Santa Ageda bezperan tradizioz bete dira kaleak, makilen kolpeen erritmora
Egutegian gorriz borobildutako eguna da otsailaren 4a. Izan ere, abesbatzek eta koadrilek Euskal Herriko kaleak zeharkatuko dituzte gaur, beste urte batez, Santa Ageda egunaren bezpera dela eta.
Baserritarrez jantzita, dozenaka ate joko dituzte Santa Agedako kopla tradizionalak abesteko asmoz, eta, etxez etxe, kaleak zeharkatuko dituzte makilen kolpeen erritmora. Trukean, limosna bat eskatuko diete jabeei, gerora bildutakoa hainbat ekimen sozialetara bideratzeko. Santa Agedaren abesti ezagunenaren zazpi bertsio ezberdin daude.
Euskal mitologiari lotuta dagoen tradizioa da, eta lurra makilekin jotzeak neguko solstizioaren ondoren berau esnatzeko ahalegina adierazten du. Santa Ageda, III. mendeko birjinia eta martiria izan zen. Testuinguru horretan, emakumeen babesletzat jotzen da, eta balio sendatzaileak egozten zaizkio, hala nola zefaleak eta migrainak sendatzeko ahalmena.
Donostian, Santa Ageda bezperako ekitaldiekin bat egiteko jarduera ugari antolatu dituzte auzoetan. Antiguan, 19:00etan izango da kopla ospetsua abesteko hitzordua, Antiguotarrak Elkartearen eskutik. Ordu berean, Amara Berrin, Egian, Intxaurrondon eta Loiolako Erriberan ere badira deialdiak. Ordu erdi lehenago, Santa Agedaren omenezko koplak abestuko dituzte Aieten, eta, 15:00etan, Martutenen.
Gasteizen, berriz, abesbatzak hainbat gunetan ibiliko dira, eta aldez aurretik izena ematen duten parte-hartzaileei, opari bana emango die Udalak, baita aurtengo edizioaren oroigarri bat ere.
Besteak beste, Antso Jakituna, Alde Zaharra, San Prudentzio, Pilar, Zaramaga, Aranbizkarra, Santa Luzia, Lakua, Zabalgana, Mariturri edo Judimendi izango dira makilaren soinua entzungo den auzoetako batzuk.
Iruñean eta Nafarroako beste hainbat tokitan ere kalez kale ibiliko diren abesbatzak eta taldeak ikusi ahal izango dira, baserritarrez jantzita, Santa Agedako kopla tradizionalak abesten.
Bilbon, Arriaga Plaza izango da eguna kantuan igaroko dutenen lehen geralekuetako bat. Halaber, Zazpikaleak haur eta helduen taldeez beteko dira egun osoan zehar. Hainbat abesbatza eta koadrila ere entzun ahal izango dira Areatzan, Plaza Berrian edota Unamuno Plazan.
Bideoa | Arratiako Koruak Santa Agedako kopla hunkigarriak abestu ditu Begoñako Basilikan:
Bilboko Suhiltzaileek ere koplak abesten dituzte urtero Santa Ageda egunez, eta biltzen duten dirua hainbat arrazoi sozialetara bideratzen dute. Aurten, Aspanovas Bizkaiko minbizidun haurren gurasoen elkarteari eman diote.
Bideoa | Bilboko Suhiltzaileak Santa Agedari kantari, minbizia duten haurrei laguntzeko:
Bestalde, Barakaldon, artisau produktuak eskainiko dituzten 30 postu baino gehiago jarriko dituzte Arroletza mendiko igoeran, Agate Deuna baselizarako bidean. Izan ere, hilaren 5ean, urtero egin ohi duten erromeria ospatuko dute, bai eta aurreko eta hurrengo asteburuetan ere.
Agate Deuna baselizan meza ordu bereziak jarri dira, erromeria hori maite duten guztiek meza entzuteko aukera izan dezaten. Baselizara iristeko ibilbide bi daude: ezagunena eta errazena, Gurutzetatik hasten dena, eta, bestea, berriz, Kastrexanatik hasten dena.
Zure interesekoa izan daiteke
Emakume bat hil da Tuteran, auto istripu batean
Ezbeharra NA-134 errepidean gertatu da, eta bi noranzkoetan itxi dute.
Osakidetzak gezurtatu egin du igandeko erizaintzako proba beroagatik bertan behera geratu dela
Osasun Sailak zehaztu du proba aurreikusita zegoen bezala egingo dutela, eta gogorarazi du Osakidetzak bere kanal ofizialen bidez ematen duela balizko aldaketen berri.
Iganderako aurreikusitako hainbat ekitaldi bertan behera utzi dituzte, bero handia dela eta
Bilbon, hiribilduaren sorreraren 726. urteurrenaren desfile ofiziala ez dute egingo. Bestalde, Gogorak bertan behera utzi du Artxandan egin behar zuen gudari eta milizianoen omenaldia. Sopelan, Kosta Trail mendi lasterketa bertan behera geratu da, eta Barakaldon hainbat ekitaldi moldatu dituzte.
Osakidetza kontaktuak bilatzen ari da Trapagarango klub batean tuberkulosi kasu bat antzeman ondoren
Euskal Osasun Zerbitzua proba diagnostikoak zabaltzea eta establezimenduko langileak banan-banan deitzea aztertzen ari da, miaketa osatzeko eta kutsatze berriak baztertzeko.
Basauriko banketxe batean lapurreta egin zuen gizonaren bila ari da Ertzaintza
Lapurreta ostegunean gertatu zen, 14:45 aldera, eta gizonak dirua hartu eta ihes egitea lortu zuen. Ertzaintzak ikerketa abiatu du, eta oraingoz ez du lapurretaren inguruko datu gehiagorik zabaldu.
Landa eremuetako mugikortasuna aztertuta, EAEko herriguneetako 3 kotxeko 2 daude hiriguneetan
Saretzen txostenean aztertu dituzten Trafiko Zuzendaritza Nagusiaren azken erregistro ofizialen arabera, Hego Euskal Herriko landa eremuetan metropolietan baino % 55 auto gehiago daude biztanleko, eta toki batzuetan bizilagunak baino gehiago dira kotxeak.
Gero eta emakume gidari gehiago dago Hego Euskal Herrian: gizonena halako bi baino gehiago hazi da kopurua azken hamarkadan
2014tik 2024ra, gidabaimena duten emakumeen kopurua % 14raino igo da Nafarroan, gizonen % 6,6ren aurretik; EAEn, aldea hirukoiztu ere egin da ia. Genero-arrakala estutzen ari da horretan, nahiz eta oraindik gizonak gehiago diren errepideetan.
Saretzen txostenaren bitxikeriak: bizilagun baino auto gehiago dituzten herriak eta emakumezko gidaririk gabeko udalerriak
Hegoaldeko mugikortasunaren berezitasunak azaleratu ditu Saretzen txostenak, besteak beste, Bizkaia motorren kopuruaren hazkundean nagusi dela, eta Nafarroak Hegoaldeko autorik zaharrenak dituela.
Genero-arrakala, Euskadiko mugikortasunean: Gizonezkoen joan-etorrien % 46k autoa erabiltzen dute eta emakumezkoen % 50 oinez
Eguneroko joan-etorrien % 40 autoz egiten dira. 19 urtetik beherakoak mugikortasun jasangarriaren buru dira, haiek baitira bizikleta eta garraio publikoa gehien erabiltzen dituztenak.
Autoa, Hegoaldean: gero eta zaharragoa, dieselak nagusi jarraitzen du eta elektrikoen presentzia oso txikia da
Euskadiko eta Nafarroako turismoen batez besteko adinak bi urte baino gehiago egin du gora (ibilgailuek 12 urte dituzte, batez beste). Errekuntzakoak (diesela eta gasolina) nagusitzen dira, eta ibilgailu elektrikoen kopurua oso txikia da (% 2tik beherakoa).