Nafarroa

Euskararen Foru Legeak 40 urte betetzen ditu aurten, eta euskara lekua irabazten joan den arren, legeak bere horretan jarraitzen du, lurraldea hiru eremutan banatzen, bai eta nafarren hizkuntza eskubideak mugatzen ere. Euskararen ofizialtasuna lurralde osora hedatzea askoren aspaldiko eskakizuna da, baina tramite administratiboaz harago, borondate politiko argia eta negoziazio gaitasuna eskatzen ditu prozesuak.

Saretzen txostenean aztertu dituzten Trafiko Zuzendaritza Nagusiaren azken erregistro ofizialen arabera, Hego Euskal Herriko landa eremuetan metropolietan baino % 55 auto gehiago daude biztanleko, eta toki batzuetan bizilagunak baino gehiago dira kotxeak.

2014tik 2024ra, gidabaimena duten emakumeen kopurua % 14raino igo da Nafarroan, gizonen % 6,6ren aurretik; EAEn, aldea hirukoiztu ere egin da ia. Genero-arrakala estutzen ari da horretan, nahiz eta oraindik gizonak gehiago diren errepideetan.

Hegoaldeko mugikortasunaren berezitasunak azaleratu ditu Saretzen txostenak, besteak beste, Bizkaia motorren kopuruaren hazkundean nagusi dela, eta Nafarroak Hegoaldeko autorik zaharrenak dituela.

Euskadiko eta Nafarroako turismoen batez besteko adinak bi urte baino gehiago egin du gora (ibilgailuek 12 urte dituzte, batez beste). Errekuntzakoak (diesela eta gasolina) nagusitzen dira, eta ibilgailu elektrikoen kopurua oso txikia da (% 2tik beherakoa).

Nafarroako presidenteak proposamen hori defendatuko du Foru Hobekuntzaren erreforman, eta hizkuntza hezkuntzatik, aniztasunetik eta ezagutzatik lantzearen aldeko apustua egingo du, eztabaida politikotik urrun.

Ezkaroze eta Aribe herrietan, etxeetatik gertu dauden eremuetan, bi hartz ikusi dituzte asteburuan. Hartza hain gertu izateak kezka zabaldu du inguruko abeltzainen artean, abere taldeetan zer ondorio izango dituen beldur.

Ezbeharra AP-68an gertatu da. Bertaratu diren langileek ezin izan dute ezer egin hildakoaren bizia salbatzeko. Istripuan 41 urteko beste garraiolari bat zauritu da.

Sutea piztu da arratsaldean Oltza zendean, Nafarroan. Zereal soro batean piztu da sua, eta Gazolazko hiru etxebizitza hustu behar izan dituzte, badaezpada. Pinudi bat ere harrapatu dute sugarrek. 20:30 aldera lortu dute sutea kontrolpean hartzea. Gauean, sua erabat itzaltzen eta ingurua freskatzen arituko da suhiltzaile talde handi bat.

Euskal estatuari emandako babesa % 41,1ekoa da, eta inkestatutako gizon-emakumeen % 27,7 aurka daude.

Nafarroako Medikuen Sindikatuak "zentzugabetzat" jo du Osasun Departamentuaren eskaintza, eta greba hori Estatuan erabakitzen diren mobilizazioei gehituko zaiela adierazi du.

Gorpua 16:30 aldera topatu dute, Etxabakoitzeko igogailuaren ondoan dagoen lorategi batean, Iruñeko Remiro de Goñi kalean, eta "lehen zantzuen arabera, indarkeriazko heriotza izan da".

EH Bilduk, EAJk, Podemosek eta Sumarrek legez besteko proposamen bat eraman dute Behe Ganberara, bertan behera uzteko eta ingurua birmoldatzeko plan bat ezartzeko.

Ikerketaren buru den instrukzioko epailearen ustez, partiden emaitzak amarruz moldatzen zituen kirol-ustelkeria sare baten burua da. Zuzendu zuen klubetako dirua bereganatzea ere leporatu dio.

Gaur onartutako aurreproiektuarekin, besteak beste, teknologia, ingurugiro eta lehiakortasun mailako erronkei aurre egiteko tresnak bideratuko dira Foru Erkidegoko enpresetara.

24.700 ikasletik gora aurkeztu dira Hego Euskal Herrian, eta hizkuntza-ereduen arabera aldeak nabarmenak dira: Euskadin, euskaraz ikasi dutenen % 96,80k gainditu dute proba, eta gaztelaniazko ereduan %89,71k; Nafarroan, berriz, bi hizkuntza-ereduek %96tik gorako gainditze-tasak izan dituzte.

Maya onik dago, eta Iruñeko Udaltzaingoaren iturrien arabera, oraingoz ez dute inor atxilotu.

Josu Estarrona EH Bilduren senatariak egindako galdera bati erantzunez, Fernando Grande-Marlaska Barne ministroak esan du joan den astean Nafarroan egindako polizia-operazioa "egokia eta proportzionala" izan zela, "2025eko urriaren 30ean Nafarroako Unibertsitatearen inguruan Vito Quilesen ekitaldi baten aurka izandako istiluengatik". Guztira, 28 pertsona atxilotu zituzten.

2023 eta 2026 urteen artean 15 sute eragitea leporatzen diote. 17.000 eurotik gorako kalteak eragin zituzten suteek.

Halaber, sei pertsona atxilotu ditu Espainiako Polizia Nazionalak, Europol eta Interpolekin elkarlanean Nafarroan egindako operazioan.