Iran

Pedro Sanchezek 2003an Iraken inbasioarekin ezagun egin zen "gerrari ez" leloa berreskuratu du Ekialde Hurbileko gatazkaren aurrean, eta ohartarazi du Espainia ez dela izango munduarentzat txarra den zerbaiten konplize, bakarren baten errepresalien beldur, Donald Trumpi erreferentzia eginez.

AEBk eta Israelek Irani egindako erasoaren harira egindako adierazpen instituzional batean, Pedro Sanchez Espainiako Gobernuko presidenteak azpimarratu du Espainiaren jarrera argia dela: nazioarteko zuzenbidea ez errespetatzea arbuiatzea eta iraganeko akatsetan erortzea saihestea. Ohartarazi duenez, Espainia "ez da munduarentzat txarra den zerbaiten konplize izango, baten baten errepresalien beldurragatik soilik".

Israelgo aireko armadak asteartean eraso egin zion Ali Khamenei aiatolaren ondorengoa aukeratzeko Adituen Batzordea biltzekoa zen eraikinari, Qom hiri santuan, izendapen prozesua etenarazteko ahaleginean. Hala ere, une horretan 88 erlijio-gizonak ez zeuden eraikinean bilduta.

Espainiako Gobernuak Trumpi erantzun dio, eta nabarmendu diu NATO eta Europako Defentsa konpromisoak bete egiten dituela. Era berean, ohartarazi dio EBren eta AEBren arteko akordioak errespetatu beharko dituela, aldebiko harremanak berrikusi nahi baditu.

Eusko Jaurlaritzako Kanpo Harremanetarako Idazkaritza Nagusiak komunikaziorako hainbat bide zabaldu ditu, inguru hartan dauden euskal herritarrei egoera bideratzen laguntzeko. Ekialde Hurbilean egoitzak dituzten euskal enpresekin ere jarri dira kontaktuan. 

Guztira 42 euskal enpresak 63 ezarpen dituzte Ekialde Erdikoko hainbat herrialdetan.

Israelgo Armadaren arabera, 100 eraso baino gehiago egin ditu lurpeko kuartelen kontra, eta jaurtitzeko baseak eta misil balistikoak ere suntsitu ditu. Azpimarratu duenez, "behar beste denbora" iraungo du gerrak . Larunbatetik, 555 pertsona hil dituzte Iranen, Ilargi Gorriaren arabera.

Ontzi enpresa nagusiek ez dute handik igaro nahi, eta zer gertatuko zain daude. Halaber, 3.000 hegaldi baino gehiago bertan behera utzi dituzte asteburuan, Ekialde Hurbileko gatazka lehertu denetik. 

Gaurkoan Orain-en albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.

Donald Trump AEBko presidenteak Venezuelaren antzeko trantsizioa proposatu du Iraneraok, eta erasoaldiak "lau aste edo gutxiago" iraun dezakeela adierazi du.

Europar Batasuneko Kanpo ministroek azken orduotako erasoak salatu dituzte, eta Ormuzko itsasartean zirkulazioa etetea saihesteko eskatu dute, besteak beste.

"Hitz egin nahi dute, eta onartu egin dut; beraz, haiekin hitz egingo dut", adierazi du telefonoz egin dioten elkarrizketa batean. Hala ere, ez du zehaztu noiz hasiko diren negoziatzen. Bestalde, Omango Atzerri ministro Badr al Busaidik ziurtatu du Irango bere kide Abas Araqchik esan diola eginahalak egingo dituela erasoak gelditzeko eta egonkortasuna berreskuratzeko"

Lehen begiratuan, badirudi Alireza Arafi klerikoa Irango kupulatik eta segurtasun estamentutik urrun dagoela, baina oso inplikatuta dago klerikoen eguneroko zereginetan.

Dozenaka hegaldi bertan behera geratu dira azken orduotako erasoen ondoren, eta milaka turistak ez dakite noiz itzuli ahal izango diren etxera.

Alde batetik, Israelek hainbat eraso burutu ditu gaur Teheranen. Bestalde, bederatzi pertsona hil dira Israel erdialdean misil batek jota. Gainera, AEBko hiru militar zendu dira estatubatuarrek eta israeldarrek Iranen aurkako operazioa abiatu zutenetik.

Ia 40 urtez agintean egon ostean, Pezexkian presidentea buru duen kontseilu baten esku geratuko da boterea, eta Alireza Arafi izango da jarduneko aiatola. Trumpek uste du orain bide diplomatikoa errazagoa dela, baina ohartarazi duenez, Iranek hitza betez gero, "sekula ikusi gabeko indarrarekin" erantzungo du.

Israelek eta AEBk Irani egindako erasoak segurtasunean, aire konexioetan eta mugikortasunean izan ditzakeen eraginaren aurrean, "laguntza eta koordinazio instituzional guztia" eskaini die. Lasai egoteko eta alferrikako joan-etorriak saihesteko gomendatu die.

Ehunka manifestari AEBko egoitza diplomatikoari eraso egiten saiatu dira, Iranen aurkako erasoa eta Ali Khamenei aiatolaren hilketa salatzeko.

Israelek eta AEBk euren herriaren aurka egindako erasoaren aurrean, sentimendu kontrajarriak dituzte Shimak, duela 17 urte Bilbon bizi den irandarrak, eta Mashak, 2019tik Bizkaian bizi denak. Batetik, gerra baten beldur dira, baina, bestetik, erregimena amaitzeko aukera gisa ikusten dute erasoa. 

"Jameneik bizirik jarraitzen ez duen zantzu asko daude", ziurtatu du Israelgo lehen ministroak, AEBek eta Israelek Irango Errepublika Islamikoaren aurka larunbat honetan egindako erasoen ostean.