Jai-eredu 'parte-hartzaileagoa eta parekideagoa' sustatu nahi du Emakundek
Emakundek txosten bat egin du tokiko jaietan eredu-aldaketa sustatzeko, ospakizun horiekin lotutako tradizioei eta balioei eustea eta jaiegun horietako batzuetan oraindik ere emakumeari dagokionez dauden jardunbide "diskriminatzaileak" desagerraraztea bateragarri egiteko.
'Emakumeek Euskal Autonomia Erkidegoko herriko jaietan parte hartzeko estrategiak' izena du Emakunderen txostenak, eta bederatzi euskal udalerritan eman diren aldaketa-prozesuak aztertzen ditu.
Lanaren helburua jaien eredu "parte-hartzaileagoa eta parekidagoa" garatzeko estrategiak eta gomendioak identifikatzea da, Emakundek ohar batean jakitera eman duenez.
Gasteiz, Amurrio, Laudio, Bilbo, Berriz, Gernika, Donostia, Tolosa eta Antzuola hartu ditu adibide gisa, eta udalerri hotietako jaietan egin diren aldaketak ikertu dituzte. Abiapuntua, berriz, honako hau da: "Jai-balio, -tradizio eta -ohituren transmisioak ez du aitzakia izan behar diskriminazio-jardunbideei eusteko".
Ezinbesteko erronka
Izaskun Landaida Emakundeko zuzendariak esan du jaiak berdintasun baldintzetan eguneratzea "ezinbesteko" erronka dela justizia soziala bermatzeko. Hala, ikerketan jasotako esperientziak "pizgarri izango dira beste herri batzuek ere beren jaiak gure garaiko errealitate sozialera egokitzeko", gaineratu du.
Margaret Bullenek, Lidia Montesinosek eta Begoña Pecharromanek egindako txostenak udalerri batzutako jaiak aztertu ditu, lurralde historiko bakoitzeko hiru, eta egokitzapen-prozesu bati ekin diote, emakumeen eta gizonen berdintasunezko parte-hartzea ahalbidetzeko.
Aztertutako aldaketa-prozesuak honako hauek dira: jaietako antolakuntzan eta jardueretan parekotasuna sustatzeko ekintzak eta genero-estereotipo "oso markatuak" erreproduzitzen dituzten pertsonaiak eraldatzea.
Hainbat adibide
Aztertutako aldaketa-prozesuak lurralde historiko bakoitzeko hiru adibideri dagozkie. Araban, Gasteizko Blusen eta Nesken Batzordeak berdintasun-taldea sortzeko egindako lana nabarmendu da.
Era berean, Amurrioko San Joan jaien aldaketari heltzeko sortutako erakunde arteko mahaia baloratu da, baita Laudioko inauterietan egin den aurrerapausoa ere; izan ere, sorginaren figura tradizionalari eutsi zaio, baina ikur positibo bihurtuz.
Bizkaian, berriz, Bilboko Aste Nagusian Bizkaiko Emakumeen Asanbladaren konpartsa jarri da oinarri, eta aldarrikapen feministak jai herrikoi anitzetarako ardatz izan daitezkeela erakusten duen "erreferente" bat dela egiaztatu da.
Gainera, Berrizko Dantzari Dantzan emakumeen parte-hartzean adostasuna lortzeko prozesu parte-hartzailea nabarmendu da. Antzeko kasua da Gernikako Marijesena ere, herritarrek abesbatza misto bat osatu baitute.
Gipuzkoan, San Sebastian eguneko ekitaldietan emakumea festan sartzeko Donostiako Udalak eta Kresalak emandako bultzada nabarmendu dute.
Amaitzeko, partaidetza-prozesu baten ondoren Antzuolako Mairuaren Alardea berritzea ere aztertu dute txostean, eta Tolosako Inauteri eta San Joan jaietan egindako aldaketak ere azpimarratu dituzte.
Zure interesekoa izan daiteke
Muskizen piztutako sutearen ondorioz 40 familia urik eta gasik gabe daude
Udalak behin-behineko komun batzuk jarri dizkie kalean. Garbitasunetarako, kiroldegira joan behar dute. Oinarrizko zerbitzu horiek lehenbailehen berreskuratzeko buru-belarri ari dira lanean. Sua garajean hasi zen, eta Ertzaintzak gertatukoa ikertzen jarraitzen du.
Astelehen honetan hasiko da Maialen Mazonen ustezko hiltzailearen aurkako epaiketa
Hilaren 15era arte dago programatuta, eta herri epaimahaia osatuko duten herritarrak aukeratuta hasiko da. Akusazioek 45 urteko kartzela-zigorra eskatzen dute ustezko hiltzailearentzat, Zigor Kodeak baimentzen duen zigorrik handiena.
Leon XIV.a aita santuak lehendakaria hartuko du Vatikanoan maiatzaren 13an
Egun horretan egingo den audientzia orokorrera gonbidatu du. Eusko Jaurlaritzaren arabera, balio handiko topaketa izango da, eta Euskadik nazioartean duen presentzia instituzionala indartuko du.
72 urteko mendizale bat hil da Serantesen
Bizkaiko mendiaren hegal batean aurkitu zuten hilda, hainbat orduz haren bila aritu ondoren.
Komunean kaka egiterakoan jarrera hobetzeko gailu bat diseinatu dute Iturgoiengo lau bizilagunek
Osasuna eta ergonomia uztartzen dituen ekimen berritzaile horren atzean Asier eta Iñigo Arabaolaza, Joseba Imaz eta Jose Antonio Lazcano daude; 'Naturpos' gailuaren sortzaileak. Oso sistema erraza erabiltzen du gailuak. Hankak altxarazten dizkio erabiltzaileari, nolabait gorputzaren jarrera naturala har dezan.
Hiru pertsona zauritu dira Arrigorriagan, autobus baten eta auto baten arteko istripuan
17:00ak pasatxo gertatu da ezbeharra, eta, ondorioz, errepidea itxita dago eta ibilgailuen zirkulazioa AP-68ra desbideratzen ari dira.
Maleta susmagarri bat leherrarazi du Poliziak Iruñean
Iruñean, Espainiako gobernu-ordezkaritzaren egoitza aurrean norbaitek utzitako maleta batek susmo txarra eragin du, eta gune osoa itxi dute. Merindadeen plazako autobus markesina batean aurkitu dute maleta susmagarria.
Donostian emakume bat hiltzen saiatu zen gizona espetxeratzeko agindua eman du epaileak
Hilketa saiakera egotzita, 26 urteko gizona kartzelan sartzeko agindua eman du epaileak.
Gizon batek emakume bat hil du Esplugues de Llobregateko kale batean
Erasoaren ondoren, gizonak ihes egin du, baina handik gutxira aurkitu dute Mossoek, eta atxilotu egin dute. Indarkeria matxista gisa ari dira ikertzen hilketa.
Gazte bat atxilotu dute Metro Bilbaoko segurtasun-zaintzaile bati eraso egiteagatik
17:30 aldera jazo da erasoa, Abandoko geltokian, atxilotuak trenbidea gurutzatu duenean, batetik bestera. Segurtasuneko langileak bertaratu direnean, egindakoa aurpegiratu diote eta gazteak eraso egin dio horietako bati.