eta elkartasuna adierazi ostean, Sanchezek elkarrekin lan egiteko deia egin die Diputatuen Kongresuko talde parlamentarioei, gaur egun indarrean dagoen lege frankista atzean utzi eta sekretu ofizialen lege berria aurrera ateratzeko. 

Espainiako erregearekin batera, Frank-Walter Steinmeier Alemaniako presidentea ere izango da Gernikan.

Sabino Arana EAJren sortzailearen heriotzaren 122. urteurrenean egin ditu adierazpenok EBBko presidenteak, EH Bilduk Bilboko kaleetan manifestazio antifaxista egin eta biharamunean.

Radio Euskadin egindako elkarrizketa batean, Maria Jesus San Josek nabarmendu du gizarte demokratiko batek gertatutakoa gogoratu behar duela, errepika ez dadin. Ildo horretatik, Justizia eta Giza Eskubideen sailburuak esan du eskubideak zaindu egin behar direla gal ez daitezen.

ETAk duela 25 urte hil zuen Ernst Lluchen alabaren hitzetan, "asko dago egiteko" erabateko lasaitasuna lortzeko bidean, baina baikorra da eta ziur dago "dena iritsiko zela".

Espainiako Gobernuko presidenteak Francoren heriotzaren 50. urteurrena gogoratu du sare sozialetan.

Espainiako Mugimendu Katolikoko kideek meza egin dute Mingorrubioko hilerrian, eta lore-eskaintza egin dute Francoren mausoleoan.

Gogora Memoriaren, Bizikidetzaren eta Giza Eskubideen Institutuaren zuzendari den Alberto Alonsok adierazi duenez, 1976ko Martxoaren 3ko Memorialaren atzerapena "kezkatzeko moduko puntuan" badago ere, "urtea amaitu baino lehen hitz egiten hastea" espero du. Gabonetako jaiotzen arazoa "konpontzeko bidean" denez, 2026an etorkizuneko proiektuetan lanean hastea espero du Alonsok.

Jon Hernandez Sumarren legebiltzarkideak, ostegun honetan, Francisco Francoren heriotzaren 50. urteurrena dela eta, "lau hamarkadaz diktaduraren aurka borrokatu ziren milaka andre-gizonek" egin zuten papera goraipatu du. Pertsona horiek zeren alde jardun ziren gogoratzearen garrantzia azpimarratu du, "gaur egun ditugun askatasunak eta demokrazia mugatua diktaduraren aurka borrokatu ziren horiei guztiei esker ditugu eta".

Bilbon egindako prentsaurreko batean, Aitor Esteban EAJko EBBren presidenteak Francisco Franco diktadorearen heriotzaren 50. urteurrena izan du hizpide. 50 urte geroago frankismo garaiko Sekretu Ofizialen Legea indarrean dagoela salatu du: "Lege horrek orduan gertatukoa argitu baino, ilundu egiten du”.

Legebiltzarkideek zutik eta minutu bateko isilunearekin eginda omendu dute GALek 1984ko azaroaren 20an hildako Santi Brouard Herri Batasunaren buruzagia.

Gaurkoan Orain-en albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.

1945eko azaroaren 20an hasita, Alemaniako nazien 22 goi-kargudun epaitu zituzten Nurenberg hirian. Hamabiri heriotza-zigorra ezarri zieten. Holokaustoaren antzerako izugarrikerien aurrean disuasiorako tresna izatea zuen helburu prozesu hark, baina, 80 urte geroago, adituek argi dute helburua ez duela bete.

Franco duela 50 urte hil zen, baina horrek zuen frankismoaren amaiera ekarri, ezta ikur guztiak desagerrarazi. Francoren erregimena elikatu zuen oinarri ideologikoak bizirik dirau, adituen arabera.