Polizia abusuen biktimak

Ekitaldi nagusia 17:00etan egingo da, Zaramaga auzoan dagoen monolitoan, Martxoak 3 elkarteak eta ELA, LAB, ESK eta Steilas sindikatuek antolatuta. Ondoren, 18:30ean, martxa bat egingo dute Katedral Berritik Andre Maria Zuriaren plazaraino. Goizean, berriz, Gogora institutuak deituta, ekitaldi instituzionala egingo da.

2023tik, 217 aitortza eskaera jaso ditu Memoriaren eta Bizikidetzaren Zuzendaritza Nagusiak, eta 106 biktima aitortu ditu; horietatik 7 hildako biktimenak dira.

Defentsaren arabera, instrukzioak zehaztu beharko du inplikatu gehiago egon ote ziren, batez ere gerora egindako ustezko presioei dagokienez, agenteak Espainiako Polizia Nazionalaren aurka salaketa jartzea saihesteko.

Martxoak 3 Elkarteak eta ESK, Steilas, LAB eta ELA sindikatuek Gasteizko bost langileen hilketaren 50. urtemuga oroitzeko egingo dituzten ekitaldiak aurkeztu dituzte astelehen honetan.

Justizia Aranarentzat plataformak bideo bat argitaratu du, ertzaintzaren abokatuak auzia artxibatzea eskatu ondoren. Iker Arana gazteak salaketa jarri zuen barrabil bat galtzeagatik Bilboko Etxarri Gaztetxea utzarazteko operazioan ertzainek tiro egin ostean.

Iker Aranarentzat justizia aldarrikatzeko kontzentrazio bat egin du aipaturiko plataformak gaur goizean Bilboko epaitegien aurrean, ustez gaztea zauritu zuen ertzainak epaitegian deklaratzen zuen bitartean. 

Mikel Zabalzaren omenezko martxak topagune berezia izan du gaur Endarlatsan: duela 40 urte han bertan Bidasoako uretatik atera zutela hilik, eskuak lotuta. Familiarentzat eta ikertu dutenentzat beti torturatua izan zela argi egon bada ere, ez da sekula horrela onartu. 

Amaia Zabarte Realeko zalearen senarra epaitegietan egon da, polizia operatiboan parte hartu zuten sei ertzainek —lau inputatu gisa eta bi lekuko moduan— instrukzio epailearen aurrean deklaratu duten bitartean. Izan ere, Amaia Zabarte zauritu zuen ertzaina epaitu dute.

Omenaldia egin diote gaur Mikel Zabalzari Orbaizetan, jaioterrian, Guardia Zibilak hil zuela 40 urte bete direnean. Gaurkoan, gainera, Hego Euskal Herrian barrena haren inguruko erakusketa daraman autobusa ere izan da bertan.

Sareak ustezko tortura kasu guztiak aitortzeko eskatu du, egia, justizia eta erreparazioa bermatzeko, eta Raul Fuentesen eta Mikel Zabalzaren kasuetan izan den "zigorgabetasuna" salatu du.

40 urte bete dira Mikel Zabalza atxilotu eta hil zutela. Guardia Zibilak atxilotu eta 20 egunera agertu zen haren gorpua Bidasoan. 30 urte geroago, Eusko Jaurlaritzak eta Nafarroako Gobernuak aitortu zuten Zabalza indarkeria politikoaren biktima izan zela. Inoiz ez zen epaiketarik egin nola hil zen argitzeko. 

Ekitaldian, Idoia Zabalza ahizpak adierazi du Mikelentzat "egia eta justizia" aldarrikatzen jarraitzen dutela, eta eskatu du auzia ez dadila ahantzi. Mikel Zabalzaren gorpua 1985ean agertu zen Bidasoa ibaian, Guardia Zibilak atxilotu eta hogei egunera. Ia lau hamarkada geroago, Eusko Jaurlaritzak Segurtasun Indarren biktima gisa onartu zuen.

Zabalzaren familiari errespetua eta elkartasuna adierazi ostean, Sanchezek elkarrekin lan egiteko deia egin die Diputatuen Kongresuko talde parlamentarioei, gaur egun indarrean dagoen lege frankista atzean utzi eta sekretu ofizialen lege berria aurrera ateratzeko. 

Gaurkoan Orain-en albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.

Beste hainbat elkarterekin batera Martxoak 3 eta Sanfermines 78 Gogoanek  aurkeztutako mozioa onartu du Udalbatzak.

Ekitaldian Estatuaren terrorismoaren inpunitatea salatu dute eta iragarri dute biktimen errekonozimendurako legea aldatzea bultzatuko dutela, ezarri diren epe mugak kentzeko, biktima asko kanpoan uzten dituelako.

Orain arte, 94 pertsona aitortu ditu Nafarroako Gobernuak ofizialki  indarkeria politikoaren biktima gisa 16/2019 Foru Legearen esparruan. Nafarroako Torturatuen Sareak eta Egiari Zorrek osatzen duten 'Egiaren garaia da' dinamikak begi onez ikusi ditu ebazpenak, eta bide horretan sakontzen jarraitzeko eskatu dute. 

Mozioak aurkeztuko dituzte hainbat udaletan osoko bilkurako taldeen atxikimendua eskatzeko eta udalbatzek Gobernuari eskatu diezaioten Estatuaren erantzukizuna onar dezala eta egiarako eskubidea bermatzeko benetako urratsak eman ditzala. Era berean, martxoaren 3ko elkartea minduta eta gutxietsita sentitu da, Martxoaren 3ko Memorialaren Fundazioko Patronatuak bilera egin duelako haiekin kontatu gabe.

Udalak eta Martxoak 3 elkarteak jarduera programa bat antolatu dute, elkarlanean; tartean, zinema ziklo bat eta literatur lehiaketa. Otsailaren 28an Europa Jauregian egingo da oroimen ekitaldi handia, nahi duen orori irekia.