Zientzia
Elebitasuna dislexiaren aurrean babes-hesia izan ote daitekeen ikertzen ari da BCBL
Horretarako, senide dislexikoak dituzten eta Haur Hezkuntzako azken urtean dauden haur elebidunen (euskara-gaztelera) bila dabiltza. 'Bibalance' proiektua "paradoxa" horri buruz zerbait argitzeko erronkarekin sortu da, eta ikerketak 5 urte iraungo du.
Bio institutuetako ikertzaileek Osakidetzakoekin parekatzeko eskatu dute
Euskal Autonomia Erkidegoko osasun-arloko ikerketa-zentroetako (BioBizkaia, BioGipuzkoa eta BioAraba) langileek auzitegietara jo dute Osakidetzako ikertzaileekin parekatzeko eskatzeko. 600 langile inguru dira, eta urtean 10.000 eurotik gorako soldata-aldeak dituztela salatu dute.
Donostia International Physics Centerreko laborategi kuantiko berriko zuzendaria urteko zientzialari izendatu dute, Austrian
Francesca Ferlaino 2025. urteko zientzialaria izendatu du Austriako Zientzia eta Hezkuntza Kazetarien Elkarteak, eta bere "ikerketa-lana eta komunikaziorako pasioa" goraipatu ditu.
Ozeanoen tenperaturak marka guztiak hautsi zituen 2025ean
Berotze ozeanikoa ez da uniformea, eta honako hauek dira gunerik beroenak: ozeano tropikala eta Hego Atlantikoa, Ipar Ozeano Barea eta Ozeano Australa, mundu osoko 31 erakundek eta 50 zientzialarik baino gehiagok egindako ikerketa baten arabera.
Gizatasunaz, naturaz eta etorkizunaz jardungo dira Zinema eta Zientzia zikloan
Planet of the Apes filmak irekiko du zikloa Gasteizen (urtarrilak 7), Iruñean (urtarrilak 8), Donostian (urtarrilak 9) eta Bilbon (urtarrilak 10), gaztelaniazko azpidatziekin. Film batzuk Donibane Lohizunen ere proiektatuko dira, ohi bezala.
EITB Maratoiak 361.665 euro bildu ditu zahartze osasuntsu baten alde
Beste urte batez, ehunka pertsonak eta erakundek euren onena eman dute zahartze osasungarria ikertzeko dirua biltzeko. Guztira, egun osoan zehar, EITB Maratoiak 361.665 euro batzea lortu du, eta kopuru horrek hazten jarraituko du datozen egunetako dohaintzei esker.
Kirola, musika eta lan gogorra: 110 urteko Isabel donostiarraren sekretua
Isabel Etxeberriak, 110 urterekin, pianoa jotzen jarraitzen du, arratsaldero, Bartzelonako bere etxean. Betidanik egin izan du kirola, eta gaur egun ere oso bizimodu aktiboa duela kontatu digu. Bere iritziz, sasoiz zahartzeko, garrantzitsuagoa da maitasuna kontu materialak baino.
Korrika egin, osasuntsu zahartzeko: Fernando eta Leopoldo, 81 eta 76 urterekin atxintxika egiten jarraitzen duten beteranoak
Fernandok 31 Behobia daramatza, azken bi urteetan beteranoena izanik, eta Leopoldo erretiroa hartu baino pixka bat lehenago hasi zen kilometroak egiten. Korrika egitea botikarik onena da bientzat, ez bakarrik ongizate fisikoagatik, gaixotasunak prebenitzen eta sasoiz zahartzea atzeratzen ere laguntzen baitie.
Duela 80 milioi urte baino gehiago Barrikan (Bizkaia) izandako glaziazio batek ezbaian jarri ditu eredu klimatikoak
Kretazeoan izotzik gabeko Lur planeta baten aukera errefusatuko luke aurkikuntza horrek, eta komunitate zientifikoan errotuta dagoen ideia hautsi, hau da, garai hartako klima izugarri beroa izan zela, planetaren historiako tenperatura altuenetakoak izateraino.
Euskal Autonomia Erkidegoa da Europako zientzia-funtsen bilketaren buru: 10 urtean 1.300 milioi bildu ditu
Glutenik gabeko garagardoak digestio-ondoeza eragin dezakeela jakinarazi du EHUk
Glutena duten eta glutena ez duten 60 garagardo lagin aztertu ondoren, pertsona batzuengan hantura, gasak edo sabeleko mina eragin dezaketen molekulak aurkitu dituzte ikertzaileek.
Pradalesek dibulgazio zientifikoaren garrantzia azpimarratu du, "askatasuna eta kohesio soziala" eraikitzeko tresna gisa
Lehendakaria Donostiako Victoria Eugenia Antzokian izan da, Donostia International Physics Centerren 25. urteurrenean.
Antxoa gazteak ugari dira Bizkaiko Golkoan eta batezbesteko historikoa bikoiztu dute
Aurten Juvena kanpainak estimatutako kopuruak —38.160 itsas milia karratuko azalera hartu du aztergai— udaberrian jaiotako ale gazteek bikain biziraun dutela utzi du agerian, eta larba- eta gazte-faseen garapenerako baldintza ozeanografiko eta ekoizgarri oso onuragarriak egon direla erakusten du.
Hego Euskal Herriko unibertsitate eta zentroetako bederatzi ikerlari 'Highly Cited Researchers' rankinean
Highly Cited Researchers 2025 zerrendak 60 herrialdetako 7.131 zientzialari aitortu ditu, beren ikerketa eremuetan erakutsi duten aparteko eraginagatik. Aurtengo rankingean aintzatetsitako Euskal Herriko bederatzi ikerlariek askotariko arloetan egiten dute lan, hala nola medikuntzan, immunoterapian, energian, biomaterialetan edo Adimen Artifizialean.
Eguzki-ekaitz batek "gogor" joko du gaur Lurraren eremu magnetikoa
Batzuetan, eguzki-ekaitz horiek Lurreko komunikazioetan kalteak eragiten dituzte, eta muturreko kasuetan sistema elektrikoetan ere; gainera, aurora boreal biziagoak izango dira.
Arrantza- eta akuilkultura-industriaren hondakinak ongarri biologiko bihurtzeko Europako proiektu bat koordinatu du NEIKERrek
Erakundeak azaldu duenez, "sortutako ongarriek inportatutako ongarriekiko mendekotasuna murrizten lagunduko dute, funtsezkoa da eta ezegonkortasun geoestrategikoko garaietan, eta aukera ematen dute ingurumena gehiago errespetatzen duen nekazaritza sektore baterantz urratsak egiten jarraitzeko".
EHUk eta Eusko Jaurlaritzak Zientziaren Asteari hasiera eman diote, elkarri eskerrak emanez
Ekitaldia unibertsitate publikoaren finantziazioak eragindako tentsioaren ostean iritsi da, baina bi erakundeek lankidetza eta elkarrekiko errespetua eskatu dute.
Horrelakoa da NEIKERren Euspen Biologikoko 3. mailako laborategia (NCB3)
NEIKER Nekazaritza Ikerketa eta Garapenerako Euskal Erakundeak erabat berritu du Euste Biologikoko 3. Mailako Laborategia (NCB3), P3 laborategi gisa ere ezaguna, Derioko egoitzan. Aurrerapen hori funtsezkoa da tuberkulosia eta hegazti gripea eragiten dituzten arrisku handiko agente patogenoen azterketan, besteak beste.
Zer da Amazon Web Services?
Hodeiko zerbitzuen hornitzailea erori da astelehen honetan, urriaren 20an. Milaka plataforma bertan behera gelditu dira mundu mailan, baina... Zer da Amazon Web Services eta zergatik da hain garrantzitsua Interneten?
Susumu Kitagawak, Richard Robsonek eta Omar Yaghik irabazi dute Kimikako Nobel saria, egitura metalorganikoak garatzeagatik
2025eko Kimikako Nobel sariaren irabazleek espazio zabalak dituzten egitura molekularrak sortu dituzte, eta horietan barrena gasak eta beste substantziak kimiko batzuk jariatzen dira. Aipaturiko egitura metalorganiko horiek erabili daitezke, esaterako, basamortuko airetik ura ateratzeko, karbono dioxidoa xurgatzeko, gas toxikoak biltzeko eta erreakzio kimikoak katalizatzeko.