EAEko Justizia Auzitegi Nagusia

ELA sindikatuak ohar batean adierazi duenez, Auzitegi Gorenak kaleratze kolektiboaren aurkako errekurtsoa onartu izanak agerian uzten du porrot egin zuen Jesuitinas ikastetxearekin bat egitea eta langileak kaleratzea prozesu "iluna eta gaizki kudeatua" izan zela, eta horrek "familien kezka eta ikasleen matrikulazio-desbideratzea" eragin zituela, "ikastetxea behin betiko ixtera kondenatu" arte; "guztia, Eusko Jaurlaritzaren onespenarekin eta konplizitatearekin", sindikatuaren arabera. 

Udalak ezarritako aparkaleku sistema egokitzat jo du, beraz, EAEko Auzitegi Nagusiak, nahiz eta ebatzi duen puntu batean orain arteko araua "diskriminatzailea" zela, Munitibarko, Aulestiko, Gizaburuagako, Amorotoko, Mendexako, Ispasterko eta Eako bizilagunek bazutelako herrigunean aparkatzeko aukera; gainerako ez-egoilarrek ez bezala. 

EAEko Justizia Auzitegi Nagusiak berretsi egin du Bilboko epaitegi baten ebazpena. Horren arabera, Cofivacasa sozietate publikoa eta Aceros Inoxidables Olarra enpresa zigortu zituen, eta langilearen familiari 153.000 euro baino gehiago ordaindu behar dizkiote, bien artean, amiantoak biriketako kartzinoma eragin ziola ebatzita.

Zehazki, udal idazkari eta kontu-hartzaile postuetarako IVAPek emandako bi ebazpen utzi ditu bertan behera Auzitegiak. Eusko Jaurlaritza epaia aztertzen ari da kasazio helegitea aurkeztuko duen erabakitzeko.

Iazko azaroan, 2025-2026rako aurreikusitako angularen kanpaina bertan behera geratu zen EAEn, Eusko Jaurlaritzaren txostenek espeziea egoera kritikoan zegoela egiaztatu baitzuen.

Ohar batean, patronalak nabarmendu du hasieratik erabili duen argudioa ontzat eman duela epaileak. Hau da, lanbide arteko gutxieneko soldatari buruzko negoziazioa Jaurlaritzaren eskumena dela. 

Epaiak gutxieneko soldata baten negoziazioa bermatzen duela eta Confebask negoziatzera behartu beharko lukeela defendatzen dute.

Euskal Autonomia Erkidegoko Auzitegi Nagusiaren arabera, deitutako plaza guztietan edo ia guztietan hizkuntza-eskakizunak ezartzeak "ez ditu bateragarri egiten erabiltzaileen arreta eta euskararen erabilera, eta hizkuntza ez jakin arren enplegu publikora sartzeko izangaiek duten eskubidea".

Nolanahi ere, sindikatuek adierazi dute mobilizazioak "LGS propioa lortzeko aukera" benetan zehaztuko du, eta martxoaren 17ko greba orokorrean parte hartzeko deia egin dute. Confebaskek, bere aldetik, Euskadiko langile guztientzako LGS propioa "ez dela negoziagarria" defendatu du, "arau-tresna" dela argudiatuta.

ELA sindikatuak 120.000 irakasle deitu ditu grebara. CCOO, Steilas, LAB eta UGT sindikatuek ez dute greba babestu, baina mobilizazioak deitu dituzte. Halaber, greba egunarekin bat eginez, eskola-orduak murriztearen inguruan jarritako salaketaren epaiketa-saioa egingo da EAEko Auzitegi Nagusian.

Auzitegi Gorenak atzera bota du kondenatuaren defentsak jarritako kasazio-errekurtsoa, eta hilketa hiperastunduaren delitu baten errudun jo du.

Administrazioaren eta udalen hizkuntza-politikarako eskumena jarri du zalantzan EAEko Justizia Auzitegi Nagusiak bere azken ebazpenetan. Iñigo Urrutiak, jurista eta Administrazio Zuzenbideko irakasleak, dio ezengonkortasun politikoa areagotu daitekeela azken erabaki horiekin.

Euskalgintzaren Kontseiluak larunbat honetarako Bilbao Arenan antolatu duen ekitaldian parte hartzeko deia egin du koalizio subiranistak, "euskaltzaleen indar eta batasun erakustaldiarekin" bat egiteko.

EAEko Auzitegi Nagusiak Konstituzio Auzitegiari galdetu dio ea konstituzionala den edo ez EAEko lanpostu publiko guztiek hizkuntza-eskakizun bat ezarrita izatea. Epaileetako batek boto partikularra igorri du;  bere ustez, zalantzan dagoen legeak ez du "inolako desorekarik eragiten". Eusko Jaurlaritzak "oso larritzat" jo du erabakia. 

EAEko Justizia Auzitegi Nagusiak partzialki onartu du CCOO sindikatuak aurkeztutako helegite bat, eta bertan behera utzi ditu administrazio orokorrean eta atxikitako entitateetan hizkuntza erabiltzeari buruz Eusko Jaurlaritzak 2023an onartutako zenbait irizpide. Epaimahaiak argudiatu duenez, hizkuntza ofizial batek ezin du bestearen gaineko lehentasunik izan, eta azpikontratatutako langileei eta funtzionarioei ezin zaie hizkuntza-eskakizun bera eskatu.

"Kezkatuta" agertu dira gobernuko ordezkariak, "sektore publikoa euskalduntzeko sistema zalantzan" jartzeko arriskua ikusten dutelako.

Pau Blasi PSE-EEko legebiltzarkideak adierazi duenez, bere alderdiak "normaltasunez" ikusten du Euskal Autonomia Erkidegoko Auzitegi Nagusiak Euskadiko sektore publikoan hizkuntza eskakizunak arautzen dituen legeari buruz Auzitegi Konstituzionalari egingo dion kontsulta. "Ez da gertatzen den lehen aldia, eta Konstituzionalak esaten duenaren zain gaude", esan du Blasik Legebiltzarreko korridoreetan kazetarien galderei erantzunez.

"Kontrara, uste dugu aukera bat ere izan daitekeela, Konstituzionalak jurisprudentzia alda lezakeelako, kasu honetan euskarari aterpe legala emanez, baina hori ikusteke dago, eta oldarraldi honen tamaina kontuan hartuta, oso baikorra izatea da", esan du EH Bilduko Ekintza Politikoko idazkariak 

Eusko Jaurlaritzak kezkaz hartu du EAEko Auzitegi Nagusiak legearen konstituzionaltasunaz galdetzeko aukera mahaiaren gainean jartzea, euskara administrazio publikoan normalizatzeko markoa bera zalantzan jartzen duen erabakia dela iritzita. Fiskaltza, ordea, ados dago Auzitegi Konstituzionalari kontsulta egitearekin.

Kirol Departamentua "kezkatuta" agertu da ebazpen judizial berri baten ostean, "kirol-hastapenaren ereduari eraso egiten baitio".