Iran

Ontzi enpresa nagusiek ez dute handik igaro nahi, eta zer gertatuko zain daude. Halaber, 3.000 hegaldi baino gehiago bertan behera utzi dituzte asteburuan, Ekialde Hurbileko gatazka lehertu denetik. 

Gaurkoan Orain-en albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.

Donald Trump AEBko presidenteak Venezuelaren antzeko trantsizioa proposatu du Iraneraok, eta erasoaldiak "lau aste edo gutxiago" iraun dezakeela adierazi du.

Europar Batasuneko Kanpo ministroek azken orduotako erasoak salatu dituzte, eta Ormuzko itsasartean zirkulazioa etetea saihesteko eskatu dute, besteak beste.

"Hitz egin nahi dute, eta onartu egin dut; beraz, haiekin hitz egingo dut", adierazi du telefonoz egin dioten elkarrizketa batean. Hala ere, ez du zehaztu noiz hasiko diren negoziatzen. Bestalde, Omango Atzerri ministro Badr al Busaidik ziurtatu du Irango bere kide Abas Araqchik esan diola eginahalak egingo dituela erasoak gelditzeko eta egonkortasuna berreskuratzeko"

Lehen begiratuan, badirudi Alireza Arafi klerikoa Irango kupulatik eta segurtasun estamentutik urrun dagoela, baina oso inplikatuta dago klerikoen eguneroko zereginetan.

Dozenaka hegaldi bertan behera geratu dira azken orduotako erasoen ondoren, eta milaka turistak ez dakite noiz itzuli ahal izango diren etxera.

Alde batetik, Israelek hainbat eraso burutu ditu gaur Teheranen. Bestalde, bederatzi pertsona hil dira Israel erdialdean misil batek jota. Gainera, AEBko hiru militar zendu dira estatubatuarrek eta israeldarrek Iranen aurkako operazioa abiatu zutenetik.

Ia 40 urtez agintean egon ostean, Pezexkian presidentea buru duen kontseilu baten esku geratuko da boterea, eta Alireza Arafi izango da jarduneko aiatola. Trumpek uste du orain bide diplomatikoa errazagoa dela, baina ohartarazi duenez, Iranek hitza betez gero, "sekula ikusi gabeko indarrarekin" erantzungo du.

Israelek eta AEBk Irani egindako erasoak segurtasunean, aire konexioetan eta mugikortasunean izan ditzakeen eraginaren aurrean, "laguntza eta koordinazio instituzional guztia" eskaini die. Lasai egoteko eta alferrikako joan-etorriak saihesteko gomendatu die.

Ehunka manifestari AEBko egoitza diplomatikoari eraso egiten saiatu dira, Iranen aurkako erasoa eta Ali Khamenei aiatolaren hilketa salatzeko.

Israelek eta AEBk euren herriaren aurka egindako erasoaren aurrean, sentimendu kontrajarriak dituzte Shimak, duela 17 urte Bilbon bizi den irandarrak, eta Mashak, 2019tik Bizkaian bizi denak. Batetik, gerra baten beldur dira, baina, bestetik, erregimena amaitzeko aukera gisa ikusten dute erasoa. 

"Jameneik bizirik jarraitzen ez duen zantzu asko daude", ziurtatu du Israelgo lehen ministroak, AEBek eta Israelek Irango Errepublika Islamikoaren aurka larunbat honetan egindako erasoen ostean.

Munduko erregai-bide komertzial nagusietako bat da, eta, bertatik, munduko petrolio- eta gas-ekoizpenaren % 20 inguru garraiatzen dute. Egunero, batez beste 144 itsasontzi igarotzen dira bertatik.

Teheranek 85era igo du Minabeko ikastetxean hildakoen kopurua, eta Israelen eta AEBren arteko erasoaldi bateratua “ekintza barbaroa” dela esan du.

Erasoa izan denean, 170 ikasle zeuden ikastetxean; beraz, hildakoen kopuruak gora egingo duen beldur dira.

Iranek gaur goizean Ameriketako Estatu Batuek eta Israelek abiatutako erasoari erantzun dio, Israelgo lurraldearen kontra ez ezik, AEBk Bahrainen, Qatarren, Kuwaiten eta Arabiar Emirerri Batuetan dituen base militarren kontra ere misilak jaurtiz .

Kaja Kallasen hitzetan, Teheran “mehatxu larria da munduko segurtasunarentzat”, eta Sanchezek tentsioa apaltzeko eta elkarrizketei ekiteko eskatu du.

Misilen aurkako alerta-sistema hiriko hainbat lekutan aktibatu dute, errepresalien beldur. Agintariek, berriz, babeslekuetan egoteko eskatu diete herritarrei, eskualdeko tentsioa areagotu egin baita.

Iranek misilekin erantzun dio Israelek bere lurraldean egin duen erasoari, eta Netanyahu herrialdeari zuzendu zaio. Israelgo lehen ministroak dei egin du "Irango herri ausartak bere etorkizunaren gidaritza har dezan", eta "pazientzia eta indarra" eskatu die Israelgo herritarrei.